Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar 9. september 2026 09:30 Frumvarp ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur um fjárlög fyrir árið 2027 liggur nú fyrir. Það hefur vart farið framhjá neinum. Ríkisstjórnin hreykir sig af því við hvert tækifæri sem gefst að hallarekstur ríkissjóðs verði stöðvaður á næsta ári. Það markmið eitt og sér er gott og gilt, og skiptir svo sannarlega máli, aftur á móti er alls ekki sama hvaða leið er farin að því að skila hallalausum fjárlögum. Sú leið sem ríkisstjórnin kýs nú ótrauð að feta vekur ugg svo vægt sé til orða tekið enda birtast í frumvarpinu skattahækkanir ofan á skattahækkanir. Skattasleggja ríkisstjórnarinnar Þar sem enginn virðist vera óhultur fyrir skattasleggju ríkisstjórnarinnar, sérstaklega ekki ferðaþjónustan. Stærsta einstaka útflutningsatvinnugrein þjóðarbúsins sem á nú að bera hitann og þungann af fyrirhuguðum skattahækkunum stjórnarinnar. Ríkisstjórnin ætlar sér að taka upp svokallað auðlindagjald fyrir aðgang ferðamanna að náttúruperlum Íslands og hækka virðisaukaskatt á aðgang að baðlónum úr 11% þrepinu í 24%. Þar að auki ætlar hún sér í þá nýbreytni að færa gistináttaskatt og innviðagjald á farþega skemmtiferðaskipa undir hækkun krónutölugjalda á milli ára. Gistináttaskattur og innviðagjald munu því hækka um 5,2% á næsta ári og ekki verður annað séð en að þessi íþyngjandi breyting sé komin til að vera hjá þessari ríkisstjórn. Þá eru aðrir skattar og gjöld sem ríkisstjórnin ætlar sér líka að hækka sem eru hér ónefndir en hafa svo sannarlega einnig áhrif á þjónustu við ferðamenn. Vert er hins vegar að nefna kílómetragjaldið sérstaklega, þar sem ríkisstjórnin leggur til að það skuli hækkað um 15,9%. Það er ekki eitt, það er allt, þegar kemur að hækkun skatta og gjalda á ferðaþjónustuna. Skaðinn verður mestur á landsbyggðinni Allt eiga þessir skattar það sameiginlegt að snerta ferðaþjónustuna beint eða óbeint og að vera í raun landsbyggðarskattar. Nær öll baðlón landsins eru stödd utan höfuðborgarsvæðisins og þær náttúruperlur sem munu verða fyrir barðinu á nýrri gjaldtöku sömuleiðis. Baðlón eru sérstaklega mikilvægir seglar úti á landi enda eru mörg þeirra staðsett á svæðum þar sem framboð annarrar afþreyingar er takmarkað. Þau laða ferðamenn að og gera það að verkum að oft og tíðum kjósa þeir að dvelja lengur og gista nálægt þeim. Þar að auki eru gestir baðlóna að stórum hluta Íslendingar og heimamenn. Þessari uppbyggingu teflir ríkisstjórnin nú í tvísýnu og öllum þeim störfum sem starfsemi baðlóna skapar hringinn í kringum landið. Ríkisstjórnin ætlar sér hins vegar ekki aðeins að hækka skatta og gjöld á þá afþreyingu og gistingu sem fyrir er og hefur byggst upp um allt land heldur einnig að auka álögur og hækka kostnaðinn við að ferðast til þeirra. Staðreyndin er sú að um 64% ferðamanna velja bílaleigubíl sem sinn aðalferðamáta hér á landi og hækkun kílómetragjaldsins getur hæglega leitt til þess að þeir kjósi að stytta ferðalagið sitt og leigja bíl í færri daga en ella. Komur skemmtiferðaskipa eru svo ekki síður mikilvægar fyrir minni hafnir og smærri samfélög landsins en árleg hækkun innviðagjaldsins mun ekki vera til þess fallin að fjölga þeim. Sitt sýnist hverjum en ljóst er að ríkisstjórnin hefur hent ferðaþjónustunni fyrir rútu hallalausra fjárlaga og skaðinn mun verða mestur á landsbyggðinni. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksin og situr í fjárlaganefnd. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Njáll Trausti Friðbertsson Fjárlagafrumvarp 2027 Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir skrifar Skoðun Dauðalæsi: Þegar samtalið skiptir mestu máli Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir. skrifar Skoðun ÁTVR, Ölgerðin og breyttir tímar Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Gilda engin lög um óvígða sambúð? Eva Hauksdóttir skrifar Sjá meira
