Lærum af sögunni: Segjum NEI við ESB! Jón Gerald Sullenberger skrifar 21. mars 2026 16:30 Dönsk yfirráð og fullveldibarátta Íslands Árið 1848 skrifaði Jón Sigurðsson forseti „Hugvekju til Íslendinga“ eftir að Danir höfðu afsalað sér ‘‘EINVELDI‘‘ yfir Íslandi. Þar hvatti hann til þess að Ísland yrði sjálfstætt og fullvalda ríki. Árið 1940 réðust Þjóðverjar inn í Danmörku gátu Danir hvorki varið land sitt né Ísland. Á þeim tíma voru sambandslög milli Danmerkur og Íslands sem skilgreindu hvernig löndin tengdust áður en Ísland var sjálfstætt lýðveldi. Framsýnir Íslendingar og sjálfstæðismenn sáu tækifæri og héldu þjóðaratkvæðagreiðslu varðandi uppsögn sambandslagana við Dani og samþykkt var stofnun lýðveldis Íslands. 98,4% landsmanna samþykktu uppsögnina og stjórnarskrána sem tók gildi 17. júní 1944. Bretar voru andvígir lýðveldisstofnuninni en aftur á móti studdu Bandaríkin sjálfstæði Íslands. Árunum fyrir 1944 þegar Danir höfðu yfirráð yfir Íslandi stóð á gluggaskiltum fínu búðanna í Kaupmannahöfn: „Ingen hunde og ingen Islændinge.“ Þetta sýnir hvaða augum „vinir“ okkar Danir litu á Íslendinga. Truman-tilskipanir og hafréttur Árið 1945 lagði Harry Truman, Bandaríkaforseti, grunninn að yfirráðarétti þjóða yfir landgrunni sínum (continental shelf, landhelgi) með tveimur tilskipunum. Sendiherra Íslands í Washington, Thor Thors (bróðir forsætisráðherrans Ólafs Thors), flutti boð strax heim um þessa merku tilskipun Trumans. Ísland varð í kjölfarið frumkvöðull vestrænna ríkja í hafréttarmálum og færði landhelgi sína út í skrefum. 1958 úr fjórum í tólf mílur, 1972 úr tólf í fimmtíu mílur og loks í tvöhundruð mílur árið 1975. Kalda stríðið og stuðningur Bandaríkjanna Þessar breytingar leiddu til nokkurra „þorskastríða“ við Breta um landhelgi Íslands og fiskveiðirétt. Bandaríkin beittu þrýstu á Bretar að láta undan árás á Ísland vegna þess að Ísland væri eitt af stofnendum NATO. Í framhaldi felldu Bandaríkin niður tolla á íslenskan fisk og opnuðu þar með nýjan markað fyrir Íslendinga Í Bandaríkjunum. Rússar keyptu sjávarafurði af Íslendingum, en eingin önnur Evrópuríki komu Íslendingum til hjálpar og lokað var á sölu fisks til meginlands Evrópu. Marshall-planið og NATO Árið 1948 lagði Truman Bandaríkjaforseti grunninn að Marshall-planinu og NATO. Ísland fékk 43 milljónir dollara í aðstoð – hæstu fjárhæð sem ríki fékk miðað við höfðatölu – sem tvöfaldaði þjóðartekjur Íslendinga. Þetta var upphaf iðnvæðingar landsins og breytti Íslandi úr einu fátækasta ríki Evrópu í eitt það ríkasta. Ekkert Evrópuríkjanna tóku þátt í uppbyggingu Íslends eftir seinni heimsstyrjöldina, en Bandaríkin stóðu þar þétt við bakið á Íslendingum. Keflavíkurflugvöllur og Loftleiðir Bandaríkin byggðu Keflavíkurflugvöll („Meeks Field“) 1943 og afhentu þeir Íslandi völlin þeim að kostnaðarlausu 1946. Árið 1946 var gerður loftferðasamningu á milli Íslands og Bandaríkjanna. Þetta veitti Loftleiðum (síðar Icelandair) forgang á flugi til New York og Evrópu ásamt lágum gjaldtökum á lendingarleyfum um Bandaríkin. Þetta lagði grunn að ferðaþjónustu, einni stærstu atvinnugrein Íslands sem nú skilar rúmum 600 milljörðum króna og 200 milljörðum í skatttekjur 2025 – þar af mest frá Bandaríkjunum. Ekkert Evrópuríki kom nálægt uppbyggingu Keflavíkurflugvallar. Álver og útflutningur Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum. Álútflutningur skilar 422 milljörðum króna árlega (2025). Silgt er með farminn til Rotterdam þar sem hann er umskipaður og fluttur áfram til Asíu og Bandaríkjanna, lítið brot fer til ESB-landa. Útflutningur frá Íslandi til Bandaríkjanna nemur 20–35% af heildarútflutningi ef álið er talið með. ESB-árásir og samningar Fátt er um fína drætti þegar samskipti Íslands og Evrópuríkja eru skoðuð. Bretar réðust á Ísland í þorskastríðunum, settu hryðjuverkalög á Ísland 2008 (Bretar voru þá í ESB) og hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslendinga. Það var Rússland