Að vita meira í dag en í gær

Mikil háreysti er í kringum þingsályktunartillögu ríkisstjórnarinnar um að boðað til þjóðaratkvæðagreiðslu í ágúst um hvort halda skuli áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið (ESB). Stjórnarandstaðan er í miklu uppnámi og snýr út úr málinu á alla kanta.

Það getur aldrei verið skaðlegt að fá frekari upplýsingar og vita meira. Þjóðin mun að lokum ráða því hver niðurstaðan verður. Þjóðin hefur deilt árum saman um kosti og galla þess að Ísland gerist aðili að Evrópusambandinu. Þá hefur verið deilt um hvort fyrri umsókn sé enn í gildi eða ekki og hvort yfirleitt sé um eitthvað að semja við Evrópusambandið. Upplýsingaóreiðan í kringum Ísland og ESB hefur því verið mikil.

Það er því heillavænlegast að þjóðin ráði framhaldinu. Fyrsta skrefið er að spyrja hana að því hvort hefja eigi viðræður um aðild að sambandinu á ný. Ef meirihluti þjóðarinnar vill það hefjast viðræðurnar. Þegar niðurstöður þeirra liggja fyrir verða þær kynntar vandlega og síðan boðað til annarrar þjóðaratkvæðagreiðslu um samþykkt að synjun samnings.

Þetta er lýðræðisleg ákvörðun. Stjórnarandstaðan reynir hins vegar hvað hún getur að villa um fyrir þjóðinni og gefur í skyn að fyrri atkvæðagreiðslan sé í raun fyrsta skref Íslands inn í sambandið. Það er hins vegar af á frá. Þjóðin mun hafa síðasta orðið í þeim efnum þegar og ef að samningum kemur.

Í fyrri þjóðaratkvæðagreiðslunni er fólk ekki að greiða atkvæði með eða á móti aðild að Evrópusambandinu. Það er því engin hætta á ferðum.

Ríkisstjórnin þarf hins vegar skýrt umboð þjóðarinnar til að taka á ný upp viðræður um aðild. Það rímar vel við það sem fyrri leiðtogar Sjálfstæðisflokks, Framsóknarflokks og nú Miðflokks hafa áður sagt. Þingmenn Sjálfstæðisflokksins lögðu einnig til þegar ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur ákvað að hefja aðildarviðræður árið 2009, að rétt væri að spyrja þjóðina fyrst hvort hún vildi að slíkar viðræður yrðu yfirleitt hafnar. Það er því falskur tónn í málflutningi stjórnarflokkanna nú þegar til stendur að spyrja þjóðina nákvæmlega um það.

Það eru líka mikilvæg rök fyrir því að Íslendingar endurskoði stöðu sína eins og ástatt er í heimsmálum um þessar mundir. Staða heimsmála og öryggishagsmunir þjóða hafa breyst mikið frá því Ísland fór í aðildarviðræður árið 2009. Þess vegna er eðlilegt að leggja málið fyrir þjóðina nú. Við ættum að minnsta kosti að geta verið sammála um það. Kannanir sýna að meirihluti landsmanna (um 57prósent) vill fá að greiða atkvæði um framhald viðræðna. Algerlega óháð því hvort fólk styður aðild að sambandinu eða ekki. Að vita meira í dag en í gær er því bæði skynsamlegt og nauðsynlegt.

Höfundur er þingmaður Flokks fólksins.