Vilja öll greiða atkvæði um að kljúfa sig frá Bretlandi Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 13. september 2026 09:51 Andy Burnham gæti orðið síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands ef marka má orð skoska forsætisráðherrans John Swinney. Leon Neal/AP Leiðtogar Skotlands, Wales og Norður-Írlands ætla að funda á mánudag og skrifa undir sameiginlega viljayfirlýsingu þar sem þeir munu krefjast þess að haldnar verði þjóðaratkvæðagreiðslur um að þau kljúfi sig frá Bretlandi. Wales og Skotland verði sjálfstæð ríki en Norður-Írland hluti af Írlandi. Telegraph greinir frá þessu en miðillinn segir leiðtoga landanna þriggja ætla að hittast á sögulegum fundi í Cardiff á morgun, mánudag. Nú séu í fyrsta sinn við völd flokkar í öllum þremur löndunum sem styðji sjálfstæði, Plaid Cymru í Wales, Skoski þjóðarflokkurinn í Skotlandi og Sinn Fein í Norður-Írlandi. Fram kemur að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sagt í umræðum á breska þinginu að hann myndi ekki standa í vegi fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands ef skýr meirihlutavilji væri fyrir hendi um eina slíka. Skotar héldu síðast þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði árið 2014 þar sem 55,3 prósent sögðu nei en 44,7 prósent já. John Swinney leiðtogi Skoska þjóðarflokksins og forsætisráðherra Skotlands segir að Burnham gæti þurft að sætta sig við þá staðreynd innan tíðar að hann verði síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands. Allir þrír ráðherrarnir, hann auk Rhun ap lowerth forsætisráðherra Wales og Michelle O'Neil forsætisráðherra Norður-Írlands séu sammála um að óbreytt staða sé ekki sjálfbær. „Í fyrsta sinn í sögunni eru Skotland, Wales og Norður-Írland undir forystu forsætisráðherra sem eru fylgjandi sjálfstæði. Það gæti ekki verið skýrara merki um að óbreytt ástand sé ekki sjálfbært, og að Westminster verði að búa sig undir framtíð eftir Bretland.“ Telegraph segir að ráðherrarnir muni funda saman auk leiðtoga stjórnarandstöðunnar í Norður-Írlandi. Þeir muni undirrita samkomulag sem muni varða fjóra málaflokka, efnahagsmál, orkumál, Evrópumál og alþjóðamál og sameiginlegan sjálfsákvörðunarrétt. Allir þrír flokkarnir muni undirrita viljayfirlýsingu þess efnis að þjóðir þeirra eigi að vera í ESB, Skotland og Wales sem nýir meðlimir og Norður-Írland sem hluti af Írlandi. Miðillinn segir að með samkomulaginu vonist ráðamenn í Wales til þess að fá til sín frekari völd í skattamálum. Þá hefur Telegraph eftir heimildarmanni í Sinn Fein að flokkurinn telji líklegt að sameinað Írland geti orðið möguleiki von bráðar. Donald Trump Bandaríkjaforseti sagði í gær í heimsókn sinni í Írlandi að hann styddi hugmyndina. Telegraph segir hinsvegar að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sent John Swinney forsætisráðherra Skotlands bréf á fimmtudag þar sem hann hafi tjáð honum að skosk þjóðaratkvæðagreiðsla væri ekki í boði fyrir næstu þingkosningar í Bretlandi, sem haldnar verða árið 2029. Ekki sé skýr meirihluti fyrir tillögunni í Skotlandi né heldur ljóst að skýr meirihluti í Norður-Írlandi vilji kljúfa sig frá Bretlandi. Bretland Skotland Wales