Þegar höggbylgjan skellur á Gísli Rafn Ólafsson skrifar 31. desember 2025 09:03 Á árinu sem er að líða hafa orð löðrandi af hroka og hleypidómum flætt af slíku offorsi um samfélagsmiðla að úr hefur orðið einhvers konar höggbylgja mannvonsku. Það er að minnsta kosti sú tilfinning sem mörg sitja eftir með – ekki síst þau sem orðin beinast gegn: Fólk af ákveðnum uppruna. Fólk með ákveðna kynvitund. Fólk sem aðhyllist ákveðin trúarbrögð. Fólk með ákveðna kynhneigð. Fólk frá ákveðnum heimshlutum. Saman við þessa tegund orða bætast svo önnur sem virðast hafa þann eina tilgang að rugla fólk í ríminu. Sá efasemdafræjum. Ala á sundrungu. Enn meiri fordómum. Staðreyndir eru rengdar. Villandi upplýsingum hampað með lækum og deilingum. Eftir stendur fólk ringlað og margt hvert þreytt á að horfa upp á það sem virðist vera endalausar deilur, átök og rifrildi. Átök í raunheimum. Og átök í netheimum. Átakanlegt átakaár. Það er komið að því að segja stopp. Að staldra við. Bregða „afsakið hlé“-merkinu gamla góða upp á skjái snjalltækjanna. Og bæta við upphrópunarmerki. Afsakið – tökum hlé! Hér og nú skulum við taka örstutt hlé. Því ég ætla að segja þér frá hlutum sem hafa verið að eiga sér stað á þessu ári sem eru svo rosalegir, svo geggjaðir, að þú átt eftir standa á öndinni. 3.063. Það er fjöldi fólks sem sinnt hefur sjálfboðaliðastörfum á vegum Rauða krossins, fyrir fólkið í landinu árið 2025. Með barmafullt hjartað af manngæsku hefur það rétt öðrum sem á þurfa að halda hjálparhönd. Til dæmis þeim sem eru einmana og þurfa einhvern að tala við. Sem og þeim sem þjást af kvíða og mikilli vanlíðan. Líka þeim sem lenda í áföllum eða verða vitni að slysum og þurfa sálrænan stuðning. Einnig þeim sem eru nýkomnir til landsins og vilja læra íslensku og fræðast um íslenskt samfélag. Og ekki má gleyma þeim sem sækja skaðaminnkandi þjónustu. Eða þeim sem eru í fangelsum eða að stíga sín fyrstu skref út í samfélagið eftir afplánun. 565. Það er fjöldi nýrra sjálfboðaliða sem hóf störf hjá Rauða krossinum árið 2025. En þá erum við bara að tala um mennska sjálfboðaliða! 45 nýir ferfætlingar bættust í hundavinaverkefnið okkar. Það gera 180 fleiri mjúkar loppur í það vinsæla og gefandi verkefni! Og ein tala í viðbót: 53.583. Eða þar um bil. Það er sá fjöldi fólks sem við höfum haft beina snertingu við í gegnum verkefni okkar og námskeið á árinu 2025. Þetta vissir þú ekki, er það? Hversu margir gefa af sér án þess að ætlast til nokkurs í staðinn. Hversu margir velja að hugsa um aðra og hjálpa ókunnugum. Hversu margir leggja mikið á sig til að stuðla að friði og farsæld. Við hjá Rauða krossinum viljum halda áfram að vera til staðar fyrir öll sem á þurfa að halda. Við viljum líka vera virkur þátttakandi í því að bæta samfélagið okkar svo sem flestum megi líða sem best. Við viljum koma að því að róa öldurnar. Stilla til friðar. Því ófriður má ekki verða hinn nýi veruleiki okkar. Mannúðin verður að sigra. Og við hvetjum þig til að vera með henni í liði. Höfundur er framkvæmdastjóri Rauða krossins á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gísli Rafn Ólafsson Mest lesið Hverjir unnu þorskastríðin? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun Hugleiðingar flugmanns Sara Hlín Sigurðardóttir Skoðun Kerfislægt ofbeldi og pólitísk svik við ungu kynslóðina - tvöföld eignaupptaka Sigurður Sigurðsson Skoðun Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson Skoðun Skutlið að sliga margar fjölskyldur Kolbrún Baldursdóttir Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen Skoðun Þjóðargrafreitur sem ekki varð Sigurður Helgi Pálmason Skoðun Leggjum niður framtíðina Kristinn Jón Ólafsson Skoðun Sá maður sem ég sá á skjánum var ekki ég Gísli Hrafn Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Það vantar ekki enn eitt átakið – það vantar aðgerðir Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Að leita langt yfir skammt Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Framkvæmd skólastefnu fær falleinkunn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Slönguspilið og svikamyllan Teitur Atlason skrifar Skoðun Þetta er algjört möst í fríið Hildur Vattnes Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Ég vel hattana sjálf Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Við erum að selja loftslagsmálin vitlaust Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Hin meinta lýðræðisveisla Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen skrifar Skoðun Andleg heilsa ungs fólks Héðinn Unnsteinsson skrifar Skoðun Sá maður sem ég sá á skjánum var ekki ég Gísli Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um fáránleika þess að raska grafarró þjóðskáldsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Leggjum niður framtíðina Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Þegar umræðan og staðreyndirnar fara ekki saman Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Hverjir