Lyfjatengd dauðsföll eru pólitísk ákvörðun Unnar Þór Sæmundsson skrifar 18. apríl 2026 11:01 Ég er á lífi í dag. Það er ekki yfirvöldum að þakka. Það er fólki að þakka sem rétti mér hjálparhönd þegar kerfið rétti mér handjárn. Ég er óvirkur fíkill. Ég hef misst fleiri vini en ég get talið. Fólk sem átti foreldra, systkini, börn. Fólk sem hefði getað lifað. Í hvert sinn hugsa ég það sama. Hvar voru yfirvöld? Hvar var heilbrigðiskerfið? Hvar var raunverulegt viðbragð við faraldri sem hefur verið augljós í mörg ár? Svarið er mjög einfalt, hvergi. Yfirvöld eru enn mjög fjarlæg enda ekki margir flokkar sem hafa raunverulega látið sig málið varða. Á meðan lyfjatengd dauðsföll hafa margfaldast hafa stjórnvöld haldið uppi sýningu. Starfshópar. Stefnumótun. Falleg orð um nýja nálgun. Frumvörp sem daga uppi. Ráðafólk sem lofar, gera svo ekkert og fara. Á sama tíma deyr fólk, bak við lokaðar dyr sem samfélagið kýs að horfa ekki á. Refsistefnan sem enn ríkir er ekki hlutlaus. Hún drepur. Hún drepur meðal annars vegna þess að fólk þorir ekki að hringja á sjúkrabíl af ótta við lögreglu. Hún drepur vegna þess að fólk er hrakið frá heilbrigðisþjónustu með skömm. Hún drepur vegna þess að það er þægilegra fyrir stjórnvöld að kalla okkur glæpamenn en að meðhöndla okkur sem fólk sem þarf heilbrigðisþjónustu. Stundum hefur læðst að mér sú hugsun hvort það sé mögulega markmið aðgerðarleysis stjórnvalda að drepa “helvítis dópistana”. Á meðan yfirvöld bíða, bregðast aðrir við. Matthildarsamtökin gera það sem kerfið gerir ekki. Þau reka Reyk sem er vettvangsþjónusta, aðallega fyrir fólk sem reykir ópíóíða og örvandi efni, en þau vísa engum frá og aðstoða fólk við að tengjast þjónustu. Þau senda teymi út á næturlífið þar sem ein röng tafla getur drepið. Þau fræða fólk í fangelsi um naloxón og er því dreift á alla ganga fangelsanna. Þau standa í málsvarastarfi sem nánast enginn annar sinnir með sömu þekkingu og ástríðu. Það er það sem Matthildarsamtökin gera, á hverjum einasta degi. Koma fram við okkur eins og manneskjur til þess að minna okkur á að við séum þess virði. Sjálfboðaliðar halda þar uppi þjónustu sem ætti að vera grunnstoð í heilbrigðiskerfi siðaðs samfélags. Samtök sem standa á milli lífs og dauða eiga að fá réttmæta athygli velferðarkerfis borgarinnar og ríkisins. Yfirvöld þurfa að skilja eitt. Hver dagur sem líður án aðgerða er dagur þar sem einhver deyr sem hefði getað lifað. Barn, barnabarn, foreldri, fjölskyldumeðlimur, vinur eða önnur manneskja sem er okkur mikilvæg. Ég lifði af. En of mörg gerðu það ekki. Höfundur er óvirkur fíkill og skipar 4. sæti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Fíkn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Unnar Þór Sæmundsson Mest lesið Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir Skoðun Eina sem mun gerast Strax er að Sjálfstæðisflokkur ætlar að selja eignirnar ykkar Þórður Snær Júlíusson Skoðun Jafnrétti í Reykjavík Steinunn Gyðu-og Guðjónsdóttir Skoðun Í liði bæjarstjórans – eða ekki? Arnar Þór Ingólfsson Skoðun Svakaleg saga um ofbeldi á vinnustað Ævar Örn Jóhannsson Skoðun Þegar sannleikur er sagður lygi Húnbogi Sólon Gunnþórsson Skoðun Umræða tengd afstöðu Ólafs Ragnars varðandi ESB – skoðum fleiri hliðar og framtíðina Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Að hlusta er ekki kosningabrella – það er lýðræðisleg skylda