Allt bendir til kólnunar og nefndin mun mildari Árni Sæberg skrifar 8. október 2025 11:06 Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri telur styttast í hjöðnun verðbólgu. Vísir/Sigurjón Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands fann sig knúna til að milda framsýna leiðsögn sína í yfirlýsingu sinni í morgun. Seðlabankastjóri segir öll merki benda til kólnunar í hagkerfinu. Peningastefnunefnd ákvað á fundi sínum að halda vöxtum óbreyttum í 7,5 prósentum, annan fundinn í röð. Í yfirlýsingunni segir að greinilegur viðsnúningur hafi orðið í þróun efnahagsumsvifa undanfarið og spennan í þjóðarbúinu hafi hjaðnað í takt við þétt taumhald peningastefnunnar. Seiglan í þjóðarbúskapnum sé þó áfram nokkur, launahækkanir mælast töluverðar og þótt verðbólguvæntingar hafi lækkað síðustu misseri mælast þær enn yfir markmiði. „Enn“ „Margt hefur þokast í rétta átt en þær aðstæður hafa ekki enn skapast að hægt sé að slaka á núverandi raunvaxtaaðhaldi peningastefnunnar. Ljóst er að frekari skref til lækkunar vaxta eru háð því að verðbólga færist nær 2½% markmiði bankans.“ Tvennt vekur sérstaka athygli í yfirlýsingunni. Í fyrsta lagi segir að „greinilegur viðsnúningur“ hafi orðið en slíkt orðalag var ekki að finna í fyrri yfirlýsingu nefndarinnar. Í öðru lagi hefur mikilvæga orðið „enn“ bæst við yfirlýsinguna frá því síðast. Þannig sagði síðast að ekki hefðu skapast aðstæður til að slaka á raunvaxtaaðhaldi peningastefnunnar en nú segir að þær aðstæður hafi ekki enn skapast. Engar tilviljanir í lífinu Erna Björg Sverrisdóttir, aðalhagfræðingur Arion banka, spurði þá Ásgeir Jónsson seðlabankastjóra og Þórarinn G. Pétursson, varaseðlabankastjóra peningastefnu, út í þessa orðalagsbreytingu þegar þeir sátu fyrir svörum í Svörtuloftum í morgun. Hún benti á að tilviljanir hafi hingað til ekki ráðið orðalagi yfirlýsinga peningastefnunefndar. „Nú er hagkerfið að kólna, að því er virðis umtalsvert. Ef verðbólguhorfurnar breytast á þann hátt, gætuð þið séð fyrir ykkur að þið gætuð slakað á taumhaldinu, þótt verðbólgan fylgi ekki alveg strax á eftir? Eruð þið að opna á að vera örlítið framsýnni?“ spurði hún. Þórarinn tók undir með Ernu Björgu að engar tilviljanir séu í lífinu. „Þarna er einfaldlega verið að endurspegla það að við erum að færast nær þeim tímapunkti sem við teljum að verðbólga fari að minnka. Það sést bara í þessari yfirlýsingu, að við erum að færast nær þeim tímapunkti.“ Ásgeir greip þá orðið og sagði þetta til marks um það að aðhaldstefna peningastefnunefndar sé að virka, þó að hún taki tíma. „Við sjáum að öll merkin eru eins, þróunin er í átt að aukinni kólnun. Það bætir í það með hverjum fundi.