Þekktu efnin enn þau vinsælustu Bjarki Sigurðsson skrifar 26. nóvember 2025 13:00 Valgerður Rúnarsdóttir er framkvæmdastjóri lækninga hjá SÁÁ. Vísir/Ívar Fannar Framkvæmdastjóri lækninga hjá SÁÁ segir talsvert færri sprauta sig með fíkniefnum en áður. Litlar breytingar á götuverði efna bendi til þess að nægt framboð sé á fíkniefnamarkaði. Amfetamín og kókaín séu enn vinsælustu ólöglegu efnin hér á landi. Fréttastofa hefur í vikunni fjallað um mikla aukningu í fíkniefnainnflutningi en lögreglan á Keflavíkurflugvelli hefur aldrei lagt hald á jafn mikið magn fíkniefna og í ár. Þá er gríðarleg fjölgun í stórfelldum fíkniefnamálum tengdum komum Norrænu til Seyðisfjarðar. Rannsóknarstofa í lyfja- og eiturefnafræði hefur sérstaklega tekið eftir fjölgun nýgeðvirkra efna, eða falsaðra fíkniefna, svo sem Nitazene. Fleiri noti ketamín Hvort þetta þýði að fíkniefni streymi í meira magni til landsins eða hvort aðgerðir lögreglu séu að skila meiri árangri en áður skal ósagt látið. Valgerður Rúnarsdóttir, framkvæmdastjóri lækninga hjá SÁÁ, segir þá sem leiti á Vog oftast nota bara þau efni sem bjóðast hverju sinni. Fleiri séu farnir að nota ketamín. „Þeir sem leita til meðferðar eru meira að nota örvandi vímuefni, róandi lyf, áfengi og kannabis heldur en ópíóíða. Þeir eru færri með ópíóíðafíkn heldur en fíkn í hin efnin. Amfetamín og kókaín hafa átt vinninginn í ólöglegri vímuefnaneyslu mjög lengi og það er enn þannig,“ segir Valgerður. Vilja valda minni skaða Eitt jákvætt sem SÁÁ hefur tekið eftir er að talsvert færri sprauta sig í æð. „Þó að það séu enn talsvert margir. Því fylgir mjög mikil lífshætta að sprauta sig í æð þannig ef neyslan getur breyst frá því og yfir í aðra tegund neyslu er það skárra. Allt sem vinnur að því að minnka neyslu er auðvitað betra og veldur minni skaða,“ segir Valgerður. Götuverð breytist lítið Þá haldi sú þróun áfram að færri yngri en 25 ára leiti á Vog sem sé líklegast afrakstur mikils forvarnarstarfs. Götuverð fíkniefna hefur lítið breyst síðustu ár. „Þannig það er örugglega betra aðgengi að vímuefnum hvað varðar verð en fyrir nokkrum árum síðan. Það eru engar sviptingar, þetta er greinilega mjög stabílt. Sem þýðir að það er nægt framboð,“ segir Valgerður. Fíkniefnabrot Tollgæslan Smygl Fíkn Heilbrigðismál Mest lesið „Þú ert ógeðslegur, komdu þér í form“ Erlent Mikilvægt að styggja fólk ekki með orðalagi Innlent „Burt með bölvað ofstækið“ Innlent Útilokar ekki verkfall eftir útspil sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti Innlent Tveggja til fjögurra ára börn ekki sprautuð heldur gefið í nefið Innlent Telur ekki að verið sé að víkja frá gildandi samningi Innlent Staðfesta tveggja ára dóm fyrir nauðgun eftir þorrablót Innlent Hófu aftur árásir á olíuvinnslur eftir blóðbað Erlent Ætla að brenna rusl og skapa orku Innlent Flóttamannaleið opin á ný eftir bílveltu Innlent Fleiri fréttir Vill loka Stuðlum og opna nýtt úrræði Telur ekki að verið sé að víkja frá gildandi samningi Ætla að brenna rusl og skapa orku Kjarasamningar kennara í uppnámi Bein útsending: Peptíð, töfralausn eða heilsufarsleg áhætta? „Burt með bölvað ofstækið“ Flóttamannaleið opin á ný eftir bílveltu Óttast að þjónusta við íbúa verði lakari og dýrari í kjölfar uppsagna Tveggja til fjögurra ára börn ekki sprautuð heldur gefið í nefið Mikilvægt að styggja fólk ekki með orðalagi Staðfesta tveggja ára dóm fyrir nauðgun eftir þorrablót Útilokar ekki verkfall eftir útspil sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti Þristurinn gefinn Flugsafni Íslands Héldu námskeið um heiðursofbeldi Árekstur á Vesturlandsvegi tefur umferð „Kisur eru að missa fæturna“ Veruleikinn breyttur eftir ofsaakstur á ónýtum bíl ChatGPT trónir á toppnum Hafi reynt að myrða kærustu sína í sumar Fengu ráðgjafa til að greina fjárhagsstöðuna fyrir uppsagnirnar „Svolítið sárt í hjartanu að hafa enga söngvakeppni“ Hirti sagt upp störfum hjá Hagstofunni Sonur þingmannsins ákærður Á þriðja tug sagt upp hjá Hafnarfjarðarbæ „Akkilesarhæll á vinnu gagnvart þessum hópum“ Feginn að verðbólga stendur í stað og meirihluti mótfallinn þátttöku í Eurovision Til Ilulissat á Airbus með nýjum flugvelli Biðin á Landspítalanum styttist til muna Segir fólk geta verið nýrnaveikt árum saman án þess að vita Rukka erlenda nemendur um milljónir Sjá meira
Fréttastofa hefur í vikunni fjallað um mikla aukningu í fíkniefnainnflutningi en lögreglan á Keflavíkurflugvelli hefur aldrei lagt hald á jafn mikið magn fíkniefna og í ár. Þá er gríðarleg fjölgun í stórfelldum fíkniefnamálum tengdum komum Norrænu til Seyðisfjarðar. Rannsóknarstofa í lyfja- og eiturefnafræði hefur sérstaklega tekið eftir fjölgun nýgeðvirkra efna, eða falsaðra fíkniefna, svo sem Nitazene. Fleiri noti ketamín Hvort þetta þýði að fíkniefni streymi í meira magni til landsins eða hvort aðgerðir lögreglu séu að skila meiri árangri en áður skal ósagt látið. Valgerður Rúnarsdóttir, framkvæmdastjóri lækninga hjá SÁÁ, segir þá sem leiti á Vog oftast nota bara þau efni sem bjóðast hverju sinni. Fleiri séu farnir að nota ketamín. „Þeir sem leita til meðferðar eru meira að nota örvandi vímuefni, róandi lyf, áfengi og kannabis heldur en ópíóíða. Þeir eru færri með ópíóíðafíkn heldur en fíkn í hin efnin. Amfetamín og kókaín hafa átt vinninginn í ólöglegri vímuefnaneyslu mjög lengi og það er enn þannig,“ segir Valgerður. Vilja valda minni skaða Eitt jákvætt sem SÁÁ hefur tekið eftir er að talsvert færri sprauta sig í æð. „Þó að það séu enn talsvert margir. Því fylgir mjög mikil lífshætta að sprauta sig í æð þannig ef neyslan getur breyst frá því og yfir í aðra tegund neyslu er það skárra. Allt sem vinnur að því að minnka neyslu er auðvitað betra og veldur minni skaða,“ segir Valgerður. Götuverð breytist lítið Þá haldi sú þróun áfram að færri yngri en 25 ára leiti á Vog sem sé líklegast afrakstur mikils forvarnarstarfs. Götuverð fíkniefna hefur lítið breyst síðustu ár. „Þannig það er örugglega betra aðgengi að vímuefnum hvað varðar verð en fyrir nokkrum árum síðan. Það eru engar sviptingar, þetta er greinilega mjög stabílt. Sem þýðir að það er nægt framboð,“ segir Valgerður.
Fíkniefnabrot Tollgæslan Smygl Fíkn Heilbrigðismál Mest lesið „Þú ert ógeðslegur, komdu þér í form“ Erlent Mikilvægt að styggja fólk ekki með orðalagi Innlent „Burt með bölvað ofstækið“ Innlent Útilokar ekki verkfall eftir útspil sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti Innlent Tveggja til fjögurra ára börn ekki sprautuð heldur gefið í nefið Innlent Telur ekki að verið sé að víkja frá gildandi samningi Innlent Staðfesta tveggja ára dóm fyrir nauðgun eftir þorrablót Innlent Hófu aftur árásir á olíuvinnslur eftir blóðbað Erlent Ætla að brenna rusl og skapa orku Innlent Flóttamannaleið opin á ný eftir bílveltu Innlent Fleiri fréttir Vill loka Stuðlum og opna nýtt úrræði Telur ekki að verið sé að víkja frá gildandi samningi Ætla að brenna rusl og skapa orku Kjarasamningar kennara í uppnámi Bein útsending: Peptíð, töfralausn eða heilsufarsleg áhætta? „Burt með bölvað ofstækið“ Flóttamannaleið opin á ný eftir bílveltu Óttast að þjónusta við íbúa verði lakari og dýrari í kjölfar uppsagna Tveggja til fjögurra ára börn ekki sprautuð heldur gefið í nefið Mikilvægt að styggja fólk ekki með orðalagi Staðfesta tveggja ára dóm fyrir nauðgun eftir þorrablót Útilokar ekki verkfall eftir útspil sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti Þristurinn gefinn Flugsafni Íslands Héldu námskeið um heiðursofbeldi Árekstur á Vesturlandsvegi tefur umferð „Kisur eru að missa fæturna“ Veruleikinn breyttur eftir ofsaakstur á ónýtum bíl ChatGPT trónir á toppnum Hafi reynt að myrða kærustu sína í sumar Fengu ráðgjafa til að greina fjárhagsstöðuna fyrir uppsagnirnar „Svolítið sárt í hjartanu að hafa enga söngvakeppni“ Hirti sagt upp störfum hjá Hagstofunni Sonur þingmannsins ákærður Á þriðja tug sagt upp hjá Hafnarfjarðarbæ „Akkilesarhæll á vinnu gagnvart þessum hópum“ Feginn að verðbólga stendur í stað og meirihluti mótfallinn þátttöku í Eurovision Til Ilulissat á Airbus með nýjum flugvelli Biðin á Landspítalanum styttist til muna Segir fólk geta verið nýrnaveikt árum saman án þess að vita Rukka erlenda nemendur um milljónir Sjá meira