Huld Hafliðadóttir Skoðun Munu „dauðu“ atkvæðin leiða Sjálfstæðisflokk og Miðflokk til valda? Bolli Héðinsson Skoðun Kvennakvöldin og íþróttastarf í Kópavogi Una María Óskarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Unga fólkið heim aftur Adam Ingi Guðlaugsson skrifar Skoðun Er kominn tími til að leyfa milliakreinaakstur? Njáll Gunnlaugsson skrifar Skoðun Aukning starfsmanna Reykjavíkurborgar Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Reykjavík - Hið skapandi hjarta Guðmundur Ingi Þorvaldsson skrifar Skoðun Það er gott í Kópavogi Elísabet Sveinsdóttir skrifar Skoðun Blásið á bull V-listans og Miðflokksins Friðjón Þórðarson skrifar Skoðun Ofbeldi og ábyrgð Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Umtalsverður hávaði undanskilinn aðgerðaráætlun um hávaðamengun Daði Rafnsson,Kristján Vigfússon,Martin Swift skrifar Skoðun Viðsnúningur til hins verra í rekstri Hveragerðisbæjar á kjörtímabilinu Friðrik Sigurbjörnsson,Alda Pálsdóttir skrifar Skoðun Ísland og jarðhitinn á heimsvísu Alexander Richter skrifar Skoðun Ummæli sveitarstjóra sem styðst ekki við staðreyndir Ragna Ívarsdóttir skrifar Skoðun Samgöngur í Hafnarfirði þurfa ferska vinda Hjördís Hlíðberg skrifar Skoðun Erum við að normalisera kulnun barna? Inga Valgerður Henriksen. skrifar Skoðun Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir,Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifar Skoðun Kársnesið verður þéttbyggðasti reitur landsins Einar Jóhannes Guðnason skrifar Skoðun Af hverju er unglingum úthýst úr Garðabæ? Unnur Ýr Jónsdóttir skrifar Skoðun Skýjaborgir skólaforystunnar Andri Þorvarðarson skrifar Skoðun Svakaleg saga um ofbeldi á vinnustað Ævar Örn Jóhannsson skrifar Skoðun Börn og ungmenni í vanda geta ekki beðið Hjördís Guðný Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Í liði bæjarstjórans – eða ekki? Arnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Samstaða í bæjarstjórn um uppbyggingu íþróttamannvirkja í Hveragerði Njörður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað ætla ég að kjósa ef hagur barna og barnafjölskyldna stendur mér næst? Júlíus Arnarson skrifar Skoðun Ugla sat á kvisti í kjörklefanum Benóný Arnórsson skrifar Skoðun Týnda kosningamálið Sigurður Hannesson,Halla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Styrkjum hafnfirskt hugvit Ester Bíbí Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Fyrir og eftir Kópavogsmódelið Ásgeir Haukur Guðmundsson skrifar Skoðun Munu „dauðu“ atkvæðin leiða Sjálfstæðisflokk og Miðflokk til valda? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Nokkrar staðreyndir um fjármál Kópavogsbæjar Hákon Gunnarsson,Kristján B. Ólafsson skrifar Skoðun Það sem hentar að bíða með þar til eftir kosningar í Kópavogi! Theódóra Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Stolt framtíð í Kópavogi Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Sjá meira