og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (með Bandaríkin í forystu) sem komu Íslendingum til hjálpar með neyðarláni. Bretar og Hollendingar (ESB) gengu harðast fram við að stoppa þessa fyrirgreiðslu enda ætluðu þeir sér að setja Ísland í greiðslufangelsi næstu áratugina. Þegar upp var staðið voru það Bandaríkin sem leiddu 4,6 milljarða fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Undirritun Parísarsáttmálans 2016 skuldbatt Ísland til að greiða tugi milljarða í ESB-kolefnisskatt, sem mun íþyngja Íslenskum neytendum um ókomna tíð. Munu íslensk flugfélög og skipafélög lifa þetta af, og íslenskir neytendur munu finna gríðarlega fyrir þessum skatti þegar hann kemur að fullu til framkvæmda á næsta ári. Haustið 2025 braut ESB tollasamninga við Ísland með verndartollum á kísilmálmi og hafði Ísland ekkert um það að segja. Með þrýstingi frá ESB hafa Íslendingar lagt fram framlög til Úkraínu upp á 23 milljarða króna vegna stríðsátaka á sama tíma tekst ekki að halda bráðamóttökunni í Fossvogi í ásættanlegu ástandi. Hvað ætli þjóðaratkvæðagreiðslan í haust muni kosta ríkissjóð marga milljarða? Er ekki hægt að nýta þá fjármuni skattgreiðenda í mikilvægari verkefni fyrir land og þjóð! Sagan sýnir að Bandaríkin, ekki ESB-löndin, hafa stutt uppbyggingu Íslands. Vonandi kynnir utanríkisráðherrann sér þetta áður en hún „afhendir“ landið til Brussel. Átta ferðir hennar til Brussel og ein fýluferð til Bandaríkjanna lofa ekki góðu fyrir land og þjóð. Verndum sjálfstæði Íslands gegn ESB og glóblistunum í Brussel! Berum virðingu fyrir baráttu og framsýni Jóns Sigurðssonar forseta, Hannesar Hafstein, Sveins Björnssonar, Ólafs Thors, Bjarna Benediktssonar eldri og Davíðs Oddssonar, stöndum saman og verjum 100 ára sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og tryggjum að við gefum hana ekki á silfurfati til Brussel. Segjum nei takk við ESB! Höfundur er fasteigansali á Miami Flórdía. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Sjá meira
Dönsk yfirráð og fullveldibarátta Íslands Árið 1848 skrifaði Jón Sigurðsson forseti „Hugvekju til Íslendinga“ eftir að Danir höfðu afsalað sér ‘‘EINVELDI‘‘ yfir Íslandi. Þar hvatti hann til þess að Ísland yrði sjálfstætt og fullvalda ríki. Árið 1940 réðust Þjóðverjar inn í Danmörku gátu Danir hvorki varið land sitt né Ísland. Á þeim tíma voru sambandslög milli Danmerkur og Íslands sem skilgreindu hvernig löndin tengdust áður en Ísland var sjálfstætt lýðveldi. Framsýnir Íslendingar og sjálfstæðismenn sáu tækifæri og héldu þjóðaratkvæðagreiðslu varðandi uppsögn sambandslagana við Dani og samþykkt var stofnun lýðveldis Íslands. 98,4% landsmanna samþykktu uppsögnina og stjórnarskrána sem tók gildi 17. júní 1944. Bretar voru andvígir lýðveldisstofnuninni en aftur á móti studdu Bandaríkin sjálfstæði Íslands. Árunum fyrir 1944 þegar Danir höfðu yfirráð yfir Íslandi stóð á gluggaskiltum fínu búðanna í Kaupmannahöfn: „Ingen hunde og ingen Islændinge.“ Þetta sýnir hvaða augum „vinir“ okkar Danir litu á Íslendinga. Truman-tilskipanir og hafréttur Árið 1945 lagði Harry Truman, Bandaríkaforseti, grunninn að yfirráðarétti þjóða yfir landgrunni sínum (continental shelf, landhelgi) með tveimur tilskipunum. Sendiherra Íslands í Washington, Thor Thors (bróðir forsætisráðherrans Ólafs Thors), flutti boð strax heim um þessa merku tilskipun Trumans. Ísland varð í kjölfarið frumkvöðull vestrænna ríkja í hafréttarmálum og færði landhelgi sína út í skrefum. 