Norður-Írland Mest lesið „Ég er bara svolítið sár“ Innlent Ekki enn náðst að slökkva í Arnarhreiðri Hitlers Erlent Neglt fyrir glugga og lestarstöðvum lokað Erlent Landsbyggðin „brjáluð“ vegna málsins Innlent Sjö þúsund krónur séu ekki nóg Innlent Arnarhreiður Hitlers stendur í ljósum logum Erlent Þúsund handteknir og táragasið hvergi sparað Erlent Óljóst hvers vegna þeir hittust í „völundarhúsi“ bílastæðahússins Innlent Svakaleg lægð í líkingu við metlægðina í síðustu viku nálgast landið Veður Glefsaði í vegfaranda við matvöruverslun Innlent Fleiri fréttir Lést við að bjarga sonum sínum undan straumnum Arnarhreiður Hitlers sviðin rúst Þúsund handteknir og táragasið hvergi sparað Yfir hundrað handteknir í mótmælunum Geta notað drónana til fulls á ný Hafi fengið bréf um ásakanirnar en deildu því ekki með fleirum Minkarækt Dana mun heyra sögunni til Kim fór til Kína Neglt fyrir glugga og lestarstöðvum lokað Ekki enn náðst að slökkva í Arnarhreiðri Hitlers Vopnakapphlaup á Kóreuskaga „Rasísk hryðjuverkaárás“ að mati Macron Arnarhreiður Hitlers stendur í ljósum logum Gríðarlegur viðbúnaður í Frakklandi vegna morgundagsins Segist hafa tryggt staðbundið vopnahlé „Loka“ Vesturbakkanum eftir árás á hermenn Einn látinn eftir mögulega hryðjuverkaárás Thomas Markle sakaður um vörslu barnaníðsefnis Enn einu skipinu sökkt á Svartahafi Flugsamgöngur í lamasessi vegna öflugs fellibyls Saka Kanadamenn um afskipti af kosningunum „Niðurstaðan er sú að hann setti þetta aftur á“ Ákærður fyrir að nauðga sautján ára stúlku en neitar sök Lögðu andstæðingunum vafasöm orð í munn með gervigreind Vilja afsökunarbeiðni frá Kim vegna jarðsprengju Ætlar að halda þingsætinu þrátt fyrir rannsókn á svikum Létu sprengjum rigna yfir Kænugarð Glaumgosinn sem tók við málaliðaveldi föður síns „Nei, Pútín er harðsvíraður morðingi“ Björguðu særðum hermanni með dróna Sjá meira
Telegraph greinir frá þessu en miðillinn segir leiðtoga landanna þriggja ætla að hittast á sögulegum fundi í Cardiff á morgun, mánudag. Nú séu í fyrsta sinn við völd flokkar í öllum þremur löndunum sem styðji sjálfstæði, Plaid Cymru í Wales, Skoski þjóðarflokkurinn í Skotlandi og Sinn Fein í Norður-Írlandi. Fram kemur að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sagt í umræðum á breska þinginu að hann myndi ekki standa í vegi fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands ef skýr meirihlutavilji væri fyrir hendi um eina slíka. Skotar héldu síðast þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði árið 2014 þar sem 55,3 prósent sögðu nei en 44,7 prósent já. John Swinney leiðtogi Skoska þjóðarflokksins og forsætisráðherra Skotlands segir að Burnham gæti þurft að sætta sig við þá staðreynd innan tíðar að hann verði síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands. Allir þrír ráðherrarnir, hann auk Rhun ap lowerth forsætisráðherra Wales og Michelle O'Neil forsætisráðherra Norður-Írlands séu sammála um að óbreytt staða sé ekki sjálfbær. „Í fyrsta sinn í sögunni eru Skotland, Wales og Norður-Írland undir forystu forsætisráðherra sem eru fylgjandi sjálfstæði. Það gæti ekki verið skýrara merki um að óbreytt ástand sé ekki sjálfbært, og að Westminster verði að búa sig undir framtíð eftir Bretland.