Vita ekki hvað gjaldeyrishöftin kosta þjóðarbúið

Seðlabankinn veit ekki hversu miklu tjóni gjaldeyrishöftin valda þjóðarbúinu á ári. Seðlabankastjóri segir þó að tjónið sé til staðar og allir séu sammála um afnám hafta. Það sé rannsóknarverkefni hagfræðinga framtíðarinnar að finna hvert tjónið er.

Gjaldeyrishöftum var komið á með breytingu á lögum um gjaldeyrismál hinn 28. nóvember 2008. Höftin áttu að vera tímabundin aðgerð til að verja lífskjör almennings eftir banka- og gjaldeyrishrunið en hafa nú staðið yfir í rúmlega sex og hálft ár.

Ekki er hægt að átta sig á raunverulegri skaðsemi haftanna nema hafa tölfræði. Þeir sem vilja glöggva sig á tjóni þjóðarbúsins þurfa að reiða sig á útreikninga aðila eins og Viðskiptaráðs Íslands sem telur að gjaldeyrishöftin hafi kostað íslensk fyrirtæki 80 milljarða króna á árinu 2013 eingöngu í formi minni útflutningstekna en sett hefur verið spurningamerki við útreikninga Viðskiptaráðs.

Hver er kostnaður þjóðarbúsins árlega af gjaldeyrishöftum? „Við höfum ekki mat á því upp á krónur og aura og það er mjög erfitt að gera slíkt mat. Vonandi og væntanlega verður þetta rannsóknarviðfangsefni í framtíðinni að finna út úr því,“ segir Már Guðmundsson seðlabankastjóri.   

Már segir að kostnaðurinn sé einhver og hann hafi farið vaxandi með tímanum. Þó sé ekki víst að hægt sé að reikna hann út á öruggan hátt.

„Við vitum að kostnaðurinn er að aukast. Við vitum að við höfum alþjóðlegar skuldbindingar til að losa höftin og þess vegna fer okkar vinna aðallega í að finna leiðirnar til að losa þau en ekki að velta því fyrir okkur hvort betra sé að vera með þau áfram af því kostnaðurinn sé kannski lítill.“