“ Seðlabankinn Efnahagsmál Verðlag Mest lesið Engin svör að fá sem skýra „rán um hábjartan dag“ Neytendur Glæpamenn í fjarvinnu Atvinnulíf Stjórn Íslandsbanka vill greiða tólf milljarða í arð Viðskipti innlent Fjölga verslunum í Danaveldinu Neytendur Hreingerningafyrirtæki brýtur blað í fræðslumálum Samstarf Mega ekki kenna haframjólk við mjólk Viðskipti erlent Tollgæslustjóri hafi lofað MS tollflokkuninni umdeildu Viðskipti innlent Bræður selja Vagna og þjónustu eftir 40 ára rekstur Viðskipti innlent Byrja að fljúga til Tromsø og oftar til Bergen Viðskipti innlent Hjálpar skiptastjórum að greina eignaundanskot Samstarf Fleiri fréttir Selja sérbakaðar bollur í útivistarvöruverslun Fá veglegan styrk og innleiða Bara tala í alla framhaldsskóla Fjögur ráðin til Cirkus auglýsingastofu Valhöll seld en óvíst með framhaldið Kínverjarnir selja sig út úr Elkem Stjórn Íslandsbanka vill greiða tólf milljarða í arð „Laxaveisla á Íslandi“ og útlit fyrir umtalsverðan vöxt í framleiðslu Spá því að verðbólga fari strax undir fimm prósent Tollgæslustjóri hafi lofað MS tollflokkuninni umdeildu Bræður selja Vagna og þjónustu eftir 40 ára rekstur Stjórn vill greiða fimmtán milljarða í arð Bein útsending: Menntadagur atvinnulífsins Byrja að fljúga til Tromsø og oftar til Bergen Þórður Már til Faxaflóahafna Fanney tekur við af Erni hjá Lex „Ekki hlutverk hins opinbera að ýta sparnaði fólks í íbúðir“ Vatn frá Ölfusi í sádiarabískri íþróttaþvottavél Bein útsending: Kraftmeiri sparnaður í seilingarfjarlægð? Óli Páll til APRÓ Er hagstætt að taka bílalán fyrir rafmagnsbíl? Kvika skráði ekki tugi þúsunda viðskipta og fær tugmilljóna sekt Birgir Ómar Haraldsson er látinn „Ég held bara að við sem þjóð séum ekki tilbúin í þetta“ Hækka lánshæfiseinkunn Íslands í ljósi bættrar stöðu ríkisfjármála Félag Skorra Rafns að kaupa Valhöll Bein útsending: Verðlaunaafhending Stjórnverðlaunanna „Fullyrðingar ákæruvaldsins eru á sandi byggðar“ Móðurfélag Krónunnar og N1 hagnaðist um 6,2 milljarða Icelandair tapaði 1,2 milljörðum árið 2025 Lyfja kaupir vörumerki Jurtaapóteksins Sjá meira
Peningastefnunefnd ákvað á fundi sínum að halda vöxtum óbreyttum í 7,5 prósentum, annan fundinn í röð. Í yfirlýsingunni segir að greinilegur viðsnúningur hafi orðið í þróun efnahagsumsvifa undanfarið og spennan í þjóðarbúinu hafi hjaðnað í takt við þétt taumhald peningastefnunnar. Seiglan í þjóðarbúskapnum sé þó áfram nokkur, launahækkanir mælast töluverðar og þótt verðbólguvæntingar hafi lækkað síðustu misseri mælast þær enn yfir markmiði. „Enn“ „Margt hefur þokast í rétta átt en þær aðstæður hafa ekki enn skapast að hægt sé að slaka á núverandi raunvaxtaaðhaldi peningastefnunnar. Ljóst er að frekari skref til lækkunar vaxta eru háð því að verðbólga færist nær 2½% markmiði bankans.“ Tvennt vekur sérstaka athygli í yfirlýsingunni. Í fyrsta lagi segir að „greinilegur viðsnúningur“ hafi orðið en slíkt orðalag var ekki að finna í fyrri yfirlýsingu nefndarinnar. Í öðru lagi hefur mikilvæga orðið „enn“ bæst við yfirlýsinguna frá því síðast. Þannig sagði síðast að ekki hefðu skapast aðstæður til að slaka á raunvaxtaaðhaldi peningastefnunnar en nú segir að þær aðstæður hafi ekki enn skapast. Engar tilviljanir í lífinu Erna Björg Sverrisdóttir, aðalhagfræðingur Arion banka, spurði þá Ásgeir Jónsson seðlabankastjóra og Þórarinn G. Pétursson, varaseðlabankastjóra peningastefnu, út í þessa orðalagsbreytingu þegar þeir sátu fyrir svörum í Svörtuloftum í morgun. Hún benti á að tilviljanir hafi hingað til ekki ráðið orðalagi yfirlýsinga peningastefnunefndar. „Nú er hagkerfið að kólna, að því er virðis umtalsvert. Ef verðbólguhorfurnar breytast á þann hátt, gætuð þið séð fyrir ykkur að þið gætuð slakað á taumhaldinu, þótt verðbólgan fylgi ekki alveg strax á eftir? Eruð þið að opna á að vera örlítið framsýnni?“ spurði hún. Þórarinn tók undir með Ernu Björgu að engar tilviljanir séu í lífinu. „Þarna er einfaldlega verið að endurspegla það að við erum að færast nær þeim tímapunkti sem við teljum að verðbólga fari að minnka. Það sést bara í þessari yfirlýsingu, að við erum að færast nær þeim tímapunkti.“ Ásgeir greip þá orðið og sagði þetta til marks um það að aðhaldstefna peningastefnunefndar sé að virka, þó að hún taki tíma. „Við sjáum að öll merkin eru eins, þróunin er í átt að aukinni kólnun. Það bætir í það með hverjum fundi.“
Seðlabankinn Efnahagsmál Verðlag Mest lesið Engin svör að fá sem skýra „rán um hábjartan dag“ Neytendur Glæpamenn í fjarvinnu Atvinnulíf Stjórn Íslandsbanka vill greiða tólf milljarða í arð Viðskipti innlent Fjölga verslunum í Danaveldinu Neytendur Hreingerningafyrirtæki brýtur blað í fræðslumálum Samstarf Mega ekki kenna haframjólk við mjólk Viðskipti erlent Tollgæslustjóri hafi lofað MS tollflokkuninni umdeildu Viðskipti innlent Bræður selja Vagna og þjónustu eftir 40 ára rekstur Viðskipti innlent Byrja að fljúga til Tromsø og oftar til Bergen Viðskipti innlent Hjálpar skiptastjórum að greina eignaundanskot Samstarf Fleiri fréttir Selja sérbakaðar bollur í útivistarvöruverslun Fá veglegan styrk og innleiða Bara tala í alla framhaldsskóla Fjögur ráðin til Cirkus auglýsingastofu Valhöll seld en óvíst með framhaldið Kínverjarnir selja sig út úr Elkem Stjórn Íslandsbanka vill greiða tólf milljarða í arð „Laxaveisla á Íslandi“ og útlit fyrir umtalsverðan vöxt í framleiðslu Spá því að verðbólga fari strax undir fimm prósent Tollgæslustjóri hafi lofað MS tollflokkuninni umdeildu Bræður selja Vagna og þjónustu eftir 40 ára rekstur Stjórn vill greiða fimmtán milljarða í arð Bein útsending: Menntadagur atvinnulífsins Byrja að fljúga til Tromsø og oftar til Bergen Þórður Már til Faxaflóahafna Fanney tekur við af Erni hjá Lex „Ekki hlutverk hins opinbera að ýta sparnaði fólks í íbúðir“ Vatn frá Ölfusi í sádiarabískri íþróttaþvottavél Bein útsending: Kraftmeiri sparnaður í seilingarfjarlægð? Óli Páll til APRÓ Er hagstætt að taka bílalán fyrir rafmagnsbíl? Kvika skráði ekki tugi þúsunda viðskipta og fær tugmilljóna sekt Birgir Ómar Haraldsson er látinn „Ég held bara að við sem þjóð séum ekki tilbúin í þetta“ Hækka lánshæfiseinkunn Íslands í ljósi bættrar stöðu ríkisfjármála Félag Skorra Rafns að kaupa Valhöll Bein útsending: Verðlaunaafhending Stjórnverðlaunanna „Fullyrðingar ákæruvaldsins eru á sandi byggðar“ Móðurfélag Krónunnar og N1 hagnaðist um 6,2 milljarða Icelandair tapaði 1,2 milljörðum árið 2025 Lyfja kaupir vörumerki Jurtaapóteksins Sjá meira