Trump siglir seglum þöndum að endur­kjöri

Ef allt fer sem horfir þá verður Donald Trump endurkjörinn forseti Bandaríkjanna eftir rúma níu mánuði. Pólitískum andstæðingum hans gengur allt í óhag; þeim hefur mistekist, enn sem komið er, að finna sterkan mótframbjóðanda og hagvöxtur í Bandaríkjunum bendir ekki til þess að Bandaríkjamenn muni telja sig hafa ríka ástæðu til að losa sig við sitjandi forseta.

Í forvali í Iowa mistókst demokrataflokknum sömuleiðis að halda kosningarnar áfallalaust. Dagana á eftir flutti Trump árlega ræðu sína fyrir báðum deildum Bandaríkjaþings og fagnaði sýknu af ákæru til embættismissis fyrir öldungadeild þingsins.

Meðal frambjóðenda demokrata er enginn hinna fimm stóru – Bernie Sanders, Elizabeth Warren, Joe Biden, Pete Buttigieg og Amy Klobuchar – líklegur til að fella Trump í nóvember. Til þess þarf sá eða sú sem demokrataflokkurinn útnefnir að kveikja í demokrötum svo þeir mæti á kjörstað og höfða sömuleiðis til miðjufylgisins í repúblikanaflokknum, sem leitar að ástæðu til að þurfa ekki að kjósa Trump.

Tveir síðustu forsetar sem demokratar hafa átt gerðu hvort tveggja. Bill Clinton og Barack Obama höfðu mikla persónutöfra, höfðuðu sterkt til minnihlutahópa og aðhylltust stefnu sem miðjumenn í báðum flokkum gátu vel sætt sig við. Sá sem kemst næst er Buttigieg. Hann er hetja úr Afganistan-stríðinu og aðhyllist stefnu sem höfðar til margra. Honum gekk betur í Iowa en spáð hafði verið. En hann hefur engan veginn persónutöfra Clintons og Obama og nánast ekkert fylgi meðal blökkumanna, sem eru firnasterkur kjósendahópur þegar tekst að virkja hann til þátttöku.

Lífseig stjórnmálafræðikenning segir að sitjandi forseti Bandaríkjanna verði endurkjörinn ef uppgangur er í efnahagslífinu fjórum mánuðum fyrir kosningar. Miðað við hagvaxtarspár þá er líklegt að hagvöxtur verði yfir tveimur prósentum út árið. Það vinnur sannarlega með Trump, sem var iðinn við að benda á velgengni í bandarísku efnahagslífi síðastliðin þrjú ár í árlegri stefnuræðu forseta á Bandaríkjaþingi á þriðjudag.

Sigur Trumps er samt langt í frá í höfn. Þeir sem horfa á staðbundnar sjónvarpsstöðvar í Bandaríkjunum komast ekki hjá því að fá yfir sig hellidembu af auglýsingum frá frambjóðanda sem tók varla þátt í Iowa. Það er Mike Bloomberg, fyrrverandi borgarstjóri New York og margfaldur milljarðamæringur í dollurum talið.

Bloomberg dælir peningum í auglýsingar á sjónvarpsstöðvum víðs vegar um Bandaríkin. Hann hefur þegar birt tvisvar sinnum fleiri auglýsingar en Trump gerði í allri kosningabaráttunni 2016. Kostnaður við þessar birtingar er kominn yfir 250 milljónir dollara og Bloomberg segist reiðubúinn að verja meira en milljarði dollara í baráttu sína eða sem nemur 125 milljörðum íslenskra króna.

Áleitin spurning fyrir marga er hvernig venjulegt fólk geti yfirleitt hugsað sér að kjósa mann eins og Trump sem forseta Bandaríkjanna. Staðreyndin er samt sú að fátt af því sem Trump hefur gert sem forseti undanfarin ár hefði átt að koma á óvart miðað við það hvernig hann háði kosningabaráttuna 2016. Menn vissu hvað var í boði þegar þeir gengu inn í kjörklefann fyrir rúmum þremur árum og flestir þeirra virðast reiðubúnir að greiða Trump atkvæði sitt aftur.

Vonarglæta fyrir demokrata kann þó að felast í niðurstöðum forvalsins í Iowa. Meðal þess sem kom í ljós þar var að kjördæmi þar sem Trump safnaði að sér óánægjufylgi í kosningunum 2016 – svæði sem Obama vann 2008 - voru kjördæmi þar sem Buttigieg fékk mikið fylgi nú. Buttigieg hefur sýnt mikinn styrk í skipulagi sinnar kosningabaráttu og fer sigursæll til New Hampshire, þar sem prófkjör fer fram í næstu viku. Á meðan heldur Bloomberg áfram að teppaleggja auglýsingatíma sjónvarpsstöðvanna í fylkjum þar sem prófkjör eru framundan.

Höfundur er ritstjóri fréttastofu Stöðvar 2, Vísis og Bylgjunnar.