Neyðarfundur helstu leiðtoga heims hefst á morgun

Volodymyr Zelenskyy forseti Úkraínu segir aðtekist hafi að koma um sjö þúsund íbúum Mariupol fráborginni í gær.

„Á þessari stundu búa um 100 þúsund manns í Maríupól við ómannúðlegar aðstæður, í algjörri herkví, án matar, vatns og lyfja og sæta stöðugum stórskota- og sprengjuárásum," segir Zelenskyy. Þrátt fyrir árásir og umsátur hafi tekist að koma 75 prósent íbúanna í burtu.

Forsetinn segir daglegum friðarviðræðum miða hægt áfram. Putin Rússlandsforseti hefur þó ekki orðið við ítrekuðum áskorunum hans um beinar viðræður leiðtoganna. Enda er margt sem bendir til að hann telji slíkar viðræður fyrir neðan sína virðingu. Úkraína sé ekki löglegt ríki og í raun séu Rússar að berjast við NATO og Bandaríkin.

Að mati Putins ættu leiðtogar Rússlands og Bandaríkjanna því að semja um framtíð Úkraínu og annarra áhrifasvæða í austur Evrópu. Sergey Lavrov utanríkisráðherra Rússlands og ein helsta málpípa Rússlandsforseta segir erfitt að semja við Úkraínumenn því þeir breyti stöðugt afstöðu sinni til einstakra mála.

„Það er erfitt að fá það ekki á tilfinninguna að þeir njóti handleiðslu bandarískra samstarfsmanna. Lesi maður skrif stjórnmálaskýrenda okkar og frá Vesturlöndum

ganga Bandaríkjamenn út frá þeirri staðreynd að það sé ekki hentugt að þetta ferli endi fljótlega.

Þá sagði Lavrov hugmyndir Pólverja um að NATO tæki að sér friðargæslu í Úkraínu beina ögrun við Rússa sem allir ættu að forðast. Hugmyndin verður væntanlega rædd á neyðarfundi leiðtoga NATO, G-7 ríkjanna og Evrópusambandsins í Brussel á morgun þar sem hún mun mæta nokkurri andstöðu, að minnsta kosti frá Olaf Scholz kanslara Þýskalands.

„NATO verður ekki aðili að stríðinu. Við, bandamenn okkar í Evrópu og Bandaríkin eru sammála um það," sagði kanslarinn á þýska þinginu í dag.

Úkraínuforseti sakaði Þjóðverja um að draga lappirnar í stuðningi sínum við Úkraínu þegar hann ávarpaði þýska þingið fyrir skemmstu. Kanslarinn segir Þjóðverja hafa stutt Úkraínu með hergögnum og Evrópusambandið hafi samþykkt að auka stuðning sinn um milljarð evra.

Sum aðildarríki NATO og Evrópusambandsins vilja að evrópuríki hætti alveg olíu- og gaskaupum af Rússum. Mótmælendur kröfðust þess með táknrænum hætti í Brussel  í gærkvöldi.

„Við höfum orðið sífellt háðari Rússum um olíu og gas á undanförnum áratugum. Við bindum enda á þessa ánetjun eins fljótt og auðið er. Ef við gerum það strax verður land okkar og Evrópa

dregin niður í djúpa efnahagslægð. Hundruð þúsunda starfa yrðu í hættu og einnig heilu atvinnugreinarnar," sagði Scholz.

Þjóðaröryggisráðgjafi Bandaríkjaforseta segir Rússum hafa mistekist að ná öllum þremur helstu markmiðum sínum með innrásinni.

„Í fyrsta lagi að undiroka Úkraínu. Í öðru lagi að auka völd og virðingu Rússlands. Í þriðja lagi að kljúfa og veikja samstöðu Vesturlanda. Rússum hefur algjörlega mistekist að ná þessum þremur markmiðum. Raunar hefur þeim tekist að ná fram hinu gagnstæða," sagði Sullivan í Hvíta húsinu í dag rétt áður en Joe Biden Bandaríkjaforseti hélt af stað til leiðtogafundarins í Brussel.