„Við erum ekkert æst í að fá nýjan skatt“

Í fjármálaáætlun sem Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, kynnti í gær segir að ein margra aðgerða til þess að styrkja tekjugrunn ríkissjóðs felist í því að afla viðbótarskatttekna frá fyrirtækjum í fjármálageiranum en fyrirtæki í þeim geira greiði sérstaka skatta sem lagðir eru á skuldir, laun og hagnað.

Hvergi í kynningu Daða Más né gögnum sem fylgja fjármálaáætlun er það tíundað hvernig standi til að afla þessara viðbótarskatttekna eða hversu mikilla tekna eigi að afla. Daði Már lét þó hafa eftir sér í Morgunblaði dagsins að verið væri að boða leiðir til að skattleggja hagnað sem hefði orðið til vegna verðbólgunnar.

Kom verulega á óvart

Heiðrún Jónsdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu, SFF, segir í samtali við Vísi að áformin hafi komið verulega á óvart. Hún hafi þegar óskað eftir fundi með fjármálaráðherra.

„Við höfum nú verið í ágætu samtali þannig að ég reikna með að við getum sest niður og farið aðeins yfir málin, af því að þetta kallar á frekari skýringar. Eins og við höfum ítrekað farið yfir er fjármálakerfið nú þegar með sérstakar álögur og regluverk sem valda kostnaði umfram það sem á við í öðrum löndum og þá erum við að horfa til samkeppnisstöðu okkar gagnvart helstu samanburðarríkjum, löndunum í kringum okkur. Það er, við erum með flesta skatta og hæsta skatta, við erum með hæstu eiginfjárkröfurnar og auk þess með hæstu bindiskylduna. Þannig að þetta skekkir nú þegar okkar samkeppnisstöðu gagnvart þeim löndum sem við berum okkur saman við. Þannig að við erum ekkert æst í að fá nýjan skatt.“

Ekki til þess fallið að auka erlenda fjárfestingu

Hún segir að eftir kynningu Daða Más í gær sé algjörlega óljóst hvernig ráðherra ætli sér að útfæra viðbótarskattheimtu og hversu miklar skatttekjur hann ætli sér að sækja í ríkiskassann með þessum hætti.

Hafið þið engin svör fengið varðandi það?

„Nei, við sáum það bara í fjölmiðlum, ég las þetta í Morgunblaðinu. Ég sendi í morgun ósk um fund með ráðherra. Ég átti svo sem ekki von á svörum strax en ég á von á að ná á honum fljótlega.“

Þá segir hún að óvissan sé mjög slæm, sér í lagi í ljósi þess að talað hafi verið um að laða erlenda fjárfestingu að fjármálakerfinu hér á landi. Hagkerfið sé þegar mjög lítið og með hæstu álögur og skatta sem þekkjast í samanburðarríkjum.

„Núna bætist svona ófyrirsjáanleiki við, bara allt í einu eins og þruma, þá á að auka skatta á það kerfi sem er þegar með hæstu skattana. Það er ekki óvarlegt að halda því fram að þetta mun ekki laða erlenda fjárfesta til landsins, sem er þvert á það sem ríkisstjórnin hefur boðað.“

Skattlagning á almenning

Heiðrún segir að, líkt og SFF hafi ítrekað bent á, íslenskir bankar séu nú þegar að mestu leyti í eigu íslensks almennings, bæði í beinu eignarhaldi ríkisins á Landsbankanum og miklu eignarhaldi lífeyrissjóðanna í hinum bönkunum.

„Þannig að það er verið að skattleggja íslenskan almenning með þessum hætti og við teljum að sjálfsögðu að íslenskur almenningur eigi betra skilið. Í stað þess að við snúum bökum saman og förum mjög ákveðið í að keyra niður þessa verðbólgu, þá því miður finnst manni mannanna verk undanfarið ekki vera til þess fallin.“

Sem áður segir eru álögur á íslenska banka með þeim hæstu sem þekkjast og bent hefur verið á að álögurnar lendi á endanum að miklu leyti á viðskiptavinum bankanna.

Hvað það varðar segir Heiðrún að hver og einn banki taki ákvarðanir fyrir sjálfan sig varðandi arðgreiðslur, arðsemiskröfur og þess háttar.

„En eðli málsins samkvæmt, ef við horfum á skilaboð hvítbókarinnar frá 2018 [um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið], þá er það svo að þetta mun koma niður á viðskiptavinum bankanna með einum eða öðrum hætti. En ég ítreka það að hver og einn banki tekur ákvörðun um það.“

Ekki klókt skref til framtíðar

Þá segir hún að áformin séu mjög úr takti við það sem nú er talað um á vettvangi Evrópsku bankasamtakanna en þar á bæ hafi menn miklar áhyggjur af samkeppnishæfni Evrópu gagnvart Bandaríkjunum og Asíu, þar sem evrópskir bankar séu að regluvæða sig út úr samkeppninni ásamt því að vera með hærri álögur.

„Við höfum nú þegar verið töluvert umfram bankana í Evrópu þegar kemur að skattlagningu og núna ætlum við að taka enn eitt skref. Þannig að okkur finnst þetta ekki klókt skref, svona þegar við horfum til framtíðar.“

Loks segir Heiðrún að Seðlabanki Evrópu og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hafi varað við sambærilegri sértækri skattlagningu banka og sagt að það sé óæskilegt að nota tekjur af sköttum, sem lagðir eru á innlánastofnanir, til almennra ríkisútgjalda auk þess að það geti haft ófyrirsjáanleg áhrif á fjármálastöðugleika.

„Við hefðum, eins og aðrir, viljað sjá að í stað þess að setja frekari skatta til að þenja ríkisfjármálin út væri reynt að halda aftur af vexti ríkisútgjalda.“