Draugasögur nútímans Ingólfur Sverrisson skrifar 6. ágúst 2026 15:00 Í gamla daga var fólk almennt dauðhrætt við drauga og ógnvekjandi afturgöngur sem áttu það til að ráðast á fólk og misþyrma þegar þeir náðu tökum á því. Þá héldu flestir í einfeldni sinni að þeir þyrftu einlægt að glíma við drauga eins og Írafells-Móra, Þorgeirsbola og Mývatnsskottu einkum þegar dimma tók og fólk var eitt á ferð. Á þessu var stagast við börn og fullorðna þangað til enginn þorði að hreyfa sig milli herbergja eða út fyrir hússins dyr nema í fylgd með öðrum og helst með barefli í hönd. Þannig liðu aldir í myrkum torfhúsum og hræðslan var yfirþyrmandi. Síða kom í ljós að hún var með öllu ástæðulaus enda engir draugar eða slíkar forynjur á ferð. Nú brosir fólk góðlátlega í kampinn út af því hversu auðtrúa fólk var í þá daga og auðvelt að hræða það. Nú hefur þessi draugatrú verið endurvakin með miklum tilþrifum í okkar góða samfélagi. Draugurinn ógurlegi eru samtök 27 fullvalda þjóða í Evrópu sem kalla sig Evrópusambandið og ku jafnvel vera enn hættlegri en Húsavíkur Lalli og Heiðarskotta samanlögð. Nú er verið að glíma um auðlindir þjóðarinnar sem ESB ætlar að hirða af okkur í heilu lagi og gera okkur að fátækum auðnuleysingjum enda þótt það hafi aldrei beitt slíkum yfirgangi við aðrar aðildarþjóðir – aldrei. Þannig hefur hin göfuga þjóðtrú verið endurvakin til fyrra lífs í þeirri von að hún hjálpi til við að telja fólki trú um að stórhætta sé á næsta leiti ef við samþykkjum að tala við okkar næstu nágranna um enn frekari samskipti sem hafa hingað til reynst ákaflega vel í gegnum EES-samninginn. Nei, nú er því haldið fram að þeir muni breytast í einhverskonar óargadýr sem rífa okkur á hol án þess að við vitum af og við megum síðan þola móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var svo smekklega fyrir þrjátíu árum þegar hinn farsæli EES-samningur var samþykktur á Alþingi. Þegar spurt er um fordæmi af hálfu ESB um slíkan yfirgang gagnvart eigin aðildarríki þá er talinu eytt og gjarnan farið að ræða hvað Íslendingar eru góðir og snjallir langt umfram aðrar þjóðir. Þannig er vitrænu tali vísað á bug en haldið áfram að fullyrða allskonar fjarstæður í anda draugatrúarinnar forðum. Er þá gjarnan vitnað í sundurslitin ummlæli einhverra á meginlandinu sem efast um að í okkar tilviki verði farið eftir þeim leikreglum sem sambandið hefur þegar mótað sjálft til dæmis um fyrirkomulag fiskveiða aðildarþjóðanna. Í átakanlegum uppgjafatón er því haldið fram að við þurfum að afhenda Brussel stjórn allra fiskveiða við Ísland enda þótt sameiginleg fiskveiðistefna ESB geri ráð fyrir að fiskstofnar verði aðeins veiddir af þeim löndum sem gert hafa það síðustu áratugina eins og hér á landi samkvæmt reglunni um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability). Að ætla að halda sig við þá staðhæfingu að við missum alla stjórn í eigin fiskveiðilögsögu er sannarlega í anda þeirrar draugatrúar sem heltók þjóðina öldum saman. Í því sambandi er hollt að vísa til orða Davíðs Þórs Björgvinssonar fyrrum dómara við Mannréttindadómstól Evrópu: „Stærstur hluti afla í íslenskri lögsögu er veiddur úr staðbundnum fiskistofnum en ekki stofnum sem eru sameiginlegir mörgum ríkjum. Það gefur ákveðin fyrirheit um að sérlausnir kynnu að vera mögulegar fyrir Ísland við aðildarviðræður.” Hér talar virtur sérfræðingur á sviðinu af hógværð og yfirvegun um ákveðin fyrirheit um sérlausnir sem gætu uppfyllt okkar kröfur um yfirráð yfir auðlindum okkar og nýtingu þeirra þó við göngum að fullu í ESB. Að hafna slíkum viðræðum fyrirfram væri svona álíka greindarlegt og að taka upp gömlu draugatrúna og vera síðan á stöðugum flótta undan draugnum Kólumkilla og hans liði. Það getur nú varla talist gott einkenni fyrir fullvalda þjóð. Þess vegna er eðlilegt að segja já næsta höfuðdag og láta svo reyna á hvort hægt sé að gera aðildarsamning sem þjóðin tekur að lokum afstöðu til. Annað er einasta að ganga gömlu draugatrúnni aftur á hönd. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Ingólfur Sverrisson Mest lesið Halldór 5.9.2026 Agnar Már Másson Halldór Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Skoðun Kærleikur er pönk Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Er kostnaðurinn einskis virði? Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi þess að lifa æskuna af Einar Torfi Einarsson Reynis skrifar Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir skrifar Sjá meira