Frumvarp ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur um fjárlög fyrir árið 2027 liggur nú fyrir. Það hefur vart farið framhjá neinum. Ríkisstjórnin hreykir sig af því við hvert tækifæri sem gefst að hallarekstur ríkissjóðs verði stöðvaður á næsta ári. Það markmið eitt og sér er gott og gilt, og skiptir svo sannarlega máli, aftur á móti er alls ekki sama hvaða leið er farin að því að skila hallalausum fjárlögum. Sú leið sem ríkisstjórnin kýs nú ótrauð að feta vekur ugg svo vægt sé til orða tekið enda birtast í frumvarpinu skattahækkanir ofan á skattahækkanir. Skattasleggja ríkisstjórnarinnar Þar sem enginn virðist vera óhultur fyrir skattasleggju ríkisstjórnarinnar, sérstaklega ekki ferðaþjónustan. Stærsta einstaka útflutningsatvinnugrein þjóðarbúsins sem á nú að bera hitann og þungann af fyrirhuguðum skattahækkunum stjórnarinnar. Ríkisstjórnin ætlar sér að taka upp svokallað auðlindagjald fyrir aðgang ferðamanna að náttúruperlum Íslands og hækka virðisaukaskatt á aðgang að baðlónum úr 11% þrepinu í 24%. Þar að auki ætlar hún sér í þá nýbreytni að færa gistináttaskatt og innviðagjald á farþega skemmtiferðaskipa undir hækkun krónutölugjalda á milli ára. Gistináttaskattur og innviðagjald munu því hækka um 5,2% á næsta ári og ekki verður annað séð en að þessi íþyngjandi breyting sé komin til að vera hjá þessari ríkisstjórn. Þá eru aðrir skattar og gjöld sem ríkisstjórnin ætlar sér líka að hækka sem eru hér ónefndir en hafa svo sannarlega einnig áhrif á þjónustu við ferðamenn. Vert er hins vegar að nefna kílómetragjaldið sérstaklega, þar sem ríkisstjórnin leggur til að það skuli hækkað um 15,9%. Það er ekki eitt, það er allt, þegar kemur að hækkun skatta og gjalda á ferðaþjónustuna. Skaðinn verður mestur á landsbyggðinni Allt eiga þessir skattar það sameiginlegt að snerta ferðaþjónustuna beint eða óbeint og að vera í raun landsbyggðarskattar. Nær öll baðlón landsins eru stödd utan höfuðborgarsvæðisins og þær náttúruperlur sem munu verða fyrir barðinu á nýrri gjaldtöku sömuleiðis. Baðlón eru sérstaklega mikilvægir seglar úti á landi enda eru mörg þeirra staðsett á svæðum þar sem framboð annarrar afþreyingar er takmarkað. Þau laða ferðamenn að og gera það að verkum að oft og tíðum kjósa þeir að dvelja lengur og gista nálægt þeim. Þar að auki eru gestir baðlóna að stórum hluta Íslendingar og heimamenn. Þessari uppbyggingu teflir ríkisstjórnin nú í tvísýnu og öllum þeim störfum sem starfsemi baðlóna skapar hringinn í kringum landið. Ríkisstjórnin ætlar sér hins vegar ekki aðeins að hækka skatta og gjöld á þá afþreyingu og gistingu sem fyrir er og hefur byggst upp um allt land heldur einnig að auka álögur og hækka kostnaðinn við að ferðast til þeirra. Staðreyndin er sú að um 64% ferðamanna velja bílaleigubíl sem sinn aðalferðamáta hér á landi og hækkun kílómetragjaldsins getur hæglega leitt til þess að þeir kjósi að stytta ferðalagið sitt og leigja bíl í færri daga en ella. Komur skemmtiferðaskipa eru svo ekki síður mikilvægar fyrir minni hafnir og smærri samfélög landsins en árleg hækkun innviðagjaldsins mun ekki vera til þess fallin að fjölga þeim. Sitt sýnist hverjum en ljóst er að ríkisstjórnin hefur hent ferðaþjónustunni fyrir rútu hallalausra fjárlaga og skaðinn mun verða mestur á landsbyggðinni. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksin og situr í fjárlaganefnd.
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun