Gagn­rýnin byggi „að miklu leyti á mis­skilningi“

Þetta segir Ragnar Þór í aðsendri grein á Vísi í dag þar sem hann leitast við að svara þeirri gagnrýni sem fram hefur komið á málið og greint hefur verið frá í fjölmiðlum. Kjarni málsins, sem hafi verið eitt af lykilmálum Flokks fólksins, sé að tryggja að lífeyrir almannatrygginga fylgi launaþróun. „Við gerum það með því að tengja lífeyrir við opinbera mælikvarðann á launaþróun, sem er launavísitala Hagstofu Íslands. Þannig stöðvum við kjaragliðnun milli lífeyris og launa,“ skrifar Ragnar Þór meðal annars.

Sem svar við framkominni gagnrýni á frumvarpið vísar ráðherrann meðal annars í grein þeirra Gylfa Zoega og Axels Hall, þar sem þeir lýstu mögulegum „hagstjórnarmistökum“ sem væru í uppsiglingu með frumvarpinu. Í greininni segir meðal annars um frumvarpið að það muni „sjálfkrafa bæta kjör bótaþega umfram kjör launafólks.

„Algengt er að þróun launa sé ósjálfbær og leiðréttist síðan með verðbólgu sem fólk á bótum fær þá bætta. Bætur almannatrygginga hækka þá vegna launahækkana og síðan enn meira þegar verðbólga eykst, verðbólgan minnkar kaupmátt launafólks en ekki kaupmátt bótagreiðslna. Bótaþegar fá þannig bæði kjarabætur sem innstæða er fyrir og einnig innstæðulausar kjarabætur á meðan kaupmáttur launafólks eykst einungis ef innstæða er fyrir þeim,“ segir meðal annars í lokaorðum greinar Gylfa og Axels.

Þetta segir Ragnar Þór hins vegar að byggi á misskilningi. „Þarna er á ferðinni misskilningur um efni frumvarpsins. Frumvarpið leggur ekki til að á hverju ári verði horft á 12 mánaða þróun beggja vísitalna og sú hærri lögð til grundvallar. Heldur leggur frumvarpið til að miðað verði við grunnpunkt, stöðu vísitölu launa í júní 2025, og þannig jafnar grunnpunkturinn út tvöfalda lásinn,“ skrifar Ragnar og heldur áfram.

Málið var meðal annars til umfjöllunar í kvöldfréttum Sýnar í gær, þar sem bæði fulltrúar Samtaka atvinnulífsins og Alþýðusambands Íslands lýstu efasemdum um málið. 

„Þessi aðferð tryggir að ekki eigi sér stað sá tvíverknaður sem greinarhöfundarnir óttast, þ.e. að lífeyrir hækki fyrst vegna launahækkana á almennum markaði og svo vegna verðbólgu. Lífeyrir mun fylgja þeirri vísitölu sem reynist hærri. Einfalt dæmi mætti hugsa sem svo: Vísitala neysluverðs hækkar um 10% á ári 1, en launavísitalan um 0%. Á ári 2 hækkar svo Launavísitalan um 10% en vísitala neysluverðs um 0%. Af málflutningi gagnrýnenda í fjölmiðlum undanfarna daga mætti halda að lífeyrir almannatrygginga ætti þá að hækka um 10% tvö ár í röð, en samkvæmt frumvarpinu myndi lífeyrir hækka um 10% fyrsta árið og 0% seinna árið.“

Þá vísar hann í grein sinni í textabrot úr greinargerð frumvarpsins þar sem útskýrt sé hvernig eigi að koma í veg fyrir mögulegar tvöfaldar hækkanir sem hinn svokallaði tvöfaldi lás geti haft í för með sér. „Til þess að koma í veg fyrir það er í frumvarpinu lagt til að miðað sé við upphafspunkt í júní 2025 þannig að leiðrétting miðist við mældar vísitölur launa og neysluverðs sem Hagstofa Íslands birtir til júnímánaðar yfirstandandi árs. Þannig mun uppsöfnuð hækkun greiðslna almannatrygginga aldrei verða minni en hækkun framangreindra vísitalna frá júní 2025,“ segir um þetta í greinargerð frumvarpsins.