Danir kjósa um hag barna. Ættum við ekki að gera það líka?

Næsta laugardag kjósa Danir nýja ríkisstjórn. Eitt af stóru málunum í kosningabaráttunni er staða folkeskolen, grunnskólans, og geðheilbrigði barna. Þegar forsætisráðherra Danmerkur boðaði til kosninga sagði hún meðal annars: „Það eru of mörg börn og ungmenni sem líður ekki vel.“ Hún benti jafnframt á að innleiðing skóla án aðgreiningar hefði víða mistekist og að skólakerfið stæði frammi fyrir vaxandi áskorunum. Skýrslur hafa varpað ljósi á alvarlega stöðu þegar kemur að líðan nemenda og starfsfólks og stjórnmálaflokkar keppast nú um lausnir. Skólamál eru orðin þjóðmál. Það er ekki sjálfgefið í þjóðþingskosningum en ég skil vel hvers vegna.

Í Danmörku hefur verið bent á að skólar takist í vaxandi mæli á við flóknari áskoranir. Nemendahópurinn er fjölbreyttari, áhrif samfélagsmiðla meiri og einmanaleiki og vanlíðan algengari. Á sama tíma hefur sérfræðiþjónustan ekki verið styrkt í takt við aukna þörf og fleiri börn bíða eftir greiningu og meðferð. Sífellt fleiri foreldrar velja einkarekna skóla og spurt er hvort hinn almenni grunnskóli sé að verða undir.

Þetta er ekki sérdönsk þróun. Við sjáum hana líka hér heima.

Í starfi mínu sem sálfræðingur hitti ég börn sem bíða eftir aðstoð sem kemur of seint. Foreldra sem vita ekki hvert þeir eiga að leita. Kennara sem standa frammi fyrir sífellt flóknari verkefnum án þess að fá nægan stuðning. Þegar við bregðumst ekki snemma við vex vandinn. Barn sem hefði þurft stuðning í þriðja bekk þarf oft á mun umfangsmeiri aðstoð að halda í áttunda bekk. Kostnaðurinn verður meiri, ekki aðeins í krónum heldur einnig í þáttum sem verða ekki metnir til fjár.

Ætti þetta ekki að vera eitt af stóru kosningamálunum á Íslandi?

Grunnskólar eru á ábyrgð sveitarfélaga og þjónusta við börn og fjölskyldur er að stórum hluta skipulögð og fjármögnuð á sveitarstjórnarstigi. Sveitarfélög hafa því raunverulegt svigrúm til að hafa áhrif á líðan barna, námsframvindu og starfsumhverfi kennara.

Sveitarstjórnarkosningarnar 16. maí gefa kjósendum tækifæri til að velja þá stefnu sem þeir vilja sjá í þessum málaflokki. Við jafnaðarmenn í Hafnarfirði viljum byggja upp sterkari stoðir í kringum börn og skólastarf, efla snemmtækan stuðning og bæta aðgengi að ráðgjöf og þjónustu fyrir fjölskyldur og starfsfólk skóla. Slík áhersla eykur líkur á betri námsárangri, bættri líðan og sterkara samfélagi til lengri tíma.

Höfundur er sálfræðingur og frambjóðandi Samfylkingarinnar í Hafnarfirði.