“ Telegraph segir að ráðherrarnir muni funda saman auk leiðtoga stjórnarandstöðunnar í Norður-Írlandi. Þeir muni undirrita samkomulag sem muni varða fjóra málaflokka, efnahagsmál, orkumál, Evrópumál og alþjóðamál og sameiginlegan sjálfsákvörðunarrétt. Allir þrír flokkarnir muni undirrita viljayfirlýsingu þess efnis að þjóðir þeirra eigi að vera í ESB, Skotland og Wales sem nýir meðlimir og Norður-Írland sem hluti af Írlandi. Miðillinn segir að með samkomulaginu vonist ráðamenn í Wales til þess að fá til sín frekari völd í skattamálum. Þá hefur Telegraph eftir heimildarmanni í Sinn Fein að flokkurinn telji líklegt að sameinað Írland geti orðið möguleiki von bráðar. Donald Trump Bandaríkjaforseti sagði í gær í heimsókn sinni í Írlandi að hann styddi hugmyndina. Telegraph segir hinsvegar að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sent John Swinney forsætisráðherra Skotlands bréf á fimmtudag þar sem hann hafi tjáð honum að skosk þjóðaratkvæðagreiðsla væri ekki í boði fyrir næstu þingkosningar í Bretlandi, sem haldnar verða árið 2029. Ekki sé skýr meirihluti fyrir tillögunni í Skotlandi né heldur ljóst að skýr meirihluti í Norður-Írlandi vilji kljúfa sig frá Bretlandi.
Bretland Skotland Wales Norður-Írland Mest lesið „Ég er bara svolítið sár“ Innlent Ekki enn náðst að slökkva í Arnarhreiðri Hitlers Erlent Neglt fyrir glugga og lestarstöðvum lokað Erlent Landsbyggðin „brjáluð“ vegna málsins Innlent Sjö þúsund krónur séu ekki nóg Innlent Arnarhreiður Hitlers stendur í ljósum logum Erlent Þúsund handteknir og táragasið hvergi sparað Erlent Óljóst hvers vegna þeir hittust í „völundarhúsi“ bílastæðahússins Innlent Svakaleg lægð í líkingu við metlægðina í síðustu viku nálgast landið Veður Glefsaði í vegfaranda við matvöruverslun Innlent Fleiri fréttir Lést við að bjarga sonum sínum undan straumnum Arnarhreiður Hitlers sviðin rúst Þúsund handteknir og táragasið hvergi sparað Yfir hundrað handteknir í mótmælunum Geta notað drónana til fulls á ný Hafi fengið bréf um ásakanirnar en deildu því ekki með fleirum Minkarækt Dana mun heyra sögunni til Kim fór til Kína Neglt fyrir glugga og lestarstöðvum lokað Ekki enn náðst að slökkva í Arnarhreiðri Hitlers Vopnakapphlaup á Kóreuskaga „Rasísk hryðjuverkaárás“ að mati Macron Arnarhreiður Hitlers stendur í ljósum logum Gríðarlegur viðbúnaður í Frakklandi vegna morgundagsins Segist hafa tryggt staðbundið vopnahlé „Loka“ Vesturbakkanum eftir árás á hermenn Einn látinn eftir mögulega hryðjuverkaárás Thomas Markle sakaður um vörslu barnaníðsefnis Enn einu skipinu sökkt á Svartahafi Flugsamgöngur í lamasessi vegna öflugs fellibyls Saka Kanadamenn um afskipti af kosningunum „Niðurstaðan er sú að hann setti þetta aftur á“ Ákærður fyrir að nauðga sautján ára stúlku en neitar sök Lögðu andstæðingunum vafasöm orð í munn með gervigreind Vilja afsökunarbeiðni frá Kim vegna jarðsprengju Ætlar að halda þingsætinu þrátt fyrir rannsókn á svikum Létu sprengjum rigna yfir Kænugarð Glaumgosinn sem tók við málaliðaveldi föður síns „Nei, Pútín er harðsvíraður morðingi“ Björguðu særðum hermanni með dróna Sjá meira