Í gamla daga var fólk almennt dauðhrætt við drauga og ógnvekjandi afturgöngur sem áttu það til að ráðast á fólk og misþyrma þegar þeir náðu tökum á því. Þá héldu flestir í einfeldni sinni að þeir þyrftu einlægt að glíma við drauga eins og Írafells-Móra, Þorgeirsbola og Mývatnsskottu einkum þegar dimma tók og fólk var eitt á ferð. Á þessu var stagast við börn og fullorðna þangað til enginn þorði að hreyfa sig milli herbergja eða út fyrir hússins dyr nema í fylgd með öðrum og helst með barefli í hönd. Þannig liðu aldir í myrkum torfhúsum og hræðslan var yfirþyrmandi. Síða kom í ljós að hún var með öllu ástæðulaus enda engir draugar eða slíkar forynjur á ferð. Nú brosir fólk góðlátlega í kampinn út af því hversu auðtrúa fólk var í þá daga og auðvelt að hræða það. Nú hefur þessi draugatrú verið endurvakin með miklum tilþrifum í okkar góða samfélagi. Draugurinn ógurlegi eru samtök 27 fullvalda þjóða í Evrópu sem kalla sig Evrópusambandið og ku jafnvel vera enn hættlegri en Húsavíkur Lalli og Heiðarskotta samanlögð. Nú er verið að glíma um auðlindir þjóðarinnar sem ESB ætlar að hirða af okkur í heilu lagi og gera okkur að fátækum auðnuleysingjum enda þótt það hafi aldrei beitt slíkum yfirgangi við aðrar aðildarþjóðir – aldrei. Þannig hefur hin göfuga þjóðtrú verið endurvakin til fyrra lífs í þeirri von að hún hjálpi til við að telja fólki trú um að stórhætta sé á næsta leiti ef við samþykkjum að tala við okkar næstu nágranna um enn frekari samskipti sem hafa hingað til reynst ákaflega vel í gegnum EES-samninginn. Nei, nú er því haldið fram að þeir muni breytast í einhverskonar óargadýr sem rífa okkur á hol án þess að við vitum af og við megum síðan þola móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var svo smekklega fyrir þrjátíu árum þegar hinn farsæli EES-samningur var samþykktur á Alþingi. Þegar spurt er um fordæmi af hálfu ESB um slíkan yfirgang gagnvart eigin aðildarríki þá er talinu eytt og gjarnan farið að ræða hvað Íslendingar eru góðir og snjallir langt umfram aðrar þjóðir. Þannig er vitrænu tali vísað á bug en haldið áfram að fullyrða allskonar fjarstæður í anda draugatrúarinnar forðum. Er þá gjarnan vitnað í sundurslitin ummlæli einhverra á meginlandinu sem efast um að í okkar tilviki verði farið eftir þeim leikreglum sem sambandið hefur þegar mótað sjálft til dæmis um fyrirkomulag fiskveiða aðildarþjóðanna. Í átakanlegum uppgjafatón er því haldið fram að við þurfum að afhenda Brussel stjórn allra fiskveiða við Ísland enda þótt sameiginleg fiskveiðistefna ESB geri ráð fyrir að fiskstofnar verði aðeins veiddir af þeim löndum sem gert hafa það síðustu áratugina eins og hér á landi samkvæmt reglunni um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability). Að ætla að halda sig við þá staðhæfingu að við missum alla stjórn í eigin fiskveiðilögsögu er sannarlega í anda þeirrar draugatrúar sem heltók þjóðina öldum saman. Í því sambandi er hollt að vísa til orða Davíðs Þórs Björgvinssonar fyrrum dómara við Mannréttindadómstól Evrópu: „Stærstur hluti afla í íslenskri lögsögu er veiddur úr staðbundnum fiskistofnum en ekki stofnum sem eru sameiginlegir mörgum ríkjum. Það gefur ákveðin fyrirheit um að sérlausnir kynnu að vera mögulegar fyrir Ísland við aðildarviðræður.” Hér talar virtur sérfræðingur á sviðinu af hógværð og yfirvegun um ákveðin fyrirheit um sérlausnir sem gætu uppfyllt okkar kröfur um yfirráð yfir auðlindum okkar og nýtingu þeirra þó við göngum að fullu í ESB. Að hafna slíkum viðræðum fyrirfram væri svona álíka greindarlegt og að taka upp gömlu draugatrúna og vera síðan á stöðugum flótta undan draugnum Kólumkilla og hans liði. Það getur nú varla talist gott einkenni fyrir fullvalda þjóð. Þess vegna er eðlilegt að segja já næsta höfuðdag og láta svo reyna á hvort hægt sé að gera aðildarsamning sem þjóðin tekur að lokum afstöðu til. Annað er einasta að ganga gömlu draugatrúnni aftur á hönd. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar