„Þau tala stundum um að við ælum í gegnum puttana“

„Það býr svo mikill kraftur í þessari þjóð,“ segir hún og að það sé svo mikil orka, kraftur og samhjálp. Halla var til viðtals í Sprengisandi á Bylgjunni í dag.

Hún segist hafa tekið þátt í hundruðum viðburða og funda og hún sjái gott fólk alls staðar að gera góða hluti. Þetta hafi komið henni á óvart því þetta sé ekki myndin sem sé lyft upp nægilega mikið.

„En ég sé sjálfboðaliða að störfum, að safna fé, að byggja úrræði í sínum heimabyggðum, að byggja fyrirtæki, ég sé listafólk að búa til stórkostlega hluti. Ég sé bara þjóð sem býr að ótrúlegum styrkleikum og ég segi stundum, og ég veit að þetta er aðeins í gamni sagt, en ef ég væri með búkmyndavél í beinni, þá er ég viss um að bjartsýni þjóðarinnar myndi aukast verulega.“

Hún sjái aðeins öfluga þjóð sem ekkert stendur í vegi fyrir nema kannski sú tilhneiging okkar til þess að setja of mikla athygli og orku í það sem sundrar og minni í allt það sem sameinar okkur.

Halla segir ótrúlegan samtakamátt í þjóðinni og sérstaklega þegar reynir á en eftir því sem tækni hefur farið fram og þróast sjái fólk sjaldnar það sem sameinar og athyglin sé frekar á því sem okkur greinir á um.

„Ég hef fundið það mjög sterkt í öllum samtölum við fólk um allt land að við þráum í rauninni það sama. Við viljum búa í samfélagi þar sem börnin okkar horfa með bjartsýni til framtíðar, þar sem þau fá öll að þrífast og njóta sín. Við viljum búa við traust, við viljum búa við samstöðu, virðingu og jafnvel þegar við erum ósammála getum við enn þá talað saman og ég segi gjarnan að samfélög liðist ekki í sundur þegar við erum ósammála. Þau liðast í sundur þegar við hættum að tala saman.“

Heimahöfn farvegur fyrir samtal

Hún hafi þess vegna sett af stað verkefni sem kallast Heimahöfn þar sem hún vill gefa fólki rými og skapa farveg fyrir samtal og tengsl.

„Sem byggja á styrkleikum og horfa til framtíðar í meiri samstöðu og draga okkur aðeins út úr þessum bergmálshellum sem hafa kannski dregið mörg okkar á köflum niður frekar en upp.“

Halla fjallaði um átakið í ávarpi sínu á þjóðhátíðardaginn, 17. júní.

„Það má segja að Heimahöfn sé bæði lýsing á einhverju sem við þurfum öll á að halda.“

Fólki líði ekki vel nema það eigi heimahöfn, tilheyri og sé öruggt einhvers staðar. Það fái að blómstra og þetta þurfi allir. Heimahöfn sé það en líka vinnuhópur sem varð til úr samtölum sem hún hefur átt frá sínu kjöri.

„Við erum núna á tímum þar sem ófriður er að vaxa í heiminum og innan samfélaga. Við erum að horfast núna bara þessa dagana í augu við afleiðingar loftslagsbreytinga og umhverfisvár, til dæmis í hitabylgjum í nágrannalöndum okkar sem eru að taka líf. Við erum að horfa á gervigreindarbyltingu sem getur hjálpað okkur að leysa mörg af stærstu vandamálum samtímans og framtíðarinnar, en er líka að færa okkur miklar áskoranir.“

Halla segir að á svona tímum ákveðum við það sem samfélag hvernig eigi að mæta þessum áskorunum og þannig hafi hugmyndin um Heimahöfn þróast um land allt í hennar ótal samtölum við skólastjóra framhaldsskóla, forystufólk nemendahreyfinga, skátana, íþróttahreyfinguna og Riddara kærleikans.

Fullorðið fólk ekki góðar fyrirmyndir

Fundurinn verði aðra helgina í október sem sé um 40 árum á eftir samtali Ronald Reagan og Mikhail Gorbatsjov á Íslandi. Þar hafi tveir karlar hist í samtali sem hafi breytt kúrs sögunnar.

„Samtöl hafa nefnilega breytt kúrs heimsins áður og við sem að þessu komum höfum þá trú að það sé bæði þrá og þörf fyrir samtal sem leggur áherslu á mennsku og tengsl, nýtir gervigreind til góðs, býður helst allri þjóðinni að taka þátt með einhverjum hætti, mun eiga sér stað vonandi í öllum framhaldsskólum landsins en jafnvel allt frá leikskólum til heimila eldri borgara, vinnustaða og fjölskyldna og við eldhúsborðin.“

Halla segir skipta máli hvernig fólk talar saman og um hvort annað og hún hafi heyrt það í ótal samtölum við ungt fólk hversu þreytt það er á samfélagsumræðu á Internetinu.

„Þau tala stundum um að við ælum í gegnum puttana eða gegnum lyklaborðið, við fullorðna fólkið, að við séum þeim ekki góðar fyrirmyndir í hvernig við tölum við og um hvort annað. Ég get ekki annað en tekið undir þetta,“ segir hún og að þetta hafi einnig verið rætt á mörgum fundum Riddara kærleikans.

Hvort það sé hægt að minna fólk á að börn og barnabörn lesi færslurnar sem þau setja á netið. Samfélagsmiðlarnir séu þannig byggðir upp að í „athyglissamfélaginu“ nái það aðeins í gegn sem er ofbeldis- eða hatursfullt.

„Það er sannað að, eigum við að segja, að algrímurinn kann best að forgangsraða öfgunum og kannski minna meðalhófinu. En mín upplifun er engu að síður, Palli, að þetta er ekki meirihluti þjóðarinnar. Meirihluti þjóðarinnar er á einhverjum allt öðrum stað og þráir uppbyggilega umræðu, þráir að geta haft ólíkar skoðanir og að það sé borin virðing fyrir ólíkum skoðunum, að það sé fullkomlega eðlilegt að við höfum ólíkar skoðanir, hvort sem það er á Evrópusambandinu eða laxeldi.“

Þörf á reglulegu samtali

Halla segir að án samtalsins á milli ólíkra sjónarhorna sé erfitt að komast áfram. Hennar skoðun sé að öll sjónarmið séu gild og það þurfi að minna á að hlustun er stór partur af samtali.

„Við hefðum öll dálítið gott af því að hlusta meira á milli kynslóða, á milli landsbyggðar og höfuðborgar, á milli ólíkra sjónarmiða í ólíkum málum.“

Hún segir Heimahöfn ekki ætlað að leysa pólitísk deilumál, heldur sé fundinum frekar ætlað að skapa farveg til að eiga samtal um framtíð þjóðarinnar á miklum umbrotatímum.

„Ég veit að þetta er þreytt orðalag, umbrotatímar, en þetta eru líklega mestu breytingar sem við höfum gengið í gegnum á okkar líftíma og það er ekki bara hægt að halda áfram að gera allt eins og það hefur alltaf verið gert. Það er mikilvægt þá að minna okkur á fyrir hvað við stöndum, hvert við ætlum, hvaða gildi skipta okkur máli í þessu samfélagi, á hvaða styrkleikum við getum byggt á þessum umbrotatímum og minna okkur dálítið á að við erum í lokin, þó að við séum ósammála kannski um mörg mál, þá hljótum við að vera sammála um og eiga það sameiginlegt að vilja bjarta framtíð fyrir þessa þjóð, fyrir þetta land, fyrir börnin okkar.“

Hún telur þörf á reglulegu samtali þjóðarinnar og það sé draumur Heimahafnar-hópsins að viðburðurinn geti orðið árlegur.

Halla ræddi einnig breytta fjölmiðlun og notkun gervigreindar. Hún segir þurfa reglur og prinsipp á alþjóðlega vísu en það sé alveg hægt að taka af skarið á Íslandi fyrir það.

„Við þurfum til dæmis að ákveða hvernig við viljum standa að gervigreind og menntamálum. Það eru mörg tækifæri en það eru líka ógnanir þar. Við þurfum líka að fara að ræða snemma hvernig við viljum að gervigreindin eða áhrif hennar á vinnumarkað og þá staðreynd að það eru fleiri og fleiri sem munu ekki fá störf því að gervigreindin er þegar að leysa þau af hólmi,“ segir hún.

Hægt er að hlusta á viðtalið í heild sinni að ofan.