unnu þorskastríðin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Dánaraðstoð snýst ekki aðeins um lækna heldur líka um sjúklinga Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Fyrirtæki sem læra hægt munu deyja hægt Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Þjóðargrafreitur sem ekki varð Sigurður Helgi Pálmason skrifar Skoðun Skutlið að sliga margar fjölskyldur Kolbrún Baldursdóttir skrifar Skoðun Bætt aðgengi að nýjum lyfjum skilar víðtækum ávinningi fyrir samfélagið Ragnhildur Reynisdóttir, Pétur Magnússon skrifar Skoðun Háskólar falla á prófi í samkeppnisrétti Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Jarðhiti sem samkeppnisforskot Helga Kristín Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Ef fyrirtæki nota AI til að fækka fólki, eru þau að hugsa of smátt Vaka Ágústsdóttir skrifar Skoðun Hugleiðingar flugmanns Sara Hlín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Mygluna burt úr Laugalækjarskóla Stefán Steingrímur Bergsson skrifar Skoðun Borgum ekki skuldir óreiðuríkja Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hvað ertu hræddur við, Jón Pétur Zimsen? Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hvað er hægt að semja um? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Sjá meira
Á árinu sem er að líða hafa orð löðrandi af hroka og hleypidómum flætt af slíku offorsi um samfélagsmiðla að úr hefur orðið einhvers konar höggbylgja mannvonsku. Það er að minnsta kosti sú tilfinning sem mörg sitja eftir með – ekki síst þau sem orðin beinast gegn: Fólk af ákveðnum uppruna. Fólk með ákveðna kynvitund. Fólk sem aðhyllist ákveðin trúarbrögð. Fólk með ákveðna kynhneigð. Fólk frá ákveðnum heimshlutum. Saman við þessa tegund orða bætast svo önnur sem virðast hafa þann eina tilgang að rugla fólk í ríminu. Sá efasemdafræjum. Ala á sundrungu. Enn meiri fordómum. Staðreyndir eru rengdar. Villandi upplýsingum hampað með lækum og deilingum. Eftir stendur fólk ringlað og margt hvert þreytt á að horfa upp á það sem virðist vera endalausar deilur, átök og rifrildi. Átök í raunheimum. Og átök í netheimum. Átakanlegt átakaár. Það er komið að því að segja stopp. Að staldra við. Bregða „afsakið hlé“-merkinu gamla góða upp á skjái snjalltækjanna. Og bæta við upphrópunarmerki. Afsakið – tökum hlé! Hér og nú skulum við taka örstutt hlé. Því ég ætla að segja þér frá hlutum sem hafa verið að eiga sér stað á þessu ári sem eru svo rosalegir, svo geggjaðir, að þú átt eftir standa á öndinni. 3.063. Það er fjöldi fólks sem sinnt hefur sjálfboðaliðastörfum á vegum Rauða krossins, fyrir fólkið í landinu árið 2025. Með barmafullt hjartað af manngæsku hefur það rétt öðrum sem á þurfa að halda hjálparhönd. Til dæmis þeim sem eru einmana og þurfa einhvern að tala við. Sem og þeim sem þjást af kvíða og mikilli vanlíðan. Líka þeim sem lenda í áföllum eða verða vitni að slysum og þurfa sálrænan stuðning. Einnig þeim sem eru nýkomnir til landsins og vilja læra íslensku og fræðast um íslenskt samfélag. Og ekki má gleyma þeim sem sækja skaðaminnkandi þjónustu. Eða þeim sem eru í fangelsum eða að stíga sín fyrstu skref út í samfélagið eftir afplánun. 565. Það er fjöldi nýrra sjálfboðaliða sem hóf störf hjá Rauða krossinum árið 2025. En þá erum við bara að tala um mennska sjálfboðaliða! 45 nýir ferfætlingar bættust í hundavinaverkefnið okkar. Það gera 180 fleiri mjúkar loppur í það vinsæla og gefandi verkefni! Og ein tala í viðbót: 53.583. Eða þar um bil. Það er sá fjöldi fólks sem við höfum haft beina snertingu við í gegnum verkefni okkar og námskeið á árinu 2025. Þetta vissir þú ekki, er það? Hversu margir gefa af sér án þess að ætlast til nokkurs í staðinn. Hversu margir velja að hugsa um aðra og hjálpa ókunnugum. Hversu margir leggja mikið á sig til að stuðla að friði og farsæld. Við hjá Rauða krossinum viljum halda áfram að vera til staðar fyrir öll sem á þurfa að halda. Við viljum líka vera virkur þátttakandi í því að bæta samfélagið okkar svo sem flestum megi líða sem best. Við viljum koma að því að róa öldurnar. Stilla til friðar. Því ófriður má ekki verða hinn nýi veruleiki okkar. Mannúðin verður að sigra. Og við hvetjum þig til að vera með henni í liði. Höfundur er framkvæmdastjóri Rauða krossins á Íslandi.
Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun
Kerfislægt ofbeldi og pólitísk svik við ungu kynslóðina - tvöföld eignaupptaka Sigurður Sigurðsson Skoðun
Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson Skoðun
Skoðun Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Bætt aðgengi að nýjum lyfjum skilar víðtækum ávinningi fyrir samfélagið Ragnhildur Reynisdóttir, Pétur Magnússon skrifar
Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun
Kerfislægt ofbeldi og pólitísk svik við ungu kynslóðina - tvöföld eignaupptaka Sigurður Sigurðsson Skoðun
Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson Skoðun