Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Fræg íþróttafréttakona brann inni með þremur börnum sínum Sport Ung hnefaleikakona í dái eftir rothögg Sport Fær meira en fimm milljarða í árslaun Sport Sturla opnar sig: „Mér finnst ég hafa fundið sjálfan mig aftur“ Sport „Mjög dapur í langan tíma“ Fótbolti Tilkynnt um andlát pabba strax eftir tapið Enski boltinn Albert og félagar trufluðu topplið Inter Fótbolti Hákon hjólaði í Greenwood: „Stjórnlaust, árásargjarnt og ofbeldisfullt“ Fótbolti Sjötti leikmaður Arsenal missir af landsleikjum í mars Enski boltinn Missir af Londonmaraþoninu eftir óhapp á hlaupabretti Sport Fleiri fréttir Fær meira en fimm milljarða í árslaun „Mjög dapur í langan tíma“ Sturla opnar sig: „Mér finnst ég hafa fundið sjálfan mig aftur“ Fræg íþróttafréttakona brann inni með þremur börnum sínum Missir af Londonmaraþoninu eftir óhapp á hlaupabretti Yngsti sigurvegarinn í sögu HM Víkingskonur tryggðu sér sæti í úrslitaleiknum Ung hnefaleikakona í dái eftir rothögg Sjötti leikmaður Arsenal missir af landsleikjum í mars Kolbeinn heillaði alla hjá félaginu sem keypti hann strax Gleðifréttir fyrir FH-konur sem halda Andreu Rán Zinedine Zidane tekur við franska landsliðinu í sumar Hálfíslenskur norskur þingmaður hneykslaður á verði á HM-treyjunni Meistaraskjöldurinn kom óvænt í leitirnar Þriðji ættliðurinn sem spilar með FH Besta sætið: Óvinur Heimis enn á kreiki Nýr aðalþjálfari Ísaks fær tvo sénsa til að sanna sig Griezmann að flytja til Flórída Yfir 300 beinar útsendingar í apríl Chiesa ekki í standi til að spila í umspilinu Segir óafsakanlegt að Kristófer spili ekki með landsliðinu Settur á bekkinn fyrir að mæta seint en lagði síðan upp sigurmarkið Ekið yfir unga stúlku á golfbíl á PGA-móti Haaland fær frí frá landsliðinu „Arteta skuldar Kepa ekki neitt heldur stuðningsmönnum Arsenal“ Bikarinn brotnaði við lyftingu Messan: Vill að Solskjær taki við Spurs Benítez kippti Sverri út af eftir óheppilegt sjálfsmark Tæknivillan tekin til baka og Doncic sleppur við bann Hjörtur kallaður inn í hópinn fyrir meiddan Daníel Leó Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Fræg íþróttafréttakona brann inni með þremur börnum sínum Sport Ung hnefaleikakona í dái eftir rothögg Sport Fær meira en fimm milljarða í árslaun Sport Sturla opnar sig: „Mér finnst ég hafa fundið sjálfan mig aftur“ Sport „Mjög dapur í langan tíma“ Fótbolti Tilkynnt um andlát pabba strax eftir tapið Enski boltinn Albert og félagar trufluðu topplið Inter Fótbolti Hákon hjólaði í Greenwood: „Stjórnlaust, árásargjarnt og ofbeldisfullt“ Fótbolti Sjötti leikmaður Arsenal missir af landsleikjum í mars Enski boltinn Missir af Londonmaraþoninu eftir óhapp á hlaupabretti Sport Fleiri fréttir Fær meira en fimm milljarða í árslaun „Mjög dapur í langan tíma“ Sturla opnar sig: „Mér finnst ég hafa fundið sjálfan mig aftur“ Fræg íþróttafréttakona brann inni með þremur börnum sínum Missir af Londonmaraþoninu eftir óhapp á hlaupabretti Yngsti sigurvegarinn í sögu HM Víkingskonur tryggðu sér sæti í úrslitaleiknum Ung hnefaleikakona í dái eftir rothögg Sjötti leikmaður Arsenal missir af landsleikjum í mars Kolbeinn heillaði alla hjá félaginu sem keypti hann strax Gleðifréttir fyrir FH-konur sem halda Andreu Rán Zinedine Zidane tekur við franska landsliðinu í sumar Hálfíslenskur norskur þingmaður hneykslaður á verði á HM-treyjunni Meistaraskjöldurinn kom óvænt í leitirnar Þriðji ættliðurinn sem spilar með FH Besta sætið: Óvinur Heimis enn á kreiki Nýr aðalþjálfari Ísaks fær tvo sénsa til að sanna sig Griezmann að flytja til Flórída Yfir 300 beinar útsendingar í apríl Chiesa ekki í standi til að spila í umspilinu Segir óafsakanlegt að Kristófer spili ekki með landsliðinu Settur á bekkinn fyrir að mæta seint en lagði síðan upp sigurmarkið Ekið yfir unga stúlku á golfbíl á PGA-móti Haaland fær frí frá landsliðinu „Arteta skuldar Kepa ekki neitt heldur stuðningsmönnum Arsenal“ Bikarinn brotnaði við lyftingu Messan: Vill að Solskjær taki við Spurs Benítez kippti Sverri út af eftir óheppilegt sjálfsmark Tæknivillan tekin til baka og Doncic sleppur við bann Hjörtur kallaður inn í hópinn fyrir meiddan Daníel Leó Sjá meira