1958 úr fjórum í tólf mílur, 1972 úr tólf í fimmtíu mílur og loks í tvöhundruð mílur árið 1975. Kalda stríðið og stuðningur Bandaríkjanna Þessar breytingar leiddu til nokkurra „þorskastríða“ við Breta um landhelgi Íslands og fiskveiðirétt. Bandaríkin beittu þrýstu á Bretar að láta undan árás á Ísland vegna þess að Ísland væri eitt af stofnendum NATO. Í framhaldi felldu Bandaríkin niður tolla á íslenskan fisk og opnuðu þar með nýjan markað fyrir Íslendinga Í Bandaríkjunum. Rússar keyptu sjávarafurði af Íslendingum, en eingin önnur Evrópuríki komu Íslendingum til hjálpar og lokað var á sölu fisks til meginlands Evrópu. Marshall-planið og NATO Árið 1948 lagði Truman Bandaríkjaforseti grunninn að Marshall-planinu og NATO. Ísland fékk 43 milljónir dollara í aðstoð – hæstu fjárhæð sem ríki fékk miðað við höfðatölu – sem tvöfaldaði þjóðartekjur Íslendinga. Þetta var upphaf iðnvæðingar landsins og breytti Íslandi úr einu fátækasta ríki Evrópu í eitt það ríkasta. Ekkert Evrópuríkjanna tóku þátt í uppbyggingu Íslends eftir seinni heimsstyrjöldina, en Bandaríkin stóðu þar þétt við bakið á Íslendingum. Keflavíkurflugvöllur og Loftleiðir Bandaríkin byggðu Keflavíkurflugvöll („Meeks Field“) 1943 og afhentu þeir Íslandi völlin þeim að kostnaðarlausu 1946. Árið 1946 var gerður loftferðasamningu á milli Íslands og Bandaríkjanna. Þetta veitti Loftleiðum (síðar Icelandair) forgang á flugi til New York og Evrópu ásamt lágum gjaldtökum á lendingarleyfum um Bandaríkin. Þetta lagði grunn að ferðaþjónustu, einni stærstu atvinnugrein Íslands sem nú skilar rúmum 600 milljörðum króna og 200 milljörðum í skatttekjur 2025 – þar af mest frá Bandaríkjunum. Ekkert Evrópuríki kom nálægt uppbyggingu Keflavíkurflugvallar. Álver og útflutningur Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum. Álútflutningur skilar 422 milljörðum króna árlega (2025). Silgt er með farminn til Rotterdam þar sem hann er umskipaður og fluttur áfram til Asíu og Bandaríkjanna, lítið brot fer til ESB-landa. Útflutningur frá Íslandi til Bandaríkjanna nemur 20–35% af heildarútflutningi ef álið er talið með. ESB-árásir og samningar Fátt er um fína drætti þegar samskipti Íslands og Evrópuríkja eru skoðuð. Bretar réðust á Ísland í þorskastríðunum, settu hryðjuverkalög á Ísland 2008 (Bretar voru þá í ESB) og hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslendinga. Það var Rússland og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (með Bandaríkin í forystu) sem komu Íslendingum til hjálpar með neyðarláni. Bretar og Hollendingar (ESB) gengu harðast fram við að stoppa þessa fyrirgreiðslu enda ætluðu þeir sér að setja Ísland í greiðslufangelsi næstu áratugina. Þegar upp var staðið voru það Bandaríkin sem leiddu 4,6 milljarða fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Undirritun Parísarsáttmálans 2016 skuldbatt Ísland til að greiða tugi milljarða í ESB-kolefnisskatt, sem mun íþyngja Íslenskum neytendum um ókomna tíð. Munu íslensk flugfélög og skipafélög lifa þetta af, og íslenskir neytendur munu finna gríðarlega fyrir þessum skatti þegar hann kemur að fullu til framkvæmda á næsta ári. Haustið 2025 braut ESB tollasamninga við Ísland með verndartollum á kísilmálmi og hafði Ísland ekkert um það að segja. Með þrýstingi frá ESB hafa Íslendingar lagt fram framlög til Úkraínu upp á 23 milljarða króna vegna stríðsátaka á sama tíma tekst ekki að halda bráðamóttökunni í Fossvogi í ásættanlegu ástandi. Hvað ætli þjóðaratkvæðagreiðslan í haust muni kosta ríkissjóð marga milljarða? Er ekki hægt að nýta þá fjármuni skattgreiðenda í mikilvægari verkefni fyrir land og þjóð! Sagan sýnir að Bandaríkin, ekki ESB-löndin, hafa stutt uppbyggingu Íslands. Vonandi kynnir utanríkisráðherrann sér þetta áður en hún „afhendir“ landið til Brussel. Átta ferðir hennar til Brussel og ein fýluferð til Bandaríkjanna lofa ekki góðu fyrir land og þjóð. Verndum sjálfstæði Íslands gegn ESB og glóblistunum í Brussel! Berum virðingu fyrir baráttu og framsýni Jóns Sigurðssonar forseta, Hannesar Hafstein, Sveins Björnssonar, Ólafs Thors, Bjarna Benediktssonar eldri og Davíðs Oddssonar, stöndum saman og verjum 100 ára sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og tryggjum að við gefum hana ekki á silfurfati til Brussel. Segjum nei takk við ESB! Höfundur er fasteigansali á Miami Flórdía.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar
Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar