Fella niður vörugjöld á vistvæna bíla en hækka á aðra

Tillaga ráðherrans tengist breytingum á ýmsum lögum vegna fjárlaga næsta árs. Markmið breytinganna er sagt að skapa varanlega hvata til að velja ökutæki sem nota hreina innlenda orkugjafa í stað þeirra sem ganga fyrir innfluttri orku. Með þeim yrði fimm prósent vörugjald á rafbíla fellt niður.

Breytingarnar hafa ekki áhrif á beina styrki sem Orkusjóður veitir til rafbílakaupa. Sá styrkur hefur numið að hámarki 900.000 krónum en lækkar í 500.000 á næsta ári.

Vörugjald á almennar fólksbifreiðar hækkar úr fimm prósentum í fimmtán með breytingunum. Auk þess á að herða losunarviðmið útblástur ökutækja sem losa koltvísýring. Metanbílar falla ekki undir það þótt þeir losi koltvísýring.

Fyrir bifreiðar sem ganga að öllu leyti eða að hluta fyrir jarðefnaeldsneyti og báru áður þrettán prósent vörugjald hækkar það upp í tuttugu prósent samkvæmt tillögu fjármálaráðherra. Í þessum flokki eru einkum vinnuvélar og ökutæki til sérhæfðra nota, að því er segir í tilkynningu ráðuneytis hans.

Vörugjald af ökutækjum sem bera nú þrjátíu prósent gjald á að hækka í fjörutíu prósent. Þar undir eru minni hópferðabifreiðar, bifhjól og fjórhjól. 

Færri ívilnanir og undanþágur

Breytingarnar á vörugjaldi á bifreiðar eiga að skila ríkissjóði 7,5 milljarða króna í auknar tekjur á næsta ári. Náist markmiði þeirra um að vistvænni ökutækjum fjölgi á kostnað jarðefnaeldsneytisökutækja ættu tekjurnar að lækka á næstu árum.

Engu að síður eiga breytingarnar ekki að hafa mikil áhrif á almenning og verðbólgu í ljósi þess að aðeins um fimmtungur nýskráðra bíla hafi verið dísil- eða bensínbílar á undanförnum árum. Meiri en helmingur nýskráðra bíla einstaklinga hafi verið rafbílar.

Þá er markmið breytinganna sagt að einfalda stjórnsýslu og auka skilvirkni hennar með því að fækka sértækum ívilnunum og undanþágum.

Í stað upptalningar á tilteknum tegundum ökutækja í lögunum er lagt til að undanþága frá vörugjöldum taki til allra vélknúinna ökutækja, eins og þau eru skilgreind í umferðarlögum, sem ganga fyrir metani, rafmagni eða vetni.

Með því að setja eina meginreglu þar sem að ökutæki sem ganga fyrir rafmagni greiði ekki vörugjöld eru lögin einfölduð og ýmis sérákvæði felld brott.

Önnur breytingin á jafnmörgum árum

Töluvert hringl hefur verið með ívilnanir til rafbílakaupa á Íslandi undanfarin ár. Þeir voru til nokkurra ára undanþegnir virðisaukaskatti en sú undanþága var felld niður í fyrra. Þá voru í staðinn veittir beinir styrkir til rafbílakaupa sem kaupendur þurftu að sækja um í Orkusjóð.

Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, gagnrýndi að ívilanir til rafbílakaupa hefðu fyrst og fremst runnið til tekjuhærri einstaklinga til þessa og boðaði breytingar á stuðningi stjórnvalda við orkuskipti í samgöngum fyrr á þessu ári.

Leigubílar, ferðamannarútur og fornbílar fá gjald

Sérstök undanþága fyrir sérsmíðaðar keppnisbifreiðar og keppnisbifhjól er felld brott með breytingunum sem fjármálaráðherra leggur til. Slík ökutæki eru því felld undir almennu regluna um vörugjöld.

Sérákvæði varðandi leigubíla, ökukennslu og sérútbúnar bifreiðar til fólksflutninga ferðamanna eiga einnig að falla út. Þannig taki vörugjöld mið af bifreiðinni sjálfri en ekki notanda hennar.

Ökutæki eldri en fjörutíu ára, þ.e. fornbílar sem fluttir eru til landsins til nýskráningar, greiða nú 13% vörugjald en munu með breytingunni falla undir almennu regluna óháð aldri.

Fréttin hefur verið uppfærð.