Betri borg fyrir börn - og alla aðra Kristinn Jón Ólafsson skrifar 12. mars 2026 08:31 Undanfarin ár hafa Píratar lagt sérstaka áherslu á að gera Reykjavík að borg þar sem börn og fjölskyldur fá raunverulegan forgang. Frá snemmtækri íhlutun í skólum til frístundastyrkja, gjaldfrjálsra almenningssamgangna og aukins aðgengis að íþróttum og menningu. Markmiðið er að byggja borg þar sem hvert barn fær tækifæri til að blómstra á eigin forsendum. Kerfið endurhugsað Eitt skýrasta dæmið um þessa sýn er verkefnið ,,Betri borg fyrir börn” sem Píratar hafa leitt. Þar hefur þjónusta við börn og fjölskyldur verið endurhugsuð frá grunni. Í stað þess að foreldrar þurfi að leita á milli kerfa, eyðublaða og stofnana - vinna skólar, frístundamiðstöðvar og velferðarþjónusta nú betur saman að því að grípa börnin sem þurfa á stuðningi að halda. Og nú er hafin vinna við að innleiða starfsemi menningar- og íþróttasviðs inn í verkefnið í auknum mæli. Betri stuðningur fyrir börn þýðir einfaldara og streituminna líf fyrir foreldra. Umsóknir sem áður voru á pappír og fólu í sér bið sem var áður talin í mánuðum, er nú talin í dögum og hefur færst yfir í stafrænar lausnir. Kennarar, foreldrar og sérfræðingar hafa betra aðgengi að upplýsingum og geta brugðist fyrr við þegar barn þarf aðstoð. Lausnateymi sem innihalda sérkennslustjóra, sálfræðing, félagsráðgjafa og heilbrigðisstarfsmann starfa inni á vettvangi barnanna með það að markmiði að grípa snemma inn í og styðja við hvert barn áður en vandinn verður stærri. Árangur sem tekið er eftir Og þetta skilar árangri. 94% kennara segja að þjónusta lausnateyma hafi farið fram úr væntingum. Betri borg fyrir börn hefur ekki aðeins einfaldað kerfið og gert okkur þannig kleift að grípa börn fyrr heldur hefur verkefnið gert kerfið allt mannlegra. Mannlegra kerfi eykur mikilvægt traust, byggir brýr á milli fólks og skapar sveigjanleika til að mæta fólki þar sem það er. Þetta er einmitt kjarninn í Pírata hugsuninni, að móta kerfin eftir þörfum íbúa. Þessi nálgun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteinana. Verkefnið hefur meðal annars hlotið Gullverðlaun Seoul Smart City Prize og þróunarstyrk frá Bloomberg upp á hundruði milljóna króna. Í erlendum fjölmiðlum hefur verið bent á Reykjavík sem fyrirmynd um hvernig opinber þjónusta getur nýtt stafrænar lausnir, gögn og nútíma aðferðafræði til að einfalda líf fólks. Mikil vinna hefur farið fram innan borgarinnar við breytingar á ferlum, verklagi og uppbyggingu nútíma stafrænna innviða undanfarin ár. Áhrifin sjást víða. Stafræn innritun í grunnskóla sem er nú að raungerast á landsvísu á næstu dögum byggir að stórum hluta á þeirri vinnu sem hófst í Reykjavík. Sama má segja um verkefni eins og ,,Miðju máls og læsis”, sem veitir kennurum og starfsfólki skólanna stuðning, ráðgjöf og fræðslu varðandi málþroska, læsi, íslensku sem annað mál, fjöltyngi og fjölmenningu. Um er að ræða fyrirmyndar verkefni sem hafa kviknað og þróast innan Reykjavíkurborgar sem ný Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu tekur nú við keflinu á og skalar upp á landsvísu. Aukið frelsi og aðgengi barna að sameiginlegum gæðum Að byggja betri borg fyrir börn snýst ekki bara um bætta þjónustu, hún snýst líka um daglegt líf fjölskyldna og aðgengi fólks að þeim sameiginlegu gæðum sem borgin býður upp á. Þess vegna var frístundastyrkurinn hækkaður um 50% - í 75 þús. kr. - strax í upphafi kjörtímabilsins. Aðgengi barna að íþróttum og menningu er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Frá 1. maí fá svo öll grunnskólabörn frítt í strætó, sem gerir þeim kleift að ferðast sjálfstætt um borgina til skóla, tómstunda og vina. Í mínum störfum sem fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata hef ég m.a. beitt mér fyrir því að sund verði gjaldfrjálst fyrir öll börn til 18 ára aldurs og að boðið verði upp á ungmennakort sem tryggja 18 til 24 ára aðgang að sundlaugum, söfnum og Ylströnd á afslætti. Allt eru þetta mikilvæg skref til að auka vellíðan barna og ungmenna í Reykjavík og létta undir með fjölskyldum. Fjárfesting í framtíðinni Píratar hafa lagt mikla áherslu á að styrkja samfélagið í kringum börnin. Félagsmiðstöðvar og frístundaheimili borgarinnar gegna þar lykilhlutverki. Borgin er leiðandi í þróun frístundastarfs svo eftir er tekið - þar sem félagsfærni, sjálfsmynd og lýðræðisvitund ungmennanna er ræktuð. Sköpunar- og tækniverið Mixtúra hjálpar unga fólkinu að læra um stafræna tækni og borgaravitund. Íslenskuver styðja við fjöltyngi og fjölmenningu, og í Breiðholtinu er markvisst unnið í því að virkja fleiri börn til þátttöku í íþróttum og menningu. Á sama tíma viljum við að borgin sjálf sé leikvöllur fyrir fjölskyldur. Lengri opnunartími bókasafna, fjölbreytt útivistar afþreyjing og nýjar hugmyndir eins og snjóframleiðsla í Ártúnsbrekkunni gera það auðveldara fyrir börn og foreldra að njóta borgarinnar saman. Þegar við setjum börn í forgang erum við ekki bara að fjárfesta í þeirra velferð. Við erum að byggja samfélag sem er öruggara, skapandi og skemmtilegra fyrir alla. Reykjavík getur haldið áfram að vera borg sem styður við börn, fjölskyldur og framtíðina. Og það er verkefni sem Píratar munu halda áfram að leiða - fáum við umboð til þess. Höfundur er nýkjörinn oddviti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosninga. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Reykjavík Píratar Börn og uppeldi Kristinn Jón Ólafsson Mest lesið Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvað hefur presturinn að segja yfir gröfinni? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Erum við í hættu? Ólgan kringum gervigreind Marín Jónsdóttir skrifar Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Sjá meira
Undanfarin ár hafa Píratar lagt sérstaka áherslu á að gera Reykjavík að borg þar sem börn og fjölskyldur fá raunverulegan forgang. Frá snemmtækri íhlutun í skólum til frístundastyrkja, gjaldfrjálsra almenningssamgangna og aukins aðgengis að íþróttum og menningu. Markmiðið er að byggja borg þar sem hvert barn fær tækifæri til að blómstra á eigin forsendum. Kerfið endurhugsað Eitt skýrasta dæmið um þessa sýn er verkefnið ,,Betri borg fyrir börn” sem Píratar hafa leitt. Þar hefur þjónusta við börn og fjölskyldur verið endurhugsuð frá grunni. Í stað þess að foreldrar þurfi að leita á milli kerfa, eyðublaða og stofnana - vinna skólar, frístundamiðstöðvar og velferðarþjónusta nú betur saman að því að grípa börnin sem þurfa á stuðningi að halda. Og nú er hafin vinna við að innleiða starfsemi menningar- og íþróttasviðs inn í verkefnið í auknum mæli. Betri stuðningur fyrir börn þýðir einfaldara og streituminna líf fyrir foreldra. Umsóknir sem áður voru á pappír og fólu í sér bið sem var áður talin í mánuðum, er nú talin í dögum og hefur færst yfir í stafrænar lausnir. Kennarar, foreldrar og sérfræðingar hafa betra aðgengi að upplýsingum og geta brugðist fyrr við þegar barn þarf aðstoð. Lausnateymi sem innihalda sérkennslustjóra, sálfræðing, félagsráðgjafa og heilbrigðisstarfsmann starfa inni á vettvangi barnanna með það að markmiði að grípa snemma inn í og styðja við hvert barn áður en vandinn verður stærri. Árangur sem tekið er eftir Og þetta skilar árangri. 94% kennara segja að þjónusta lausnateyma hafi farið fram úr væntingum. Betri borg fyrir börn hefur ekki aðeins einfaldað kerfið og gert okkur þannig kleift að grípa börn fyrr heldur hefur verkefnið gert kerfið allt mannlegra. Mannlegra kerfi eykur mikilvægt traust, byggir brýr á milli fólks og skapar sveigjanleika til að mæta fólki þar sem það er. Þetta er einmitt kjarninn í Pírata hugsuninni, að móta kerfin eftir þörfum íbúa. Þessi nálgun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteinana. Verkefnið hefur meðal annars hlotið Gullverðlaun Seoul Smart City Prize og þróunarstyrk frá Bloomberg upp á hundruði milljóna króna. Í erlendum fjölmiðlum hefur verið bent á Reykjavík sem fyrirmynd um hvernig opinber þjónusta getur nýtt stafrænar lausnir, gögn og nútíma aðferðafræði til að einfalda líf fólks. Mikil vinna hefur farið fram innan borgarinnar við breytingar á ferlum, verklagi og uppbyggingu nútíma stafrænna innviða undanfarin ár. Áhrifin sjást víða. Stafræn innritun í grunnskóla sem er nú að raungerast á landsvísu á næstu dögum byggir að stórum hluta á þeirri vinnu sem hófst í Reykjavík. Sama má segja um verkefni eins og ,,Miðju máls og læsis”, sem veitir kennurum og starfsfólki skólanna stuðning, ráðgjöf og fræðslu varðandi málþroska, læsi, íslensku sem annað mál, fjöltyngi og fjölmenningu. Um er að ræða fyrirmyndar verkefni sem hafa kviknað og þróast innan Reykjavíkurborgar sem ný Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu tekur nú við keflinu á og skalar upp á landsvísu. Aukið frelsi og aðgengi barna að sameiginlegum gæðum Að byggja betri borg fyrir börn snýst ekki bara um bætta þjónustu, hún snýst líka um daglegt líf fjölskyldna og aðgengi fólks að þeim sameiginlegu gæðum sem borgin býður upp á. Þess vegna var frístundastyrkurinn hækkaður um 50% - í 75 þús. kr. - strax í upphafi kjörtímabilsins. Aðgengi barna að íþróttum og menningu er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Frá 1. maí fá svo öll grunnskólabörn frítt í strætó, sem gerir þeim kleift að ferðast sjálfstætt um borgina til skóla, tómstunda og vina. Í mínum störfum sem fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata hef ég m.a. beitt mér fyrir því að sund verði gjaldfrjálst fyrir öll börn til 18 ára aldurs og að boðið verði upp á ungmennakort sem tryggja 18 til 24 ára aðgang að sundlaugum, söfnum og Ylströnd á afslætti. Allt eru þetta mikilvæg skref til að auka vellíðan barna og ungmenna í Reykjavík og létta undir með fjölskyldum. Fjárfesting í framtíðinni Píratar hafa lagt mikla áherslu á að styrkja samfélagið í kringum börnin. Félagsmiðstöðvar og frístundaheimili borgarinnar gegna þar lykilhlutverki. Borgin er leiðandi í þróun frístundastarfs svo eftir er tekið - þar sem félagsfærni, sjálfsmynd og lýðræðisvitund ungmennanna er ræktuð. Sköpunar- og tækniverið Mixtúra hjálpar unga fólkinu að læra um stafræna tækni og borgaravitund. Íslenskuver styðja við fjöltyngi og fjölmenningu, og í Breiðholtinu er markvisst unnið í því að virkja fleiri börn til þátttöku í íþróttum og menningu. Á sama tíma viljum við að borgin sjálf sé leikvöllur fyrir fjölskyldur. Lengri opnunartími bókasafna, fjölbreytt útivistar afþreyjing og nýjar hugmyndir eins og snjóframleiðsla í Ártúnsbrekkunni gera það auðveldara fyrir börn og foreldra að njóta borgarinnar saman. Þegar við setjum börn í forgang erum við ekki bara að fjárfesta í þeirra velferð. Við erum að byggja samfélag sem er öruggara, skapandi og skemmtilegra fyrir alla. Reykjavík getur haldið áfram að vera borg sem styður við börn, fjölskyldur og framtíðina. Og það er verkefni sem Píratar munu halda áfram að leiða - fáum við umboð til þess. Höfundur er nýkjörinn oddviti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosninga.
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar