Skaðleg efni ógna heilsu barna Guðrún Lilja Kristinsdóttir skrifar 24. febrúar 2026 14:45 Nýlegar rannsóknir sýna að skaðleg efni í umhverfinu geti haft óafturkræfar afleiðingar fyrir okkur og börnin okkar. Við getum haft áhrif og takmarkað skaðleg efni í nærumhverfinu – en hvað eigum við að velja? Framleiðsla efna og efnablanda hefur stóraukist síðustu áratugi og er þær að finna alls staðar í umhverfinu. Margar efnablöndur innihalda skaðleg efni og geta verið hormónaraskandi, valdið ofnæmi, fæðingargöllum og verið krabbameinsvaldandi. Börn eru sérstaklega viðkvæm. Þau eru smávaxin, með viðkvæmt kerfi og rannsaka heiminn með öllum skilningarvitum. Við foreldrar viljum vernda börnin fyrir öllum þeim ógnum sem leynast í umhverfinu. Þetta getur þó verið yfirþyrmandi verkefni enda þarf að huga að næringu, skjátíma, öryggisatriðum, svefni og svo mörgu fleiru. Skaðleg efni í umhverfi barna verða að vera á þessum lista og krefjast þess að við horfumst í augu við óþægilegar staðreyndir. Það getur verið flókið að átta sig á efnasamsetningum leikfanga og snyrtivara. Góðu fréttirnar eru þær að rétt eins og við takmörkum skjátíma eða veljum öruggan bílstól fyrir börn þá er auðvelt að velja vel og takmarka skaðleg efni í þeirra umhverfi. Það getum við gert með því að velja Svansmerktar vörur þar sem er tryggt að sérfræðingar hafi útilokað efni sem eru skaðleg og gætu verið skaðleg heilsu þeirra. Í matvöruverslunum er hægt að finna fjölmargar Svansmerktar snyrtivörur. Svansmerktum snyrtivörum fyrir börn hefur fjölgað mikið undanfarin ár og er úrvalið orðið mjög gott hérlendis. Við náum ekki að forðast öll skaðleg efni en getum þó tekið meðvitaðar ákvarðanir um að velja Svansvottaðar snyrti- og efnavörur og þannig lágmarkað áhættuna sem skaðleg efni og efnablöndur geta haft. Fyrir áhugasama er fyrirlestur um málefnið í barnabókasafni Norræna hússins næstkomandi miðvikudag klukkan 10:30. Höfundur er framkvæmdastjóri Svansins á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilbrigðismál Börn og uppeldi Mest lesið Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir Skoðun Tóm-stundar-iðkun Kristín Björg Viggósdóttir Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir Skoðun Réttið upp hönd sem eruð á móti Gunnar Salvarsson Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Ríkið hefur gert sig að ritstjóra Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir Skoðun Halldór 10.10.2026 Halldór Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Réttið upp hönd sem eruð á móti Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ríkið hefur gert sig að ritstjóra Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Tóm-stundar-iðkun Kristín Björg Viggósdóttir skrifar Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar Skoðun Í hverju felst virðing fyrir lífinu? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Ríkið stal þremur árum frá ungum föður og syni hans Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar Skoðun Hvenær á að segja upp kjarasamningum? Jónas Yngvi Ásgrímsson skrifar Skoðun „Raflítri“ Hvað kostar bensínlítraígildi? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Guðrún Jóna Guðlaugsdóttir skrifar Skoðun Tóbaksfyrirtækin eiga ekki að skrifa lögin Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar Skoðun Að skattleggja fjarlægðir og búsetu fólks Jón Bjarnason skrifar Skoðun Ertu þroskaheft? Áslaug Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir Seyðisfjörð? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Gerum gott betra – þorum að horfa á allar hliðar Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Það gengur svo vel hjá okkur! Kristján Freyr Halldórsson skrifar Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Skammsýni eða skynsemi? Skúli Mogensen skrifar Skoðun Mjúkt net og snjallrassar Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Frá gullsöltum til líftæknilyfja Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Orð eiga að hafa merkingu og undirskriftir að skipta máli Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Hvernig styðja skal við árangur í Efra-Breiðholti Sæmundur Árni Hermannsson skrifar Sjá meira
Nýlegar rannsóknir sýna að skaðleg efni í umhverfinu geti haft óafturkræfar afleiðingar fyrir okkur og börnin okkar. Við getum haft áhrif og takmarkað skaðleg efni í nærumhverfinu – en hvað eigum við að velja? Framleiðsla efna og efnablanda hefur stóraukist síðustu áratugi og er þær að finna alls staðar í umhverfinu. Margar efnablöndur innihalda skaðleg efni og geta verið hormónaraskandi, valdið ofnæmi, fæðingargöllum og verið krabbameinsvaldandi. Börn eru sérstaklega viðkvæm. Þau eru smávaxin, með viðkvæmt kerfi og rannsaka heiminn með öllum skilningarvitum. Við foreldrar viljum vernda börnin fyrir öllum þeim ógnum sem leynast í umhverfinu. Þetta getur þó verið yfirþyrmandi verkefni enda þarf að huga að næringu, skjátíma, öryggisatriðum, svefni og svo mörgu fleiru. Skaðleg efni í umhverfi barna verða að vera á þessum lista og krefjast þess að við horfumst í augu við óþægilegar staðreyndir. Það getur verið flókið að átta sig á efnasamsetningum leikfanga og snyrtivara. Góðu fréttirnar eru þær að rétt eins og við takmörkum skjátíma eða veljum öruggan bílstól fyrir börn þá er auðvelt að velja vel og takmarka skaðleg efni í þeirra umhverfi. Það getum við gert með því að velja Svansmerktar vörur þar sem er tryggt að sérfræðingar hafi útilokað efni sem eru skaðleg og gætu verið skaðleg heilsu þeirra. Í matvöruverslunum er hægt að finna fjölmargar Svansmerktar snyrtivörur. Svansmerktum snyrtivörum fyrir börn hefur fjölgað mikið undanfarin ár og er úrvalið orðið mjög gott hérlendis. Við náum ekki að forðast öll skaðleg efni en getum þó tekið meðvitaðar ákvarðanir um að velja Svansvottaðar snyrti- og efnavörur og þannig lágmarkað áhættuna sem skaðleg efni og efnablöndur geta haft. Fyrir áhugasama er fyrirlestur um málefnið í barnabókasafni Norræna hússins næstkomandi miðvikudag klukkan 10:30. Höfundur er framkvæmdastjóri Svansins á Íslandi.
Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar
Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar
Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar
Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar
Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar
Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar
Skoðun Orð eiga að hafa merkingu og undirskriftir að skipta máli Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir Skoðun