Að ráfa um völundarhús einmanaleikans með ADHD Steindór Þórarinsson skrifar 17. október 2023 10:02 Ég ætla að fara með þig lesandi góður í örstutt ferðalag til að kanna flókið völundarhús ADHD og einmanaleika. Þetta er leið sem ég hef gengið í gegnum og ég þekki skuggana sem hún getur varpað á líf okkar. En mundu að skilningur lýsir upp veginn og með þekkingu, aðstoð og vandvirkni getum við fundið útganginn úr þessu völundarhúsi. ADHD og einmanaleika ráðgátan Við sem erum með ADHD líður oft eins og við séum týnd og ein en samt í iðandi mannfjölda. Hringiður hugsana, orku sprungur og einstakur taktur hugans getur óvart búið til veggi, fjarlægt okkur frá ástvinum okkar, samstarfsfélögum og samferðafólki. Þessi einangrun er ekki viljandi. Það er fylgifiskur taugafræðilegrar fráviks sem einkennir ADHD heila okkar. Rannsóknir benda á tengsl ADHD og félagslegrar einangrunar og leggja áherslu á mikilvæga þörf fyrir skilning og íhlutun. Okkar skrítni innri órói Í villandi þögn lognsins magnast innri raddir okkar og skapa sjálfskapað neyðarástand, óróa sem fjarlægir okkur enn frekar frá tengslum og stuðningi. Það er því ótrúelg þversögn því sterka og úrráðagóða frammistaða okkar undir álagi er algjör andstæða við innri óreiðu sem skapast í ró þegar allir aðrir eru rólegir. En hér er leiðarljósið - að skilja þessa þversögn er fyrsta skrefið í átt að því að brúa gjá einmanaleikans og auka skilning aðstandenda, vina og samstarfsfólks. Umbreytandi kraftur þekkingar Þekking er áttavitinn. Þegar ég uppgötvaði dýpt ADHD huga míns þegar ég var 42 ára rann upp kortið til að skilja huga minn. Sá skilningur að við, með ADHD, erum ekki bara búnt af áskorunum heldur uppistöðulón ónýttra möguleika og einstakra styrkleika, er frelsandi. Það er þessi skilningur sem er hornsteinn þeirrar þjálfunar og leiðsagnar sem mig langar að að benda á í þessum skrifum. Ráð fyrir einstaklinga með ADHD: Kynntu þér núvitund: Taktu þátt í núvitundaræfingum. Það hjálpar til við að temja ofgnótt hugsana, koma skýrleika og auka tengsl við sjálfan sig og aðra. Settu raunhæf markmið: Skiptu stærri markmiðum niður í viðráðanlega bita. Það dregur úr yfirþyrmingu og heldur fókusnum ósnortnum, ýtir undir tilfinningu fyrir árangri og tengingu. Leitaðu stuðnings: Ekki hika við að byðja um aðstoð!. Byggja upp stuðningsnet sem skilur gangverk ADHD og veitir hvatningu og innsýn. Skildu ADHD völundarhús huga þíns: Fjárfestu tíma til að skilja blæbrigði ADHD huga þíns. Þekking um einstaka ADHD kosti og galla er styrkjandi og hjálpar til við að búa til persónulegar aðferðir til að takast á við verkefni lífsins og áskoranir okkar í daglegu lífi. Nýttu þér styrkleika þína: Viðurkenndu og beisluðu eðlislæga ADHD styrkleika þína. Hvort sem það er sköpunargleði, getu til að leysa vandamál eða seiglu, notaðu þessa styrkleika sem stoðir stuðnings og vaxtar. Frysta skrefið er alltaf að hefja greiningarferli, en því miður er biðinn löng og ADHD samtökinn eru með frábær námskeið, og vefsíða þeirra er með fullt af upplýsingum. ADHD Markþjálfar eru nokkrir og ég vil sérstaklega mæla með Míró markþjálfun og ráðgjöf - Lifsgæðasetur St.Jó og Kvíðameðferðarstöðinni. (tengist þeim ekkert bara fylgst með þeim og finnst æðislegt hvað þau gera) Konur eru með falið ADHD oft á tíðum og hvet allar konur að kynna sér þjónustuna sem Míró er með nánari upplýsingar má finna á vefsíðuni www.miro.is eða á adhdkonur sem eru með æðislega instagram síðu líka og á facebook. (tengist þeim ekkert) Fyrir ættingja og vini. Fræddu þig: Skildu ADHD hugann. Það er brúin til samkenndar og stuðnings, ADHD samtökin eru með frábær námskeið og vefsíða þeirra er full af fróðleik og ráðum. Vertu þolinmóð/ur og tjáðu þína líðan án fordóma: Þolinmæði er lykillinn. Opnaðu samskiptaleiðir, gerðu þitt besta að tryggja tvíhliða samtal, efla skilning og gagnkvæman vöxt. Ekki gleyma að sinna þér líka því það tekur svo sannarlega á að vera okkur sem erum með ADHD til staðar. Vil að þú vitir að við metum það en eigum stundum erfitt að segja það. Fagnaðu litlu sigrunum: Viðurkenndu og fagnaðu litlu sigrunum. Það er leiðarljós hvatningar og áminning um styrkinn innra með sér. Vertu aðlögunarhæfur og sveigjanlegur: Aðlögunarhæfni og sveigjanleiki í nálgunum og væntingum skiptir sköpum. Það stuðlar að stuðningi, skilningi og gagnkvæmri virðingu. Hvetja til faglegs stuðnings: Hvetja til að leita faglegrar leiðbeiningar og stuðnings. Það er leið til heildræns skilnings, viðureignar og vaxtar. Að lokum. Í hinum flókna heimi ADHD gæti einmanaleiki virst sem óvelkominn félagi. En mundu að leiðin að tengingu, skilningi og stuðningi er upplýst með þekkingu, samkennd og gagnkvæmum vexti. Saman siglum við þessa ferð, rjúfum múrana og byggjum brýr skilnings og tengsla. Útgangurinn úr völundarhúsinu er í sjónmáli og heimurinn handan er fullur af hlýju tengsla, gleði vináttu og faðmlagi skilnings. Við með ADHD erum miklar tilfinningaverur og þegar við erum reið erum við BRJÁLUÐ en þegar við elskum þá ELSKUM við af ÖLLU hjarta, Við erum í eðli okkar miklar félagsverur, en með margar raddir í hausnum okkar og oft á tíðum með brotna sjálfsmynd að við virðumst vera einfarar. Ég er ADHD PABBI og er markþjálfanemi, vinur, faðir, sonur, bróðir en fyrst og fremst brotinn sál sem er að púsla sér saman og vill auka skilning og halda umræðuni á lofti í framtíðinni m.a. með því hjálpa þeim sem en hafa ekki áttað sig á ADHD huga sínum og veita aðstandendum, vinum og samstarfsfólki okkar innsýn í hugar heim okkar. Höfundur er almanntengill og markþjálfi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein ADHD Heilbrigðismál Mest lesið Uppnám í Uppsveitum Sigurður Ingi Jóhannsson Skoðun Gráðugir hótelgestir sem borða rafmagn Björg Eva Erlendsdóttir Skoðun Hvers vegna starfa 632 starfsmenn ríkisins við að selja áfengi fyrir Ölgerðina? Lúðvík Bergvinsson Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun Bannað að gagnrýna konur – það er kvenfyrirlitning Íris Erlingsdóttir Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Ríkisstjórnin sker niður þjónustu við börn Lilja Dögg Alfreðsdóttir Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir. skrifar Skoðun ÁTVR, Ölgerðin og breyttir tímar Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Gilda engin lög um óvígða sambúð? Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin sker niður þjónustu við börn Lilja Dögg Alfreðsdóttir skrifar Skoðun Vill fólk að allir leikir skipti máli? Jón Fannar Árnason skrifar Skoðun Bannað að gagnrýna konur – það er kvenfyrirlitning Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Mannleg reisn á ekki að vera munaður – um aðstæður fólks sem leitar eftir mataraðstoð Sunna Lind Adessa skrifar Skoðun Styðjum Kúbu, verjum byltinguna, Bandaríkin burt með krumlurnar! Gylfi Páll Hersir skrifar Skoðun Þjóðaröryggi, fæðuöryggi og almannahagsmunir Ingibjörg Davíðsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna starfa 632 starfsmenn ríkisins við að selja áfengi fyrir Ölgerðina? Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Darwin og samkynhneigðin Ásgeir M Rudolfsson skrifar Skoðun Upprætum fátækt á Íslandi! Anna Margrét Bjarnadóttir,Steinunn Þóra Árnadóttir skrifar Skoðun Uppnám í Uppsveitum Sigurður Ingi Jóhannsson skrifar Skoðun Bætur fyrir lögregluaðgerðir lítið kynntar Bjarni Þór Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Verjum það sem við höfum – byggjum upp það sem þarf Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun EES-samningurinn: Tími til kominn að endurmeta stöðu Íslands? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Yfirfærslan 2011 – horft yfir veginn Gerður Aagot Árnadóttir skrifar Skoðun Gervigreind skýrsla gervigreindrar ríkisstjórnar Kristján Logason skrifar Skoðun Gráðugir hótelgestir sem borða rafmagn Björg Eva Erlendsdóttir skrifar Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Sjá meira
Ég ætla að fara með þig lesandi góður í örstutt ferðalag til að kanna flókið völundarhús ADHD og einmanaleika. Þetta er leið sem ég hef gengið í gegnum og ég þekki skuggana sem hún getur varpað á líf okkar. En mundu að skilningur lýsir upp veginn og með þekkingu, aðstoð og vandvirkni getum við fundið útganginn úr þessu völundarhúsi. ADHD og einmanaleika ráðgátan Við sem erum með ADHD líður oft eins og við séum týnd og ein en samt í iðandi mannfjölda. Hringiður hugsana, orku sprungur og einstakur taktur hugans getur óvart búið til veggi, fjarlægt okkur frá ástvinum okkar, samstarfsfélögum og samferðafólki. Þessi einangrun er ekki viljandi. Það er fylgifiskur taugafræðilegrar fráviks sem einkennir ADHD heila okkar. Rannsóknir benda á tengsl ADHD og félagslegrar einangrunar og leggja áherslu á mikilvæga þörf fyrir skilning og íhlutun. Okkar skrítni innri órói Í villandi þögn lognsins magnast innri raddir okkar og skapa sjálfskapað neyðarástand, óróa sem fjarlægir okkur enn frekar frá tengslum og stuðningi. Það er því ótrúelg þversögn því sterka og úrráðagóða frammistaða okkar undir álagi er algjör andstæða við innri óreiðu sem skapast í ró þegar allir aðrir eru rólegir. En hér er leiðarljósið - að skilja þessa þversögn er fyrsta skrefið í átt að því að brúa gjá einmanaleikans og auka skilning aðstandenda, vina og samstarfsfólks. Umbreytandi kraftur þekkingar Þekking er áttavitinn. Þegar ég uppgötvaði dýpt ADHD huga míns þegar ég var 42 ára rann upp kortið til að skilja huga minn. Sá skilningur að við, með ADHD, erum ekki bara búnt af áskorunum heldur uppistöðulón ónýttra möguleika og einstakra styrkleika, er frelsandi. Það er þessi skilningur sem er hornsteinn þeirrar þjálfunar og leiðsagnar sem mig langar að að benda á í þessum skrifum. Ráð fyrir einstaklinga með ADHD: Kynntu þér núvitund: Taktu þátt í núvitundaræfingum. Það hjálpar til við að temja ofgnótt hugsana, koma skýrleika og auka tengsl við sjálfan sig og aðra. Settu raunhæf markmið: Skiptu stærri markmiðum niður í viðráðanlega bita. Það dregur úr yfirþyrmingu og heldur fókusnum ósnortnum, ýtir undir tilfinningu fyrir árangri og tengingu. Leitaðu stuðnings: Ekki hika við að byðja um aðstoð!. Byggja upp stuðningsnet sem skilur gangverk ADHD og veitir hvatningu og innsýn. Skildu ADHD völundarhús huga þíns: Fjárfestu tíma til að skilja blæbrigði ADHD huga þíns. Þekking um einstaka ADHD kosti og galla er styrkjandi og hjálpar til við að búa til persónulegar aðferðir til að takast á við verkefni lífsins og áskoranir okkar í daglegu lífi. Nýttu þér styrkleika þína: Viðurkenndu og beisluðu eðlislæga ADHD styrkleika þína. Hvort sem það er sköpunargleði, getu til að leysa vandamál eða seiglu, notaðu þessa styrkleika sem stoðir stuðnings og vaxtar. Frysta skrefið er alltaf að hefja greiningarferli, en því miður er biðinn löng og ADHD samtökinn eru með frábær námskeið, og vefsíða þeirra er með fullt af upplýsingum. ADHD Markþjálfar eru nokkrir og ég vil sérstaklega mæla með Míró markþjálfun og ráðgjöf - Lifsgæðasetur St.Jó og Kvíðameðferðarstöðinni. (tengist þeim ekkert bara fylgst með þeim og finnst æðislegt hvað þau gera) Konur eru með falið ADHD oft á tíðum og hvet allar konur að kynna sér þjónustuna sem Míró er með nánari upplýsingar má finna á vefsíðuni www.miro.is eða á adhdkonur sem eru með æðislega instagram síðu líka og á facebook. (tengist þeim ekkert) Fyrir ættingja og vini. Fræddu þig: Skildu ADHD hugann. Það er brúin til samkenndar og stuðnings, ADHD samtökin eru með frábær námskeið og vefsíða þeirra er full af fróðleik og ráðum. Vertu þolinmóð/ur og tjáðu þína líðan án fordóma: Þolinmæði er lykillinn. Opnaðu samskiptaleiðir, gerðu þitt besta að tryggja tvíhliða samtal, efla skilning og gagnkvæman vöxt. Ekki gleyma að sinna þér líka því það tekur svo sannarlega á að vera okkur sem erum með ADHD til staðar. Vil að þú vitir að við metum það en eigum stundum erfitt að segja það. Fagnaðu litlu sigrunum: Viðurkenndu og fagnaðu litlu sigrunum. Það er leiðarljós hvatningar og áminning um styrkinn innra með sér. Vertu aðlögunarhæfur og sveigjanlegur: Aðlögunarhæfni og sveigjanleiki í nálgunum og væntingum skiptir sköpum. Það stuðlar að stuðningi, skilningi og gagnkvæmri virðingu. Hvetja til faglegs stuðnings: Hvetja til að leita faglegrar leiðbeiningar og stuðnings. Það er leið til heildræns skilnings, viðureignar og vaxtar. Að lokum. Í hinum flókna heimi ADHD gæti einmanaleiki virst sem óvelkominn félagi. En mundu að leiðin að tengingu, skilningi og stuðningi er upplýst með þekkingu, samkennd og gagnkvæmum vexti. Saman siglum við þessa ferð, rjúfum múrana og byggjum brýr skilnings og tengsla. Útgangurinn úr völundarhúsinu er í sjónmáli og heimurinn handan er fullur af hlýju tengsla, gleði vináttu og faðmlagi skilnings. Við með ADHD erum miklar tilfinningaverur og þegar við erum reið erum við BRJÁLUÐ en þegar við elskum þá ELSKUM við af ÖLLU hjarta, Við erum í eðli okkar miklar félagsverur, en með margar raddir í hausnum okkar og oft á tíðum með brotna sjálfsmynd að við virðumst vera einfarar. Ég er ADHD PABBI og er markþjálfanemi, vinur, faðir, sonur, bróðir en fyrst og fremst brotinn sál sem er að púsla sér saman og vill auka skilning og halda umræðuni á lofti í framtíðinni m.a. með því hjálpa þeim sem en hafa ekki áttað sig á ADHD huga sínum og veita aðstandendum, vinum og samstarfsfólki okkar innsýn í hugar heim okkar. Höfundur er almanntengill og markþjálfi.
Hvers vegna starfa 632 starfsmenn ríkisins við að selja áfengi fyrir Ölgerðina? Lúðvík Bergvinsson Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Skoðun Mannleg reisn á ekki að vera munaður – um aðstæður fólks sem leitar eftir mataraðstoð Sunna Lind Adessa skrifar
Skoðun Hvers vegna starfa 632 starfsmenn ríkisins við að selja áfengi fyrir Ölgerðina? Lúðvík Bergvinsson skrifar
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Hvers vegna starfa 632 starfsmenn ríkisins við að selja áfengi fyrir Ölgerðina? Lúðvík Bergvinsson Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun