Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Aldrei unnið atvinnumannamót en er efstur fyrir lokahringinn á PGA Golf Bríet treður upp á stórleiknum Íslenski boltinn „Hafa aldrei séð afa sinn í vafasömu ástandi en gera það í kvöld“ Fótbolti Bjarni Guðmann framlengir í Garðabæ Körfubolti Bakverðirnir skutu Spurs áfram í úrslit vestursins Körfubolti Guardiola: „Ég er fyndinn gaur“ Enski boltinn Dagskráin í dag: Úrslitaleikur enska bikarsins og risamót í golfi Sport Sjáðu mörkin sem gerðu vörn Liverpool sögulega slæma Enski boltinn Dómarinn verið í lögreglufylgd síðan á fimmtudag Fótbolti Sjáðu markið hjá Semeyno og bikarlyftinguna Enski boltinn Fleiri fréttir Aldrei unnið atvinnumannamót en er efstur fyrir lokahringinn á PGA Guardiola: „Ég er fyndinn gaur“ „Hafa aldrei séð afa sinn í vafasömu ástandi en gera það í kvöld“ Sjáðu markið hjá Semeyno og bikarlyftinguna Færeyjar á HM í fyrsta sinn „Sem hafa enn og aftur dregið skoskan fótbolta niður í svaðið“ Guðrún og stöllur náðu fram hefndum og urðu bikarmeistarar Uppgjörið: Þróttur R. - Breiðablik 3-2 | Þróttarar slógu bikarmeistarana úr leik Dregið í Mjólkurbikarnum: Stjarnan og FH mæta nýliðunum „Þess vegna líður okkur svona vel í Laugardalnum“ The Athletic: Alonso samþykkir að taka við Chelsea Bomba frá Salah: „Liverpool þarf að endurheimta heví metal boltann“ Strákarnir hans Dags unnu Svía Kane endaði deildina með þrennu gegn Ísaki og félögum Eyjakonur og Austfirðingar flugu áfram í átta liða úrslit Yngri bróðir Sagosen steig á svið er Noregur komst á HM Þriðji deildarsigurinn í röð hjá lærisveinum Freys Celtic tók titilinn í lokaumferðinni Hælspyrna Semenyo tryggði City FA bikarinn Viktor Bjarki missir af lokaleiknum vegna meiðsla Bjarni Guðmann framlengir í Garðabæ Bríet treður upp á stórleiknum Lewandowski á förum frá Barcelona „Mourinho er númer eitt“ Dómarinn verið í lögreglufylgd síðan á fimmtudag Öðrum hring Reykjanesmótsins aflýst Bakverðirnir skutu Spurs áfram í úrslit vestursins „Þá hefði ég tekið því og hlaupið í burtu“ Sjáðu mörkin sem gerðu vörn Liverpool sögulega slæma Dagskráin í dag: Úrslitaleikur enska bikarsins og risamót í golfi Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Aldrei unnið atvinnumannamót en er efstur fyrir lokahringinn á PGA Golf Bríet treður upp á stórleiknum Íslenski boltinn „Hafa aldrei séð afa sinn í vafasömu ástandi en gera það í kvöld“ Fótbolti Bjarni Guðmann framlengir í Garðabæ Körfubolti Bakverðirnir skutu Spurs áfram í úrslit vestursins Körfubolti Guardiola: „Ég er fyndinn gaur“ Enski boltinn Dagskráin í dag: Úrslitaleikur enska bikarsins og risamót í golfi Sport Sjáðu mörkin sem gerðu vörn Liverpool sögulega slæma Enski boltinn Dómarinn verið í lögreglufylgd síðan á fimmtudag Fótbolti Sjáðu markið hjá Semeyno og bikarlyftinguna Enski boltinn Fleiri fréttir Aldrei unnið atvinnumannamót en er efstur fyrir lokahringinn á PGA Guardiola: „Ég er fyndinn gaur“ „Hafa aldrei séð afa sinn í vafasömu ástandi en gera það í kvöld“ Sjáðu markið hjá Semeyno og bikarlyftinguna Færeyjar á HM í fyrsta sinn „Sem hafa enn og aftur dregið skoskan fótbolta niður í svaðið“ Guðrún og stöllur náðu fram hefndum og urðu bikarmeistarar Uppgjörið: Þróttur R. - Breiðablik 3-2 | Þróttarar slógu bikarmeistarana úr leik Dregið í Mjólkurbikarnum: Stjarnan og FH mæta nýliðunum „Þess vegna líður okkur svona vel í Laugardalnum“ The Athletic: Alonso samþykkir að taka við Chelsea Bomba frá Salah: „Liverpool þarf að endurheimta heví metal boltann“ Strákarnir hans Dags unnu Svía Kane endaði deildina með þrennu gegn Ísaki og félögum Eyjakonur og Austfirðingar flugu áfram í átta liða úrslit Yngri bróðir Sagosen steig á svið er Noregur komst á HM Þriðji deildarsigurinn í röð hjá lærisveinum Freys Celtic tók titilinn í lokaumferðinni Hælspyrna Semenyo tryggði City FA bikarinn Viktor Bjarki missir af lokaleiknum vegna meiðsla Bjarni Guðmann framlengir í Garðabæ Bríet treður upp á stórleiknum Lewandowski á förum frá Barcelona „Mourinho er númer eitt“ Dómarinn verið í lögreglufylgd síðan á fimmtudag Öðrum hring Reykjanesmótsins aflýst Bakverðirnir skutu Spurs áfram í úrslit vestursins „Þá hefði ég tekið því og hlaupið í burtu“ Sjáðu mörkin sem gerðu vörn Liverpool sögulega slæma Dagskráin í dag: Úrslitaleikur enska bikarsins og risamót í golfi Sjá meira