Vopna­hléið hangir á blá­þræði

Árásirnar á furstadæmin í gær voru þær fyrstu frá því vopnahlé náðist snemma í apríl og segja yfirvöld þar að Íranir hafi notast við skotflaugar og sjálfsprengidróna til árásanna. Yfirvöld í Óman segja tvo hafa særst þar í sprengingu nærri landamærum furstadæmanna en hafa ekki sagt að það hafi gerst í árás frá Íran.

Fyrstu árásirnar í gær virðast hafa verið gerðar þegar bandarískum herskipum var siglt gegnum Hormússund. Þá sögðust Íranir hafa skotið eldflaugum á að minnsta kosti eitt bandarískt herskip. Þeir sögðust hafa hæft skipið og þvingað stjórnendur þess til að snúa því við. Þessu höfnuðu Bandaríkjamenn alfarið og stuttu seinna sögðu þeir að tveimur flutningaskipum hefði verið siglt gegnum sundið, með aðstoð áðurnefndra herskipa.

Stjórnendur nokkurra flutningaskipta tilkynntu árásir í gær.

Íranir hafa lokað Hormússundi frá því Bandaríkjamenn og Ísraelar hófu árásir á Íran fyrir rúmum tveimur mánuðum. Með árásum á flutningaskip og hótunum um árásir hafa siglingar gegnum sundið nánast alfarið verið stöðvaðar en við hefðbundnar kringumstæður fer um fimmtungur af olíu heimsins um sundið, auk annarra mikilvægra afurða og aðfanga.

Bresku samtökin, sem vakta skipaflutninga um heiminn, segja að ráðist hafi verið á að minnsta kosti tvö flutningaskip við Hormússund í gær. Eldur kom upp í þriðja skipinu en óljóst er hvort það var vegna árásar.

Forsvarsmenn íranska byltingarvarðarins hafa lýst því yfir að ekkert skip megi fara um sundið án samþykkis þeirra, sem hingað til hefur fengist gegn greiðslu. Þá sögðu þeir að tilraunir til að opna sundið með hervaldi séu til jafns við að brjóta gegn vopnahléinu.

Sjá einnig: Byltingarvörðurinn herðir tökin á stjórnar­taumunum

Bandaríkjamenn hafa varað stjórnendur flutningafyrirtækja við því að greiða Írönum fyrir leyfi til siglinga um sundið og hafa gefið til kynna að þeim gæti verið refsað með viðskiptaþvingunum, samkvæmt AP fréttaveitunni.

Fleiri fóru ekki gegnum sundið

Stjórn Írana á Hormússundi veitir þeim mikið vogarafl í viðræðum við Bandaríkjamenn og hefur sömuleiðis aukið þrýstinginn á Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, til að binda enda á átökin vegna hækkandi olíuverðs og annarra vandræða sem lokun sundsins hefur leitt til og mun leiða til víða um heim.

Í kjölfar þess lýstu Bandaríkjamenn því yfir að Íran hefði verið sett í herkví og hafa þeir gert Írönum ómögulegt að flytja út eigin olíu. Þannig vilja Bandaríkjamenn þvinga klerkastjórn Íran til að gefa eftir en ríkið hefur lengi glímt við umfangsmikil efnahagsvandræði.

Trump lýsti því svo yfir á dögunum að bandaríski herinn myndi aðstoða stjórnendur skipa við að komast gegnum sundið en talið er að þúsundir sjómanna á hundruðum flutningaskipa sitji fastir á Persaflóa.

Sjá einnig: Boðar „frelsisaðgerðir“ til að koma skipum um sundið

Bandaríkjamenn hvöttu fleiri stjórnendur skipa til að sigla gegnum sundið í gær en það virðist ekki hafa skilað tilætluðum árangri, samkvæmt frétt Reuters. Forsvarsmenn flutningafyrirtækja segja líklegt að þeir muni bíða eftir formlegum endalokum á átökunum áður en skipunum verði siglt gegnum sundið.

Abbas Araqchi, utanríkisráðherra Íran, lýsti því yfir í gær að atburðir dagsins sýndu fram á að ástandið á Persaflóa yrði ekki leyst með hernaði. Viðræður, með aðstoð Pakistana, væru líklegri til árangurs.

Viðræður milli ríkjanna hafa litlum árangri skilað hingað til en tillögur að mögulegum áframhaldandi viðræðum eru til skoðunar bæði í Íran og í Bandaríkjunum. Ráðamenn beggja ríkja hafa sagt að tillögurnar séu ekki líklegar til árangurs, eins og staðan er núna.

Brad Copper, aðmíráll og yfirmaður herafla Bandaríkjanna í Mið-Austurlöndum, gaf í gær út yfirlýsingu þar sem hann sagði Bandaríkjamenn með yfirhöndina á svæðinu. Þá sagði hann að á meðan Bandaríkjamenn væru að reyna að opna fyrir siglingar flutningaskipa á nýjan leik væru Íranir að gera allt sem þeir gætu til að hrella og ógna stjórnendum flutningaskipa.