Myndi kosta sveitar­fé­lögin 300 milljónir á ári

Strætó bs. reiknaði nýlega út kostnað sveitarfélagana við að gera Strætómiða á höfuðborgarsvæðinu gjaldfrjása fyrir 15 ára og yngri eftir að tillaga þess efnis barst frá ungmennaráðum Kópavogs og Grafarvogs.

Borgarstjórn Reykjavíkur samþykkti einmitt tillögu þess efnis frá meirihlutanum í dag og nái áform borgarstjórnar fram að ganga taka breytingarnar gildi 1. maí.

Óljóst er hvort önnur sveitarélög muni fylgja eftir en forstjóri Strætó segir við Vísi að önnur sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu kanni nú einnig hvort þau ættu að fylgja fordæmi Reykjavíkur.

Kostar 55 prósent meira að hleypa öllum börnum frítt inn

Kostnaðurinn við slíkar breytingar er rakinn í sérstakri samantekt í fundargerð stjórnar Strætó frá því í janúar. 

Þar segir að samkvæmt fjárhagsáætlun 2026 hafi verið gert ráð fyrir 300 milljóna króna í miðatekjur frá börnum á grunnskólaaldri (12-15 ára), sem nemi um 65% af heildarfjölda greiddra ungmennafargjalda hjá Strætó.  

„Af fenginni reynslu með önnur frí fargjöld má einnig gera ráð fyrir neikvæðum áhrifum á innheimtu fargjalda í öðrum fargjalda flokkum,“ segir í samantekt Strætó um málið en börn 11 ára og yngri fá þegar frítt í Strætó. Þarna er vísað til þess að hætta myndist á auknu svindli þar sem börn geta þóst verið yngri til að komast undan því að borga fargjöld. Það sé þegar vandamál í núverandi kerfi.

Skipt á milli sveitarfélaga (reiknað út frá íbúafjölda) má gera ráð fyrir að borgin borgi bróðurhlutann af þessum kostnaði. 

Strætó reiknaði einnig út hvað það myndi kosta ef allir yngri en 18 fengju frítt í Strætó, en Framsóknarmenn lögðu einmitt fram tillögu þess efnis, en þá má gera ráð fyrir að kostnaðurinn nemi um 465 milljóna króna, sem er það sem Strætó gerir ráð fyrir í af ungmennafargjöldum í heildina (12-17 ára). Það myndi því kosta um 55 prósentum meira að hleypa öllum börnum frítt í strætó.

Heiða: Til þess fallið að auka frelsi barna

Heiða Björg Hilmisdóttir borgarstjóri sagði í kvöldfréttum að meirihlutinn í borgarstjórn Reykjavíkur vildi með þessu ná því fram að börn geti ferðast frjáls um borgina.

„[Börnin] eiga auðvitað borgina. Og þar sem þetta hefur verið gert þá hefur það jafnað stöðu barna og aukið öryggi og sjálfstæði þeirra, og það er auðvitað markmið okkar að gera það,“ sagði hún í samtali við Smára Jökul fréttamann í kvöldfréttum Sýnar.

Henni fannst óþörf að samþykkja tillögu Sjálfstæðismanna sem lögðu til að málinu yrði vísað til fjármálasviðs enda fjalli tillagan um það að fela borgarstjóra, fjármálsasviði og Strætó bs. að finna fyrirkomulag á þessum breytingum.

„Við erum að gera þetta af því að við sjáum fjárhagslegt svigrúm,“ segir hún. „Og það er gleðilegt og þetta er eitt af því sem við settum okkur í byrjun þessa kjörtímabils.“

En hvað með hin sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu? Verður það ekki erfitt ef önnur sveitarfélög taka ekki þátt?

„Ég held að það ætti ekki að skipta svo miklu máli, við erum fyrst og fremst að hugsa um grunnskólabörn í Reykjavík. Þetta er líka til þess að einfalda grunnskólunum að fara með börn á söfn og annað.“

Samkvæmt fjárhagsáætlun Reykjavíkurborgar er stefnt er að rúmlega 3,4 milljarða króna rekstrarafgangi A-hluta.

Strætó sáttur ef tekjumissirinn er bættur

Jóhannes Svavar Rúnarsson, forstjóri Strætó, segist í samtali við Vísi að byggðasamlagið taki enga sérstaka afstöðu til málsins. Hann viti þó að þetta sé til umfjöllunar hjá öðrum sveitarfélögum.

„Þetta er svo sem pólitísk ákvörðun hjá Reykjavík og ég veit að þetta sé til umfjöllunar hjá hinum sveitarfélögunum. Þetta skiptir okkur svo sem engu máli svo lengi sem við fáum bættan tekjumissi,“ segir hann í stuttu spjalli við Vísi.