„Kannski betra fyrir smáþjóð eins og okkur að vera ekki að blanda okkur í þetta“

Frosti Sigurjónsson, þingmaður Framsóknarflokks og formaður efnahags- og viðskiptanefndar, gerir athugasemdir við að Innviðafjárfestingabanki Asíu njóti skattfrelsis hér á landi og varar við áhrifum sem Kínverjar munu hafa innan bankans. Kína er stærsti hluthafinn í bankanum með um 26 prósenta hlut.

Hvaða banki er þetta?

Frosti var gestur í Harmageddon á X-inu í dag þar sem hann svaraði því meðal annars hvaða banka væri um að ræða. „Þetta er banki sem á að fjárfesta í innviðum í Asíu og Eyjaálfu, væntanlega brúm og vegum og kjarnorkuverum eða orkuverum og einhverju slíku sem nauðsynlegt er að koma upp þarna á þessu hraðvaxandi svæði,“ svaraði Frosti.

Frosti sagði að um svokallaðan samfélagsbanka að ræða en sjálfur hefur hann vakið athygli fyrir þá afstöðu sína að vilja breyta Landsbankanum í samskonar banka. Hann sagði að markmiðið með stofnun bankans væri ekki að hámarka arðsemi eða hlut eigendanna.

„Það er ekki fjárfestingatækifæri að leggja til hlutafé til bankans, alls ekki. Þá spyr maður hvers vegna erum við að gera þetta með almannafé á Íslandi? Hvers vegna erum við að gera þetta með gjaldeyri sem væri hægt að nota til annarra verkefna og leggja þarna inn? Ástæðurnar sem eru gefnar í þessum gögnum sem fylgir þessu er að þetta veki sýnileika Íslands í Asíu, að þetta sé eitthvað sem hjálpi íslenskum fyrirtækjum að eiga viðskipti í Asíu og koll af kolli,“ sagði hann.

Frosti efast um og sagði það mjög vafasamt að ætla að þátttaka í stofnun bankans feli í sér viðskiptatækifæri fyrir íslensk fyrirtæki.

Kínverjar með stóran hlut

Frosti gerði einnig stóran eignarhlut Kínverja í bankanum að umtalsefni. „Það er annar banki til sem heitir Alþjóða fjárfestingabankinn, þar sem Bandaríkjamenn eiga 13 prósent og þeirra hlutur talinn ískyggilega hár þar og áhrif þeirra mikil en í þessum banka sem er verið að stofna þarna eru Kínverjar með 26 prósent, og starfa á öðru svæði. Hann mun ekkert starfa á okkar heimssvæði,“ sagði hann.

„Þetta virðist vera einhver svona hjarðhegðun, ef öll Norðurlöndin gera þetta, ef einhver Evrópuríki gera þetta þá eigum við að gera þetta líka. En við verðum bara að hugsa sjálfstætt,“ sagði Frosti og bætti við: „Ég held að við eigum ekki að hegða okkur eins og sauðir í þessu. Við eigum líka að velta því fyrir okkur af hverju Bandaríkjamenn vilja ekki vera með, af hverju vilja Kanadamenn ekki vera með, af hverju eru 150 ríki sem ekki vera með?“

Um fimmtíu ríki ætla að taka þátt í stofnun bankans en þar á meðal eru öll ríki Vestur-Evrópu og Norðurlöndin.

Gagnrýnir heimildir sem bankinn vill

Frosti gerði einnig athugasemdir við þær heimildir sem bankinn vill fá til umsvifa hér á landi. „Svona bankar vilja fá skattfrelsi fyrir alla starfsmenn, þeir vilja að stofnunin sjálf sé skattfrjáls hér á landi, ef kæmi til einhverra tekna hérna á Íslandi, hann fái bankareikning í Seðlabankanum og hann megi færa peninga inn og út af þessum reikningi án þess að gefa nokkrar upplýsingar um hvaða fé þetta er, Fjármálaeftirlitið megi ekki kalla eftir gögnum,“ sagði hann. 

Frosti segist efins um að smáþjóð eins og Ísland eigi að taka þátt í stofnun banka á borð við innviðafjárfestingabankann. 

„Við höfum engin áhrif á stjórn bankans eða stefnuna sem hann tekur. Þetta getur verið stórpólitískt fyrirbæri í framtíðinni. Við vitum alveg að Kínverjar eru kannski ekki alveg á sömu blaðsíðunni varðandi sjálfstæði vissra ríkja í nágrenni þeirra og annað slíkt. Við vitum ekki hvaða stefnu bankinn tekur varðandi umhverfismál. Í hverju ætlar hann að fjárfesta? Margt af þessu geta verið vandasöm mál og kannski betra fyrir smáþjóð eins og okkur að vera ekki að blanda okkur í þetta.“

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, var viðstaddur stofnfund bankans um helgina en Frosti sagði að honum þyki það bráðlæti að fara og skrifa undir stofnun bankans áður en að þingið sé búið að afgreiða málið endanlega á þinginu. „Það má ekki binda hendur þingsins,“ sagði hann.