Öryggismál á vinnustöðum – stóriðjuáhrifin

Samfélagsábyrgð snýst um að hámarka jákvæð áhrif fyrirtækja á samfélag og umhverfi og draga úr þeim neikvæðu. Hún snýst einnig um að vinna á opinn hátt þannig að hagsmunaaðilar geti fylgst með og haft áhrif á það hvernig fyrirtæki vinna með samfélaginu. Mig langar í þessari grein að draga fram einn þátt þar sem stóriðjufyrirtæki hafa haft gríðarlega jákvæð áhrif á samfélagið. Þar er um að ræða þau áhrif sem þessi fyrirtæki hafa haft á öryggismál og öryggisvitund á vinnustöðum.

Starfsemi orkufreks iðnaðar er af þeim toga að þar má ekkert út af bregða í öryggismálum, aðstæður eru þannig vegna eðlis starfseminnar. Öryggismál hafa algjöran forgang og allt kapp er lagt á að starfsmenn tileinki sér öguð vinnubrögð og öryggismál eru innbyggð í alla verkferla. Sömu kröfur eru gerðar til þeirra sem vinna í verktöku fyrir fyrirtækin og því verða verktakar og þjónustuaðilar sem starfa fyrir stóriðjuna að tileinka sér sömu öguðu vinnubrögðin og fyrirtækin sem þeir vinna fyrir. Á þennan hátt breiðist öryggisvitundin óhjákvæmilega út til annarra fyrirtækja. Það má leiða líkur að því að þessi áhrif hafi fengið byr undir báða vængi við byggingu Fjarðaáls, þar sem mikill fjöldi starfsfólks kom að því verki, undir ströngum öryggiskröfum verktakans Bechtel. Hins vegar var þessi öryggisvitund þegar til staðar hjá þeim stóriðjufyrirtækjum sem fyrir voru í landinu.

Við sem störfum í orku- og veitugeiranum höfum ekki farið varhluta af þessari þróun. Mikið starf hefur verið unnið í öryggismálum á undanförnum árum og fyrirtækin í þessum geira eiga í miklu samstarfi í þessum mikilvæga málaflokki, sem allt miðar að því að auka öryggi starfsmanna. Á nýliðnu vel heppnuðu Samorkuþingi á Akureyri mátti sjá að aðildarfyrirtækin leggja mikla áherslu á öryggismál í sinni starfsemi. Mikið af fólki sem hefur starfað við uppbyggingu, eftirlit eða rekstur stóriðjunnar hefur komið til starfa hjá orku- og veitufyrirtækjum, verkfræðistofum og þjónustufyrirtækjum. Með þessu fólki kemur öryggisvitundin sem það hefur vanist úr stóriðjunni og þetta hefur mjög jákvæð áhrif á öryggisstarfið innan þessara fyrirtækja. Fólki, sem hefur vanist því að öryggismál hafi algjöran forgang, finnst eðlilegt að slíkt sé líka gert á nýjum vinnustað. Þetta eru stóriðjuáhrifin í öryggismálum.

Það er skylda fyrirtækja að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að koma í veg fyrir að starfsmenn slasist við vinnu. Öryggismál eru málaflokkur sem snertir alla enda eigum við öll að koma heil heim að loknum vinnudegi. Öryggismál eru hluti af samfélagslegri ábyrgð fyrirtækja.

 

Höfundur er öryggisstjóri Landsvirkjunar og formaður Öryggisráðs Samorku.