Ég er á lífi í dag. Það er ekki yfirvöldum að þakka. Það er fólki að þakka sem rétti mér hjálparhönd þegar kerfið rétti mér handjárn. Ég er óvirkur fíkill. Ég hef misst fleiri vini en ég get talið. Fólk sem átti foreldra, systkini, börn. Fólk sem hefði getað lifað. Í hvert sinn hugsa ég það sama. Hvar voru yfirvöld? Hvar var heilbrigðiskerfið? Hvar var raunverulegt viðbragð við faraldri sem hefur verið augljós í mörg ár? Svarið er mjög einfalt, hvergi. Yfirvöld eru enn mjög fjarlæg enda ekki margir flokkar sem hafa raunverulega látið sig málið varða. Á meðan lyfjatengd dauðsföll hafa margfaldast hafa stjórnvöld haldið uppi sýningu. Starfshópar. Stefnumótun. Falleg orð um nýja nálgun. Frumvörp sem daga uppi. Ráðafólk sem lofar, gera svo ekkert og fara. Á sama tíma deyr fólk, bak við lokaðar dyr sem samfélagið kýs að horfa ekki á. Refsistefnan sem enn ríkir er ekki hlutlaus. Hún drepur. Hún drepur meðal annars vegna þess að fólk þorir ekki að hringja á sjúkrabíl af ótta við lögreglu. Hún drepur vegna þess að fólk er hrakið frá heilbrigðisþjónustu með skömm. Hún drepur vegna þess að það er þægilegra fyrir stjórnvöld að kalla okkur glæpamenn en að meðhöndla okkur sem fólk sem þarf heilbrigðisþjónustu. Stundum hefur læðst að mér sú hugsun hvort það sé mögulega markmið aðgerðarleysis stjórnvalda að drepa “helvítis dópistana”. Á meðan yfirvöld bíða, bregðast aðrir við. Matthildarsamtökin gera það sem kerfið gerir ekki. Þau reka Reyk sem er vettvangsþjónusta, aðallega fyrir fólk sem reykir ópíóíða og örvandi efni, en þau vísa engum frá og aðstoða fólk við að tengjast þjónustu. Þau senda teymi út á næturlífið þar sem ein röng tafla getur drepið. Þau fræða fólk í fangelsi um naloxón og er því dreift á alla ganga fangelsanna. Þau standa í málsvarastarfi sem nánast enginn annar sinnir með sömu þekkingu og ástríðu. Það er það sem Matthildarsamtökin gera, á hverjum einasta degi. Koma fram við okkur eins og manneskjur til þess að minna okkur á að við séum þess virði. Sjálfboðaliðar halda þar uppi þjónustu sem ætti að vera grunnstoð í heilbrigðiskerfi siðaðs samfélags. Samtök sem standa á milli lífs og dauða eiga að fá réttmæta athygli velferðarkerfis borgarinnar og ríkisins. Yfirvöld þurfa að skilja eitt. Hver dagur sem líður án aðgerða er dagur þar sem einhver deyr sem hefði getað lifað. Barn, barnabarn, foreldri, fjölskyldumeðlimur, vinur eða önnur manneskja sem er okkur mikilvæg. Ég lifði af. En of mörg gerðu það ekki. Höfundur er óvirkur fíkill og skipar 4. sæti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosningar.
Eina sem mun gerast Strax er að Sjálfstæðisflokkur ætlar að selja eignirnar ykkar Þórður Snær Júlíusson Skoðun
Umræða tengd afstöðu Ólafs Ragnars varðandi ESB – skoðum fleiri hliðar og framtíðina Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Umtalsverður hávaði undanskilinn aðgerðaráætlun um hávaðamengun Daði Rafnsson,Kristján Vigfússon,Martin Swift skrifar
Skoðun Viðsnúningur til hins verra í rekstri Hveragerðisbæjar á kjörtímabilinu Friðrik Sigurbjörnsson,Alda Pálsdóttir skrifar
Skoðun Samstaða í bæjarstjórn um uppbyggingu íþróttamannvirkja í Hveragerði Njörður Sigurðsson skrifar
Skoðun Hvað ætla ég að kjósa ef hagur barna og barnafjölskyldna stendur mér næst? Júlíus Arnarson skrifar
Skoðun Munu „dauðu“ atkvæðin leiða Sjálfstæðisflokk og Miðflokk til valda? Bolli Héðinsson skrifar
Skoðun Nokkrar staðreyndir um fjármál Kópavogsbæjar Hákon Gunnarsson,Kristján B. Ólafsson skrifar
Skoðun Það sem hentar að bíða með þar til eftir kosningar í Kópavogi! Theódóra Þorsteinsdóttir skrifar
Eina sem mun gerast Strax er að Sjálfstæðisflokkur ætlar að selja eignirnar ykkar Þórður Snær Júlíusson Skoðun
Umræða tengd afstöðu Ólafs Ragnars varðandi ESB – skoðum fleiri hliðar og framtíðina Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun