Dómar styttir yfir mönnum sem nauðguðu unglingsstúlku

Þriðji karlmaðurinn, sem var nær stúlkunni í aldri, var sýknaður í héraði og var þeirri niðurstöðu ekki áfrýjað til Landsréttar.

Mennirnir voru ákærðir fyrir að hafa brotið á stúlkunni hver fyrir sig í herbergi á heimili í Reykjavík með því að hafa „haft samfarir og önnur kynferðismök“ við stúlkuna án hennar samþykkis.

Brotin áttu sér stað í heimahúsi í Reykjavík þann 4. febrúar 2017. Stúlkan, sem var sextán ára þegar brotin voru framin, hitti þann yngri af þeim þremur í miðbæ Reykjavíkur síðla kvölds. Skemmtu þau sér saman áður en Lukasz og Tomasz sóttu þau og fóru þau þá að heimili mannanna þriggja í Reykjavík.

Landsréttur vísaði til meðal annars til þess hve langan tíma málið hefði tekið í rökstuðningi sínum fyrir mildun. Þó var áréttað að brotin hefðu verið alvarleg og beinst gegn einstaklingi undir átján ára aldri. Þeir hefðu nýtt sér aldurs- og þroskamun til að brjóta á henni.

Landsréttur staðfesti að öðru leyti sakfellinguna og þyngdi lítillega miskabótagreiðsluna til stúlkunnar. Þurfa þeir hvor að greiða henni 1,5 milljónir króna í bætur. Málavextir voru raktir í niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur í fyrra.

Sendi yngsta manninn út að reykja

Stúlkunni og ákærðu bar ekki saman um hvað gerðist eftir að komið var í heimahúsið en í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur sagði að ætla mætti að þau hefðu öll farið inn í eitt af þremur herbergjum íbúðarinnar, herbergi Tomaszar.

Urðu aðstæður þannig að Tomasz og stúlkan voru ein eftir í herberginu en í dómi héraðsdóms kemur meðal annars fram að Tomasz hafi beðið yngsta karlmanninn að fara út að reykja í tíu mínútur. Fyrir dómi sagðist maðurinn hafa verið með samviskubit yfir því að hafa farið út að reykja og þannig skilið stúlkuna eftir í herberginu með Tomaszi. Í millitíðinni virðist Lukasz hafa yfirgefið herbergið.

Um það sem gerðist þá lýsti stúlkan því fyrir dómi að hún hefði verið ölvuð og því ekki haft stjórn á atvikum. Tomasz hafi haft allt frumkvæði að kynmökum en hún frosið. Hefði hún óttast hvað mundi gerast ef hún streittist á móti.

Þá hafi hún verið ein í húsnæði með þremur mönnum og kom skýrt fram í framburði hennar að ákærðu hefðu sýnt henni ofríki þegar hún var orðin ein með þeim og hún ekki þorað að mótmæla gerðum þeirra af ótta um hvernig þeir brygðust við.

Sagði henni að fara að skoða herbergi Lukaszar

Tomasz hélt því aftur á móti fram að það sem gerst hafi í herberginu hafi verið að frumkvæði stúlkunnar. Mat héraðsdómur það ótrúverðugt enda hafi framburður hans um hvað gerðist í herberginu verið á reiki, enda hafi hann í fyrstu neitað að hafa haft samræði við stúlkuna. Sú afstaða breyttist þegar honum var kynntur framburður meðákærðu í málinu.

Eftir að Tomasz hafi lokið sér af kemur fram í dómi héraðsdóms að hann hafi sagt henni að fara og skoða herbergi Lukaszar með það í huga að hún hefði kynmök við ákærða, Lukasz, án þess að segja það við hana.

Segir í dómi héraðsdóms að þetta lýsi ákveðinni stjórn hans á gerðum hennar og þrýstingi eða blekkingu gagnvart henni.

Ráðskuðust með stúlkuna

Í dómi héraðsdóms kom fram að Lukasz hafi tekið á móti stúlkunni á ganginum og leitt hana inn í herbergið þar sem hann nauðgaði henni. Líkt og Tomasz hélt Lukasz því fram að það hafi verið vilji stúlkunnar að hafa við hann kynmök. Í dómi héraðsdóms sagði þvert á móti að ekkert bendi til þess að hún hafi viljað hafa kynmök við hann.

Þannig hafi Tomasz og Lukasz ráðskast með stúlkuna og ýtt henni inn í þær aðstæður að vera ein með Lukaszi þar sem hún hafði enga möguleika á því að verja sig án þess að eiga á hættu viðbrögðum ákærðu.

Sagði í dómi héraðsdóms að telja verði að Lukaszi hafi í ljósi aðstæðna verið fullljóst að stúlkan hefði verið leidd til hans þar sem hann tók við henni og það sem gerðist í framhaldinu verið hans ákvörðun.

Þá verði að hafa í huga að Tomasz „var þegar búin að hafa kynmök við brotaþola og mátti því ætla að hann gæti stýrt brotaþola á þennan hátt,“ líkt og sagði í dómi héraðsdóms.

Báðum mátti vera aldur stúlkunnar ljós

Þar kemur meðal annars fram að báðum mönnum hafi mátt vera fulljóst að stúlkan hafi verið 16 ára gömul og að þeir hafi misnotað sér gróflega aðstöðu sína á grundvelli yfirburða sinna í aldri og þroska. Sömuleiðis ölvunarástand stúlkunnar og þær aðstæður sem uppi voru þar sem hún var ein með þremur ókunnugum mönnum í óvenjulegu húsnæði og við mjög sérstakar aðstæður.

Í dómi héraðsdóms sagði að mennirnir tveir ættu sér engar málsbætur, þeir hafi misnotað sér ástand og aðstæður ungrar stúlku í því skyni að ná fram vilja sínum og skeyttu engu um velferð hennar. Brot þeirra hafi verið alvarleg og ófyrirleitin. Því hafi ekki verið tilefni til þess að skilorðsbinda þriggja ára fangelsisdóm þeirra, þrátt fyrir að meðferð málsins hafi dregist úr hófi.

Yngri maðurinn var hins vegar sýknaður af því að hafa þvingað stúlkuna til þess að hafa við sig munnmök þar sem ekki þótti sannað að hann hefði gert það. Ríkissaksóknari ákvað að áfrýja þeim sýknudómi ekki til Landsréttar.

Lukasz og Tomasz voru í héraði dæmdir til að að greiða stúlkunni 1,3 milljónir hvor í miskabætur.