Skoðun

Fréttamynd

Stríðsglæpamenn á Ís­landi

Sigurlaug Knudsen, Margrét Kristín Blöndal, Katrín Harðardóttir og Elsa María Blöndal skrifa

Sniðgönguhreyfingin BDS Ísland hefur krafist þess að dómsmálaráðherra, Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, embætti ríkissaksóknara og ríkislögreglustjóri grípi þegar í stað til aðgerða vegna veru og ágangs hugsanlegra stríðsglæpamanna sem hingað hafa sótt og sækja enn í svokallað „frí“ á milli þeirra stríðsglæpa sem þeir fremja í Palestínu, á Gaza sem og á Vesturbakkanum.

Skoðun

Fréttamynd

Leiftur­sókn gegn lýðheilsu

Árni Guðmundsson skrifar

Fjárhagslegt bolmagn áfengisbransans til markaðssetningar, almannatengsla og pólitískrar hagsmunagæslu er nánast ótakmarkað. Það kemur berlega í ljós nú þegar að syrtir í álinn. Skýr dómur liggur fyrir um ólögmæta smásölu áfengis og fleiri kærur koma fram. Þær virðast víðtækari en sú sem leiddi til sakfellingar. Sú seinasta tekur ekki bara til ólöglegrar sölu því samkvæmt fjölmiðlum virðist einnig ákært fyrir peningaþvætti.

Skoðun
Fréttamynd

Er Ís­land í al­vöru svo miklu ríkara en um­heimurinn?

Egill Almar Ágústsson skrifar

Árið 2007 voru ýmis merki í hagkerfinu um að eitthvað væri að. Við þekkjum þau flest, sem eru nægilega gömul til að hafa verið að fylgjast með á þeim tíma. Eitt af því var alþjóðlegur samanburður sem Economist tímaritið gerir sem heitir Big Mac Index. Hugmyndin er að Big Mac-hamborgarinn er alltaf sama varan og ætti því að kosta svipað hvar sem er. Vissulega er eðlilegt að einhver munur sé á verðinu í mismunandi löndum, sökum þess að laun og annar kostnaður er mismunandi. Big Mac Index er notað til að skilja hvaða ríki eru með of hátt skráð gengi.

Skoðun
Fréttamynd

Hvers vegna ég segi nei 29. ágúst

Sunna G. Sigurðardóttir skrifar

„Bráðum kemur ekki betri tíð, því betri getur tíðin ekki orðið.”Þessi ódauðlegu orð Stuðmanna duttu í kollinn á mér þegar ég settist niður til að skrifa þessa grein. Eftir að veðurguðirnir stríddu okkur hér á suðvesturhorninu í vikunni og komu í veg fyrir að við sæjum til sólar þegar almyrkvinn gekk yfir er nú heiðskírt og sólin skín. Ég er sammála Stuðmönnum um að tíðin geti ekki orðið mikið betri hér á okkar ágæta landi, ekki bara vegna sólarinnar þessa dagana heldur líka vegna þess að hér er gott að búa. Við Íslendingar búum við virkilega góð lífskjör í öllum alþjóðlegum samanburði. Þeim árangri höfum við náð sjálf, með dugnaði og elju og auðvitað í góðu samstarfi við aðrar þjóðir í öllum þeim málefnum sem skipta okkur máli.

Skoðun
Fréttamynd

Þjóðin er alltaf klofin

Gunnar Salvarsson skrifar

„Þjóðin er gjörsamlega klofin í herðar niður,“ sagði Guðrún Hafsteinsdóttir formaður Sjálfstæðisflokksins í Silfrinu á dögunum þegar rætt var um þjóðaratkvæðagreiðsluna um áframhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið. Og Guðrún tók dýpra í árinni. Hún sagði málið vera farið að hafa áhrif á samskipti innan fjölskyldna; fjölskyldur gætu varla hist og dæmi væru um að börn hittu ekki foreldra sína vegna ágreinings um afstöðuna til ESB.

Skoðun
Fréttamynd

Auð­lindirnar eru okkar, hvort sem við erum í EES eða ESB

Lárus M. K. Ólafsson skrifar

Í þjóðarétti gildir sú regla að ríki hafi einkarétt til nýtingar á náttúruauðlindum í lögsögu sinni, sbr. meginregla 2 Ríó-yfirlýsingarinnar frá 1992 og meginregla 21 Stokkhólmsyfirlýsingarinnar frá 1972 svo fáein dæmi séu tekin. Réttur til hagnýtingar er samofinn rétti ríkja til að fara með eigin málefni sjálf án afskipta annarra ríkja og er hluti af sjálfsákvörðunarrétti ríkja sem birtist í frelsi þeirra til að ákveða hvort auðlindir skuli vera nýttar og á hvaða hátt það skuli gert.

Skoðun
Fréttamynd

Bændur á bremsunni

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar

,,Fæðuöryggi Íslendinga byggist á því að ungt fólk vilji leggja fyrir sig búskap og bújarðir haldist í byggð. Meðalaldur starfandi bænda er um 66 ár og sagt erfitt fyrir ungt fólk að taka við keflinu. Lág afkoma og hár stofnkostnaður verður til þess að fólk leitar í önnur störf.“ (bbl.is, 2022)

Skoðun
Fréttamynd

Vilt þú að Ís­land á­byrgist 250 ma.kr. af skuldum ESB?

Eiríkur S. Svavarsson skrifar

Mjög alvarleg skuldastaða Evrópusambandsins hefur lítið rými fengið í allri umræðunni fyrir komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Í henni felst veruleg áhætta fyrir Ísland verði landið aðildarríki að sambandinu. Samkvæmt 47. gr. Lissabon-sáttmálans (SESB), grunnlöggjöf ESB, er sambandið sjálfstæð lögpersóna. Það þýðir að ESB getur sem slíkt gert alþjóðlega samninga, gerst aðili að alþjóðastofnunum en jafnframt stofnað til skulda í eigin nafni. Ákvæðið kom til sögunnar með sáttmálanum sem tók gildi 1. desember 2009. Mikilvægt er að greina á milli skulda aðildarríkja ESB og þess sjálfs. Aðildarríkin eru ábyrg fyrir sínum skuldum, eins og 125. gr. sáttmálans (SSESB) felur í sér, en sambandið getur sjálft stofnað til skulda að uppfylltum ákveðnum formskilyrðum.

Skoðun
Fréttamynd

Hver er munurinn fyrir vinstrið á EES og ESB?

Jökull Sólberg Auðunsson skrifar

Á Íslandi er mikill hagvöxtur, há laun, há verðbólga og háir vextir. Á evrusvæðinu er þessu öfugt farið – minni hagvöxtur, lægri laun, lítil verðbólga og lágir vextir. Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar í ágúst eru margir væntanlega farnir að velta fyrir sér hvor „stakkurinn“ er illskárri. Þetta er eins og Morpheus í Matrix - hann spyr hvort þú viljir taka ESB pilluna, þaðan sem aldrei verður snúið. Hvernig á fólk að geta vegið þessa þætti og komist að niðurstöðu? Þó það kosti kannski örlítið meira atvinnuleysi og minni hagvöxt er mögulega betra að taka upp evru til að svæla út verðtrygginguna og fá a.m.k. lægri vexti? Eða akkúrat öfugt? „Æ ég pæli í þessu seinna eða tek þetta á tilfinningunni.“

Skoðun
Fréttamynd

Við viljum ekki ganga í ESB

Jón Ívar Einarsson skrifar

Íslendingar ganga til þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Spurningin sem Alþingi samþykkti hljóðar svo: „Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?“ Því er gjarnan haldið fram að hér sé aðeins verið að „kíkja í pakkann“. Viðræðurnar séu nánast áhættulaus upplýsingaöflun og þjóðin geti einfaldlega sagt nei síðar ef niðurstaðan reynist óhagstæð.

Skoðun
Fréttamynd

Rauða rútan er mætt! Varist rauðu rútuna

Þórður Snær Júlíusson skrifar

Eitt frægasta dæmið um villandi pólitísk skilaboð í Brexit-herferðinni árið 2016 var rauða rútan sem Vote Leave, bresku útgáfunnar af Áfram Ísland-félagsskapnum, sem á stóð: „We send the EU £350 million a week. Let’s fund our NHS instead.“ Skilaboðin voru einföld og áhrifarík: Bretar gætu hætt að senda 350 milljónir punda á viku til Brussel og varið peningunum þess í stað í heilbrigðiskerfið. Þau voru líka lygi.

Skoðun
Fréttamynd

Er EES bið­stofa eða enda­stöð?

Hugleiðingar eftir lestur bókar Carls og Lauru Melusine Baudenbacher. Það er ekki oft sem erlendur lögfræðingur vekur umtalsverða athygli í íslenskri stjórnmálaumræðu. Það á þó við um Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, sem á undanförnum misserum hefur tjáð sig með afdráttarlausum hætti um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið.

Skoðun
Fréttamynd

Að vinna rök­ræður án rök­semda, Þekkir þú Gish gallop tæknina?

Guðni Freyr Öfjörð skrifar

Það hefur verið áhugavert að fylgjast með opinberri umræðu undanfarin ár og greina ákveðið mynstur sem endurtekur sig í viðtölum, hlaðvörpum og kappræðum. Hvort sem það er í stjórnmálum, hlaðvörpum eða á samfélagsmiðlum, þá er ákveðinni rökræðutækni beitt óspart, stundum af yfirlögðu ráði en oft líka ómeðvitað.

Skoðun
Fréttamynd

Þegar kenni­vald kemur í stað raka

Sigurður Sigurðsson skrifar

Morgunblaðið birti 15. ágúst stóra grein eftir Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, undir fyrirsögninni „Sjálfstraust Íslands og hræðslupólitíkin fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB“. Baudenbacher er virtur lögfræðingur með langan akademískan feril og mikla reynslu af EES-rétti. Þess vegna á að hlusta á hann.

