Draugasögur nútímans Ingólfur Sverrisson skrifar 6. ágúst 2026 15:00 Í gamla daga var fólk almennt dauðhrætt við drauga og ógnvekjandi afturgöngur sem áttu það til að ráðast á fólk og misþyrma þegar þeir náðu tökum á því. Þá héldu flestir í einfeldni sinni að þeir þyrftu einlægt að glíma við drauga eins og Írafells-Móra, Þorgeirsbola og Mývatnsskottu einkum þegar dimma tók og fólk var eitt á ferð. Á þessu var stagast við börn og fullorðna þangað til enginn þorði að hreyfa sig milli herbergja eða út fyrir hússins dyr nema í fylgd með öðrum og helst með barefli í hönd. Þannig liðu aldir í myrkum torfhúsum og hræðslan var yfirþyrmandi. Síða kom í ljós að hún var með öllu ástæðulaus enda engir draugar eða slíkar forynjur á ferð. Nú brosir fólk góðlátlega í kampinn út af því hversu auðtrúa fólk var í þá daga og auðvelt að hræða það. Nú hefur þessi draugatrú verið endurvakin með miklum tilþrifum í okkar góða samfélagi. Draugurinn ógurlegi eru samtök 27 fullvalda þjóða í Evrópu sem kalla sig Evrópusambandið og ku jafnvel vera enn hættlegri en Húsavíkur Lalli og Heiðarskotta samanlögð. Nú er verið að glíma um auðlindir þjóðarinnar sem ESB ætlar að hirða af okkur í heilu lagi og gera okkur að fátækum auðnuleysingjum enda þótt það hafi aldrei beitt slíkum yfirgangi við aðrar aðildarþjóðir – aldrei. Þannig hefur hin göfuga þjóðtrú verið endurvakin til fyrra lífs í þeirri von að hún hjálpi til við að telja fólki trú um að stórhætta sé á næsta leiti ef við samþykkjum að tala við okkar næstu nágranna um enn frekari samskipti sem hafa hingað til reynst ákaflega vel í gegnum EES-samninginn. Nei, nú er því haldið fram að þeir muni breytast í einhverskonar óargadýr sem rífa okkur á hol án þess að við vitum af og við megum síðan þola móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var svo smekklega fyrir þrjátíu árum þegar hinn farsæli EES-samningur var samþykktur á Alþingi. Þegar spurt er um fordæmi af hálfu ESB um slíkan yfirgang gagnvart eigin aðildarríki þá er talinu eytt og gjarnan farið að ræða hvað Íslendingar eru góðir og snjallir langt umfram aðrar þjóðir. Þannig er vitrænu tali vísað á bug en haldið áfram að fullyrða allskonar fjarstæður í anda draugatrúarinnar forðum. Er þá gjarnan vitnað í sundurslitin ummlæli einhverra á meginlandinu sem efast um að í okkar tilviki verði farið eftir þeim leikreglum sem sambandið hefur þegar mótað sjálft til dæmis um fyrirkomulag fiskveiða aðildarþjóðanna. Í átakanlegum uppgjafatón er því haldið fram að við þurfum að afhenda Brussel stjórn allra fiskveiða við Ísland enda þótt sameiginleg fiskveiðistefna ESB geri ráð fyrir að fiskstofnar verði aðeins veiddir af þeim löndum sem gert hafa það síðustu áratugina eins og hér á landi samkvæmt reglunni um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability). Að ætla að halda sig við þá staðhæfingu að við missum alla stjórn í eigin fiskveiðilögsögu er sannarlega í anda þeirrar draugatrúar sem heltók þjóðina öldum saman. Í því sambandi er hollt að vísa til orða Davíðs Þórs Björgvinssonar fyrrum dómara við Mannréttindadómstól Evrópu: „Stærstur hluti afla í íslenskri lögsögu er veiddur úr staðbundnum fiskistofnum en ekki stofnum sem eru sameiginlegir mörgum ríkjum. Það gefur ákveðin fyrirheit um að sérlausnir kynnu að vera mögulegar fyrir Ísland við aðildarviðræður.” Hér talar virtur sérfræðingur á sviðinu af hógværð og yfirvegun um ákveðin fyrirheit um sérlausnir sem gætu uppfyllt okkar kröfur um yfirráð yfir auðlindum okkar og nýtingu þeirra þó við göngum að fullu í ESB. Að hafna slíkum viðræðum fyrirfram væri svona álíka greindarlegt og að taka upp gömlu draugatrúna og vera síðan á stöðugum flótta undan draugnum Kólumkilla og hans liði. Það getur nú varla talist gott einkenni fyrir fullvalda þjóð. Þess vegna er eðlilegt að segja já næsta höfuðdag og láta svo reyna á hvort hægt sé að gera aðildarsamning sem þjóðin tekur að lokum afstöðu til. Annað er einasta að ganga gömlu draugatrúnni aftur á hönd. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Ingólfur Sverrisson Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Skoðun Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Sjá meira
Í gamla daga var fólk almennt dauðhrætt við drauga og ógnvekjandi afturgöngur sem áttu það til að ráðast á fólk og misþyrma þegar þeir náðu tökum á því. Þá héldu flestir í einfeldni sinni að þeir þyrftu einlægt að glíma við drauga eins og Írafells-Móra, Þorgeirsbola og Mývatnsskottu einkum þegar dimma tók og fólk var eitt á ferð. Á þessu var stagast við börn og fullorðna þangað til enginn þorði að hreyfa sig milli herbergja eða út fyrir hússins dyr nema í fylgd með öðrum og helst með barefli í hönd. Þannig liðu aldir í myrkum torfhúsum og hræðslan var yfirþyrmandi. Síða kom í ljós að hún var með öllu ástæðulaus enda engir draugar eða slíkar forynjur á ferð. Nú brosir fólk góðlátlega í kampinn út af því hversu auðtrúa fólk var í þá daga og auðvelt að hræða það. Nú hefur þessi draugatrú verið endurvakin með miklum tilþrifum í okkar góða samfélagi. Draugurinn ógurlegi eru samtök 27 fullvalda þjóða í Evrópu sem kalla sig Evrópusambandið og ku jafnvel vera enn hættlegri en Húsavíkur Lalli og Heiðarskotta samanlögð. Nú er verið að glíma um auðlindir þjóðarinnar sem ESB ætlar að hirða af okkur í heilu lagi og gera okkur að fátækum auðnuleysingjum enda þótt það hafi aldrei beitt slíkum yfirgangi við aðrar aðildarþjóðir – aldrei. Þannig hefur hin göfuga þjóðtrú verið endurvakin til fyrra lífs í þeirri von að hún hjálpi til við að telja fólki trú um að stórhætta sé á næsta leiti ef við samþykkjum að tala við okkar næstu nágranna um enn frekari samskipti sem hafa hingað til reynst ákaflega vel í gegnum EES-samninginn. Nei, nú er því haldið fram að þeir muni breytast í einhverskonar óargadýr sem rífa okkur á hol án þess að við vitum af og við megum síðan þola móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var svo smekklega fyrir þrjátíu árum þegar hinn farsæli EES-samningur var samþykktur á Alþingi. Þegar spurt er um fordæmi af hálfu ESB um slíkan yfirgang gagnvart eigin aðildarríki þá er talinu eytt og gjarnan farið að ræða hvað Íslendingar eru góðir og snjallir langt umfram aðrar þjóðir. Þannig er vitrænu tali vísað á bug en haldið áfram að fullyrða allskonar fjarstæður í anda draugatrúarinnar forðum. Er þá gjarnan vitnað í sundurslitin ummlæli einhverra á meginlandinu sem efast um að í okkar tilviki verði farið eftir þeim leikreglum sem sambandið hefur þegar mótað sjálft til dæmis um fyrirkomulag fiskveiða aðildarþjóðanna. Í átakanlegum uppgjafatón er því haldið fram að við þurfum að afhenda Brussel stjórn allra fiskveiða við Ísland enda þótt sameiginleg fiskveiðistefna ESB geri ráð fyrir að fiskstofnar verði aðeins veiddir af þeim löndum sem gert hafa það síðustu áratugina eins og hér á landi samkvæmt reglunni um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability). Að ætla að halda sig við þá staðhæfingu að við missum alla stjórn í eigin fiskveiðilögsögu er sannarlega í anda þeirrar draugatrúar sem heltók þjóðina öldum saman. Í því sambandi er hollt að vísa til orða Davíðs Þórs Björgvinssonar fyrrum dómara við Mannréttindadómstól Evrópu: „Stærstur hluti afla í íslenskri lögsögu er veiddur úr staðbundnum fiskistofnum en ekki stofnum sem eru sameiginlegir mörgum ríkjum. Það gefur ákveðin fyrirheit um að sérlausnir kynnu að vera mögulegar fyrir Ísland við aðildarviðræður.” Hér talar virtur sérfræðingur á sviðinu af hógværð og yfirvegun um ákveðin fyrirheit um sérlausnir sem gætu uppfyllt okkar kröfur um yfirráð yfir auðlindum okkar og nýtingu þeirra þó við göngum að fullu í ESB. Að hafna slíkum viðræðum fyrirfram væri svona álíka greindarlegt og að taka upp gömlu draugatrúna og vera síðan á stöðugum flótta undan draugnum Kólumkilla og hans liði. Það getur nú varla talist gott einkenni fyrir fullvalda þjóð. Þess vegna er eðlilegt að segja já næsta höfuðdag og láta svo reyna á hvort hægt sé að gera aðildarsamning sem þjóðin tekur að lokum afstöðu til. Annað er einasta að ganga gömlu draugatrúnni aftur á hönd. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar
Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar