Málið sem stjórnmálin skulda þjóðinni rætt á Þingvöllum

Stjórnmál „Mér finnst þjóðin eiga það inni hjá okkur að við gerum okkar besta til að ná sem mestri samstöðu um breytingar á stjórnarskránni þó að það verði gert í áföngum eins og ég legg upp með,“ segir Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra en hún stefndi formönnum allra flokka til Þingvalla í gær til að ræða stjórnarskrárbreytingar.

Þetta er fjórði fundur formannanna á kjörtímabilinu en unnið er á grundvelli minnisblaðs forsætisráðherra og fyrirheita í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar.

Fyrstu þrír fundir hópsins fóru að mestu í að ræða fyrirkomulag vinnunnar, áfangaskiptingu, samráð við almenning og skipun sérfræðingahóps sem vinna mun með formönnunum á síðari stigum.

„Í dag er fyrsti umræðufundur hópsins þar sem við sitjum saman í efnislegri umræðu og við forgangsröðum henni þannig að við byrjum á þeim málum sem hafa fengið mesta umfjöllun á undanförnum misserum. Við byrjuðum á umfjöllun um umhverfis- og auðlindamál, höfum verið að ræða breytingaákvæði stjórnarskrárinnar og erum núna að ræða framsalsákvæði,“ segir Katrín. Hún segir þó enga niðurstöðu munu liggja fyrir í lok fundar en hópurinn sé að leggja línurnar; hvaða spurningum þurfi að svara og hvernig þau vilji taka málin áfram. „Ég reikna með að ég leggi til í lok dags að við tökum annan vinnudag í lok hausts þar sem við höldum áfram á þessari braut.“

Katrín segir fundinn hafa verið góðan þótt formennirnir séu ekki sammála um allt. Við því hafi ekki verið að búast.

„Sagan sýnir okkur að það hefur gengið erfiðlega að ná samstöðu á undanförnum árum og áratug um breytingar á stjórnarskrá og það er full ástæða til að við séum meðvituð um þá sögu,“ segir Katrín aðspurð um hug formannanna til verkefnisins og væntingar hennar sjálfrar. og leggur áherslu á þá skoðun sína að stjórnmálamenn geri sitt besta til að ná samstöðu um breytingar.

Vinnan fram undan

Í minnisblaði forsætisráðherra um fyrirkomulag vinnunnar er lagt upp með að henni verði áfangaskipt og hún fari fram bæði á yfirstandandi kjörtímabili og því næsta. Hliðsjón verður höfð af þeirri vinnu sem unnin hefur verið á undanförnum áratug og kapp lagt á að starfið verði gagnsætt með víðtæku samráði við almenning. 

Miðað er við að umræðuskjal verði gert fyrir hvert og eitt viðfangsefni þar sem reifaðar verði fyrri tillögur um efnið, frá stjórnlagaráði og öðrum. Efnt verði til opins samráðs um hvert og eitt skjal og að því loknu samið erindisbréf til sérfræðinganefndar sem semur frumvarp. Það fari svo í umræðu meðal formanna og í umsagnaferli til dæmis hjá Feneyjanefndinni og yrði að lokum lagt fram á Alþingi á síðasta haustþingi kjörtímabilsins.

Hugmyndir um almenningssamráð

Nokkrar leiðir til almenningssamráðs hafa verið ræddar á fundum formanna flokkanna. Umræðuskjal sett á vefinn og opnað fyrir athugasemdir. Kostur gefinn á rökum með og á móti tiltekinni hugmynd með möguleika á atkvæðagreiðslum með og á móti rökum. Rökræðukannanir með þverskurði þjóðarinnar.

Rökræðukannanir

Fara þannig fram að hópi sem endurspeglar þverskurð þjóðarinnar yrðu sendar upplýsingar um tiltekið umfjöllunarefni. Könnun yrði gerð meðal hópsins og afstaða fengin til efnisins. Hópurinn yrði svo boðaður til vinnufundar í einn til tvo daga með aðkomu sérfræðinga. Í lokin yrði aftur gerð könnun meðal þátttakenda og athugað hvort viðhorfin hefðu breyst. Þátttakendur yrðu 200 til 300 Kostnaður er að lágmarki 20 milljónir, (fundargerð 2. fundar).