Skoðun
Fréttamynd

Sjálf­stæðis­bar­áttan hættir aldrei

Anton Kristinn Guðmundsson skrifar

Fyrsti hlekkurinn í ófrelsisfjötrum Íslands brast þegar einokunarverslun Dana var afnumin árið 1787. Þá var Ísland fátækt og vanmáttugt land undir erlendri stjórn og fáir hefðu líklega þorað að sjá fyrir sér sjálfstætt íslenskt lýðveldi. En með afnámi einokunarverslunarinnar hafði verið stigið mikilvægt skref á langri leið þjóðarinnar til sjálfstæðis.

Skoðun
Fréttamynd

„Ég er bara að vera hrein­skilinn“

Sigurður Árni Reynisson skrifar

Ég hef lengi talið heiðarleika vera einn af mikilvægustu eiginleikum manneskjunnar, að segja satt, standa með því sem maður segir og fela sig ekki á bak við kurteisi eða þögn. Mér hefur jafnvel fundist ákveðið hugrekki felast í því að þora að segja það sem aðrir hugsa en láta ósagt.

Skoðun
Fréttamynd

Lífs­gæði og sam­heldni ís­lenskrar þjóðar

Bjarni Herrera skrifar

Að keyra 8.000 kílómetra á vegum Evrópu í sumar gaf mér góðan tíma til að velta fyrir mér vegakerfinu á Íslandi. Leiðin lá frá Ósló til Marbella og til baka. Spænsku vegirnir voru þeir bestu og Autobahn Þjóðverja var mun verri en ég bjóst við.

Skoðun
Fréttamynd

Loddaralist í að­draganda 29. ágúst

Daði Freyr Ólafsson skrifar

Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað.

Skoðun
Fréttamynd

Norð­menn eru farnir að horfa á okkur

Baldur Johnsen skrifar

Í síðustu viku söfnuðust norskir ráðherrar, stjórnmálamenn, fræðimenn, atvinnurekendur og verkalýðsleiðtogar saman í Arendal til stærstu pólitísku samkomu landsins. Meðal þess sem þar var rætt var framtíð EES — og óvenju oft kom Ísland við sögu.

Skoðun
Fréttamynd

Meira en bara reglur og byrðar

Jóna Þórey Pétursdóttir skrifar

Eitt stærsta tækifæri alþjóðasamstarfs liggur í að deila þekkingu og getu til að takast á við áhættu sem ekkert eitt ríki getur ráðið við eitt og sér. Því þetta er ekki bara spurning um eitthvað reglufargan. Þetta er spurning um aukna getu til að takast á við sameiginlegar og alvarlegar áskoranir, eins og á sviði umhverfis- og loftslagsmála.

Skoðun
Fréttamynd

Þegar fyrr­verandi for­seti stjórnlagadómstóls stærsta hag­kerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendi­punkti er á­stæða til að hlusta

Erna Bjarnadóttir skrifar

Andreas Voßkuhle, sem var forseti þýska stjórnlagadómstólsins á árunum 2010–2020, kallar í nýlegu viðtali við Die Zeit eftir djúpstæðum og skjótum umbótum á þýska ríkinu. Ummæli hans vöktu athygli í þýskum fjölmiðlum og WELT hafði eftir honum 13. ágúst:„Að mínu mati erum við komin að vendipunkti. Ef við breytumst ekki fer illa fyrir okkur.“

Skoðun
Fréttamynd

Eftir almyrkvann – þakk­læti og stolt

Gerður B. Sveinsdóttir skrifar

Þegar myrkrið skall skyndilega á þann 12. ágúst, eins og slökkt hafði verið á ljósrofa, hugsaði ég óumflýjanlega til þess að undirbúningur okkar fyrir þessar tvær mínútur hófst fyrir rúmlega tveimur árum.

Skoðun
Fréttamynd

„Voða­lega er hún Anna orðin erfið“

Helena Jónsdóttir skrifar

Fram undan er Gulur september. Á vinnustöðum verða hengdar upp gular slaufur, birt falleg skilaboð um geðrækt og jafnvel boðið upp á gula köku með kaffinu. Allt gott og blessað. En áður en við pöntum kökuna skulum við aðeins tala um hana Önnu.

Skoðun
Fréttamynd

Um skuldir – og þakkarskuldir

Jón Baldvin Hannibalsson skrifar

Ég heyri utan að mér, að þar sem ég hafi verið staðinn að verki við að hlýða á erindi Dr Carls Baudanbacher á fundi í gamla Sjallanum, hljóti ég að vera genginn í björg andstæðinga Evrópusambandsaðildar. Þá er illa fyrir okkur komið, ef menn mega ekki hlusta á meinta andstæðinga, án þess að kalla yfir sig fordæmingu af einhverju tagi.

Skoðun
Fréttamynd

Hver á hug­myndina um tvö­falda þjóðar­at­kvæða­greiðslu?

Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar

Í umræðunni um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst hefur ítrekað verið haldið fram að hugmyndin um tvær þjóðaratkvæðagreiðslur í Evrópusambandsmálinu eigi rætur að rekja til Sjálfstæðisflokksins. Sú söguskoðun er of einföld.

Skoðun