Banvænt ósamræmi Gunnar Salvarsson skrifar 6. maí 2026 12:45 Við gangbrautir eru ýmist skilti af gangandi manni eða fullorðnum einstaklingi með barn. Engin skilti eru af vegfarendum á hjólum. Þessa dagana stendur yfir árveknisátak þar sem gulum reiðhjólum hefur verið stillt upp við gatnamót og gangbrautir til að vekja athygli á fjölgun slysa á reiðhjólafólki. Átakið snýr að vitundarvakningu bílstjóra um öryggi gangandi og hjólandi í umferðinni. Hjólum er stillt upp þar sem óhöpp eða slys hafa átt sér stað. „Átakinu er ætlað að fá bílstjóra til að láta símann eiga sig, horfa í kringum sig, vera meðvitaðir um aðra í umferðinni, keyra á löglegum hraða, stoppa á gangbrautum og rauðum ljósum”, eins og segir í kynningartexta. Athygli vekur að átakinu er einungis beint að ökumönnum, ekki reiðhjólafólki eða öðrum sem bruna hjá á rafhlaupahjólum eða öðrum tvíhjólum. Umferðakilti gefa ekki til kynna að gangbrautir séu ætlaðir reiðhjólafólki og öðrum vegfarendum á tvíhjólum en samkvæmt umferðarlögum er það heimilt, að því gefnu að hjólandi fari ekki hraðar en sem nemur venjulegum gönguhraða. Tillitssemi þarf að vera gagnkvæm. Ökumenn nálgast gangbraut með það í hug að gangandi vegfarandi vilji fara yfir á 4-6 km hraða. Það gerist hins vegar margoft að vegfarendur á tvíhjólum, reiðhjóli eða rafhjóli, komi skyndilega á 15-30 km hraða og telji sig vera í rétti að fara yfir gangbrautina. Þetta skapar slysahættu. Að mínu mati sýnir þetta banvænt ósamræmi í annars vegar umferðarlögum og hins vegar hönnun umferðarskilta. Í umferðinni getur sekúndubrot skilið á milli lífs og dauða. Hjólandi einstaklingar verða ekki síður en ökumenn að fara gætilega við gangbrautir, helst að leiða hjólin yfir gangbrautir, og stjórnvöld þurfa að breyta umferðarskiltum til samræmis við umferðarlög, þannig að öllum sé ljóst að gangbrautir eru bæði fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur. Slík skilti eru víða til í heiminum en skortir sárlega hér á landi til að auka umferðaröryggi. Höfundur er fyrrverandi frétta- og dagskrárgerðarmaður Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gunnar Salvarsson Hjólreiðar Umferðaröryggi Mest lesið Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun Hver á stjórnsýsluna? Þórólfur Júlían Dagsson Skoðun Þegar ESB beitir smáþjóð ofríki Júlíus Valsson Skoðun Börn eiga ekki að alast upp inni í símanum Þorvaldur Davíð Kristjánsson Skoðun Á að kenna íslensku við Háskóla Íslands? Gauti Kristmannsson Skoðun Er ný fjármálaáætlun á áætlun? Birta Karen Tryggvadóttir Skoðun Farsældarlögin: Samþætting án úrræða Elín Anna Baldursdóttir Skoðun Enginn á að ýta Íslandi inn um bakdyrnar Helgi S. Karlsson Skoðun 30% lækkun skiptir sveitir landsins máli Axel Sæland Skoðun Leggjum mannréttindaráð Reykjavíkur niður Helgi Áss Grétarsson Skoðun Skoðun Skoðun Við erum orðin Afríka: Hvernig íslenska elítan rændi þjóðinni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Skýrar línur og strangari löggjöf um vindorku Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Alvarleg og viðvarandi hernaðarógn Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun 30% lækkun skiptir sveitir landsins máli Axel Sæland skrifar Skoðun Er ný fjármálaáætlun á áætlun? Birta Karen Tryggvadóttir skrifar Skoðun Á að kenna íslensku við Háskóla Íslands? Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Þingheimur lokar augum og eyrum Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson ,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Enginn á að ýta Íslandi inn um bakdyrnar Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Þegar ESB beitir smáþjóð ofríki Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hver á stjórnsýsluna? Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Farsældarlögin: Samþætting án úrræða Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir skrifar Skoðun Leggjum mannréttindaráð Reykjavíkur niður Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Þegar „kerfið“ spilar vörn Jón Þorsteinn Sigurðsson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að alast upp inni í símanum Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Skoðun Bumbubað Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífseigla gæskunnar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Hvað gerir Íslendinga einstaka? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Vel upplýst þjóð neitar að láta spila með sig Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Börn á krossurum á gangstéttum höfuðborgarsvæðisins Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Háannatími má ekki vera griðland fyrir leyfislausan rekstur Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvort hefja eigi inngöngu í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Hversu rík erum við í raun? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Svona gera menn ekki Halldór Auðar Svansson skrifar Skoðun Námsefnisgerð: Nýtum það sem þegar er til Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Af ávöxtunum skuluð þér þekkja þá María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Jájájá ... dæsti ráðherrann Kristín Helga Gunnarsdóttir skrifar Sjá meira
Við gangbrautir eru ýmist skilti af gangandi manni eða fullorðnum einstaklingi með barn. Engin skilti eru af vegfarendum á hjólum. Þessa dagana stendur yfir árveknisátak þar sem gulum reiðhjólum hefur verið stillt upp við gatnamót og gangbrautir til að vekja athygli á fjölgun slysa á reiðhjólafólki. Átakið snýr að vitundarvakningu bílstjóra um öryggi gangandi og hjólandi í umferðinni. Hjólum er stillt upp þar sem óhöpp eða slys hafa átt sér stað. „Átakinu er ætlað að fá bílstjóra til að láta símann eiga sig, horfa í kringum sig, vera meðvitaðir um aðra í umferðinni, keyra á löglegum hraða, stoppa á gangbrautum og rauðum ljósum”, eins og segir í kynningartexta. Athygli vekur að átakinu er einungis beint að ökumönnum, ekki reiðhjólafólki eða öðrum sem bruna hjá á rafhlaupahjólum eða öðrum tvíhjólum. Umferðakilti gefa ekki til kynna að gangbrautir séu ætlaðir reiðhjólafólki og öðrum vegfarendum á tvíhjólum en samkvæmt umferðarlögum er það heimilt, að því gefnu að hjólandi fari ekki hraðar en sem nemur venjulegum gönguhraða. Tillitssemi þarf að vera gagnkvæm. Ökumenn nálgast gangbraut með það í hug að gangandi vegfarandi vilji fara yfir á 4-6 km hraða. Það gerist hins vegar margoft að vegfarendur á tvíhjólum, reiðhjóli eða rafhjóli, komi skyndilega á 15-30 km hraða og telji sig vera í rétti að fara yfir gangbrautina. Þetta skapar slysahættu. Að mínu mati sýnir þetta banvænt ósamræmi í annars vegar umferðarlögum og hins vegar hönnun umferðarskilta. Í umferðinni getur sekúndubrot skilið á milli lífs og dauða. Hjólandi einstaklingar verða ekki síður en ökumenn að fara gætilega við gangbrautir, helst að leiða hjólin yfir gangbrautir, og stjórnvöld þurfa að breyta umferðarskiltum til samræmis við umferðarlög, þannig að öllum sé ljóst að gangbrautir eru bæði fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur. Slík skilti eru víða til í heiminum en skortir sárlega hér á landi til að auka umferðaröryggi. Höfundur er fyrrverandi frétta- og dagskrárgerðarmaður
Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun
Skoðun Þingheimur lokar augum og eyrum Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson ,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir skrifar
Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun