Nýju fötin keisarans og „ó­ráð“ for­setans

Grein bandaríska sagnfræðingsins og blaðamannsins Anne Applebaum, „Allir nema Trump skilja hvað hann hefur gert“ sem er að finna undir „Umræðan“ á Vísi.is (1) er lestrar virði. Meðal þess sem þar er bent á er að „undanfarna fjórtán mánuði hafa fáir erlendir leiðtogar getað viðurkennt að einstaklingur án nokkurrar stefnu geti í raun gegnt embætti forseta Bandaríkjanna. „Hann hlýtur að hugsa lengra en líðandi stund,“ hafa sérfræðingar í alþjóðastjórnmálum hugsað með sér. „Það getur ekki annað verið en að hann sé að fylgja einhverri hugmyndafræði, ákveðnu mynstri eða áætlun,“ hvísla erlendir stjórnmálamenn sín á milli.“

Þess ber að geta að Trump er, eins og kunnugt er, undir áhrifum fjölmargra valdaauðmanna („oligarka“) og stjórnmálamanna, sem leynt eða ljóst dufla við andlýðræðisstefnu, og yfirburðahyggju og sjá kerfi ríkisins og alþjóðlegra samtaka sem hindrun sem ryðja þurfi úr vegi. (Sjá t. d. (2))

Í ljósi þessa, þá flaug mér í hug viss samsvörun við „Nýju fötin keisarans“ eftir H.C. Andersen:

Nýju fötin keisarans

Sem kunnugt er fjalla „Nýju fötin keisarans“ um eiginjarna og vitgranna keisarann sem lét blekkjast af svikóttum klæðskerum til þess að búa til fyrir sig „dýrindis“ fatnað sem, að þeirra sögn, var þeirrar náttúru gædd að heimskum eða svikulum virtist hann ósýnilegur. Svikahrapparnir útbjuggu og klæddu keisarann í „engin föt“ með viðeigandi leiktilþrifum. Enginn sem sá (þar með talinn keisarinn sjálfur) þorði að lýsa því yfir að keisarinn væri ekki í neinum fötum af ótta við að koma upp um heimsku sína eða sviksemi, þar til loks að saklaust barn hrópaði í einlægni sinni, „en keisarinn er í engum fötum“. Þá brast flóðbylgja yfirlýsinga af sama toga!

Síðan er langt um liðið og í dag er öldin önnur. Núna gæti sagan verið svona:

„Óráð“ forsetans

Eigingjarn forseti, sem vart stígur í vitið, lét blekkjast af svikahröppum sem aðhylltust ólýðræðisleg vinnubrögð og takmarkalaust frelsi án eftirlits til að geta farið sýnu fram að vild. Svikahrapparnir töldu forsetann á alls kyns ráð og athafnir sem samræmdust hugsjónum þeirra. Allir (þar með talið forsetinn) álitu að hér væri um sanngjörn, þaulhugsuð og heillavænleg ráð að ræða, enda ótrúlegt að einstaklingur án nokkurrar slíkrar stefnu gæti í raun gegnt valdamiklu embætti forseta. Þannig gekk um hríð þar til að raddir fóru að heyrast þess efnis að forsetinn sjálfur væri í reynd með enga sjálfstæða stefnu, heldur væri hugmyndasnautt rekald í höndum svikahrappa……..

Höfundur er prófessor emeritus í eðlisefnafræði við HÍ, áhugamaður um alþjóðamál o.fl.

Heimildir

(1) https://www.visir.is/g/20262858585d/allir-nema-trump-skilja-hvad-hann-hefur-gert?

(2) https://www.visir.is/g/20262832671d/krunuleikar-trumps-konungs