Ísland sé aðkomuleið Bandaríkjamanna að norðurslóðum Jón Þór Stefánsson skrifar 9. júlí 2026 23:35 Kristrún Frostadóttir og Donald Trump voru bæði á leiðtogafundi Nató. Á milli þeirra er Giorgia Meloni. EPA Ísland og norðurslóðir eru nú nokkuð í umræðunni í tengslum við leiðtogafund NATÓ sem fram fór í Tyrklandi. Sú áhersla hefur aukist verulega og mun aukast á næstunni að sögn Alberts Jónssonar, sérfræðings í alþjóðastjórnmálum, nú þegar hafísinn hörfar og aðgengi eykst. „Bandaríkin eru eina NATÓ ríkið sem mun geta gert sig gildandi, svo einhverju máli skiptir, á norðurslóðum. Ísland er náinn bandamaður Bandaríkjanna. Og horfðu svo á landakortið, þá sérðu það, eins og Bandarísk stjórnvöld segja: Ísland er aðkomuleið okkar að norðurslóðum,“ sagði Albert í kvöldfréttum Sýnar. „Við munum verða vör við þetta hlutverk, ef svo má orða það. Það mun þá aukast.“ Hann telur að leiðtogafundurinn hafi farið vel fram. „Það er almennt litið svo á sýnist mér að fundurinn hafi heppnast vel, hvað þennan samstöðuþátt varðaði, það vantaði upp á það eftir það sem á undan gekk, en það tókst mjög vel. Þarna eru ítrekaðar og staðfestar grundvallarskuldbindingar bandalagsríkjanna,“ sagði hann. „Annað sem er mjög merkilegt er að í yfirlýsingu fundarins birtist beinlínis samkomulag um að Evrópuríkin og Kanada beri meiri ábyrgð á vörnum bandalagsins, vörnum Evrópu. Þarna hefur tekist að snúa við áratugalangri sögu núnings og leiðinda og deilna í bandalaginu sem stafa af því að Bandaríkin hafa þurft að taka á sig hlutfallslega meiri byrgðar af því að halda bandalaginu gangandi,“ sagði Albert og tók fram að það sé gert fyrir tilstilli Trumps, en líka vegna stríðsins í Úkraínu. Jafnframt segir Albert að NATÓ sé að breytast í takt við breytingar á heimsmyndinni þar sem þungamiðjan sé að færast til Asíu og Kyrrahafsins, frá Evrópu og Atlantshafi. Aðspurður um Grænland sagði Albert: „Grænland skiptir feykilega miklu máli fyrir öryggi Bandaríkjanna, og ekki bara það heldur líka fyrir öryggi bandamanna Bandaríkjanna, og afhverju? Nyrst í Grænlandi er herstöð sem heitir á grænlensku Pituffik, og hét áður Thule. Þar eru stórar ratsjárstöðvar sem horfa yfir pólinn á Rússland. Þessar stöðvar eiga að vara við hugsanlegri eldflaugaárás frá Rússlandi á Norður-Ameríku,” segir Albert. Nú vilji Bandaríkin auka loftvarnir sínar þar, og eru að ræða við Grænland og Danmörku um það. Trump tali þó um yfirráð yfir Grænlandi. „Hann beitti mjög ósmekklegum hótunum á tímabili, sem mér þótti nú aldrei trúverðugar og voru líklega ekki settar fram í alvöru, um valdbeitingu, en nú er hann meira að tala um að kaupa Grænland. Tilgátan er sú að hann vilji verða sá forseti sem bætti Grænlandi við Bandaríkin með sama hætti og Andrew Jackson bætti Alaska við Bandaríkin.“ Norðurslóðir Bandaríkin Rússland Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands Grænland Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Innlent Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Erlent Kynntu þingmálaskrá vetrarins Innlent Fleiri fréttir Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ „Vonandi birtist ekkert meira af myndum sem þessum“ Barnabótapotturinn stendur í stað en ýmis gjöld hækka Sjá meira
„Bandaríkin eru eina NATÓ ríkið sem mun geta gert sig gildandi, svo einhverju máli skiptir, á norðurslóðum. Ísland er náinn bandamaður Bandaríkjanna. Og horfðu svo á landakortið, þá sérðu það, eins og Bandarísk stjórnvöld segja: Ísland er aðkomuleið okkar að norðurslóðum,“ sagði Albert í kvöldfréttum Sýnar. „Við munum verða vör við þetta hlutverk, ef svo má orða það. Það mun þá aukast.“ Hann telur að leiðtogafundurinn hafi farið vel fram. „Það er almennt litið svo á sýnist mér að fundurinn hafi heppnast vel, hvað þennan samstöðuþátt varðaði, það vantaði upp á það eftir það sem á undan gekk, en það tókst mjög vel. Þarna eru ítrekaðar og staðfestar grundvallarskuldbindingar bandalagsríkjanna,“ sagði hann. „Annað sem er mjög merkilegt er að í yfirlýsingu fundarins birtist beinlínis samkomulag um að Evrópuríkin og Kanada beri meiri ábyrgð á vörnum bandalagsins, vörnum Evrópu. Þarna hefur tekist að snúa við áratugalangri sögu núnings og leiðinda og deilna í bandalaginu sem stafa af því að Bandaríkin hafa þurft að taka á sig hlutfallslega meiri byrgðar af því að halda bandalaginu gangandi,“ sagði Albert og tók fram að það sé gert fyrir tilstilli Trumps, en líka vegna stríðsins í Úkraínu. Jafnframt segir Albert að NATÓ sé að breytast í takt við breytingar á heimsmyndinni þar sem þungamiðjan sé að færast til Asíu og Kyrrahafsins, frá Evrópu og Atlantshafi. Aðspurður um Grænland sagði Albert: „Grænland skiptir feykilega miklu máli fyrir öryggi Bandaríkjanna, og ekki bara það heldur líka fyrir öryggi bandamanna Bandaríkjanna, og afhverju? Nyrst í Grænlandi er herstöð sem heitir á grænlensku Pituffik, og hét áður Thule. Þar eru stórar ratsjárstöðvar sem horfa yfir pólinn á Rússland. Þessar stöðvar eiga að vara við hugsanlegri eldflaugaárás frá Rússlandi á Norður-Ameríku,” segir Albert. Nú vilji Bandaríkin auka loftvarnir sínar þar, og eru að ræða við Grænland og Danmörku um það. Trump tali þó um yfirráð yfir Grænlandi. „Hann beitti mjög ósmekklegum hótunum á tímabili, sem mér þótti nú aldrei trúverðugar og voru líklega ekki settar fram í alvöru, um valdbeitingu, en nú er hann meira að tala um að kaupa Grænland. Tilgátan er sú að hann vilji verða sá forseti sem bætti Grænlandi við Bandaríkin með sama hætti og Andrew Jackson bætti Alaska við Bandaríkin.“
Norðurslóðir Bandaríkin Rússland Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands Grænland Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Innlent Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Erlent Kynntu þingmálaskrá vetrarins Innlent Fleiri fréttir Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ „Vonandi birtist ekkert meira af myndum sem þessum“ Barnabótapotturinn stendur í stað en ýmis gjöld hækka Sjá meira
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent