Er í al­vöru engin þörf á að laga Ís­land?

„Það er engin þörf á að laga Ísland,“ sagði Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Sjálfstæðisflokksins, í umræðu um stefnuræðu forsætisráðherra í liðinni viku. Ræðu Þórarins Inga Péturssonar, þingmanns Framsóknarflokksins, verður helst minnst fyrir eftirfarandi ummæli: „Stöðugleiki, það er ekki sókn.“

Þetta sögðu þau í tilraun til að gagnrýna ríkisstjórn sem er að ná fyrstu hallalausu fjárlögum sem lögð hafa verið fram í næstum áratug, hefur fjárfest meira í velferðarkerfum og lykilinnviðum en gerst hefur lengi, hefur stórbætt skuldastöðu ríkissjóðs og er nú að lækka vaxtakostnað hans verulega. Það var engin þörf á þessu. Stöðugleiki er bara eitthvað ofan á brauð.

Þarna eru samankomnar tvær stuttar setningar frá fulltrúum flokka sem hafa meira og minna setið saman í ríkisstjórn á lýðveldistímanum og búið til kerfin sem íslenska rússíbanahagkerfið keyrir á sem kjarnar þeirra pólitík á tærari hátt og af meiri heiðarleika og hreinskilni en við erum vön.

Því ber að fagna enda sýna þær kjósendum þessa lands skýra valkosti.

Froða lagar ekki húsið

Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn fóru með völd árum saman og stýrðu lykilráðuneytum efnahagsmála og innviða. Þeir mótuðu skattkerfið, ákváðu fjárveitingar og báru ábyrgð á forgangsröðuninni. Stjórnartíðar þeirra verður helst minnst fyrir einhverja óábyrgustu hagstjórn sem sögur fara af og ótrúlegt verkleysi á ögurstundu þangað til stjórnarháttum þeirra var hafnað afgerandi af þjóðinni með afgerandi hætti fyrir tæpum tveimur árum.

Þeirra var ríkisstjórn sem náði fyrst og síðast saman um að veita tekjuhæstu hópum samfélagsins milljarða króna á ári í alls kyns skattaafslætti á meðan skattbyrði allra annarra jókst. Sem veikti velferðarkerfi og grunnþjónustu skipulega, sem rák landið í núll hagvexti á mann árum saman, sem skildi okkur eftir með mörg hundruð milljarða króna innviðaskuld og yfirdráttarreikning fyrir þetta súra partý sem telur um 866 milljarða króna á tæpum áratug. Sem stundaði froðustjórnmál þar sem öllu fögru var lofað án þess að nokkur peningur væri fyrir því.

Þeim finnst ekki að það þurfi að laga neitt. Þau hafna stöðugleika og vilja frekar hafa hlutina eins og þeir voru þá. Í anda óábyrgs óreiðumanns sem lifir í draumi um að stóra breikið sé alltaf rétt handan við hornið og heldur uppi lífskjörunum og veisluhöldunum með því að strauja kreditkortin, en á svo aldrei fyrir reikningunum. Á meðan fór þakið á húsi fjölskyldunnar að leka, veggirnir blotnuðu, mygla myndaðist og burðarvirkið skemmdist.

Í stað þess að sýna ábyrgð og seiglu, bretta upp ermarnar og fara að vinna, sinna viðhaldi og byggja upp fyrir framtíðina svo fjölskyldan geti átt öruggt skjól og stöðugan grunn til að standa á þá slógu þau bara yfirdrátt til að halda partíinu áfram. Á endanum fengu konan og börnin nóg og hentu manninum út. Og byrjuðu að laga húsið sjálf.

Það er svo einfalt að gefa út gúmmítékka

Það er einfalt að stunda gúmmítékkapólitík, að lofa lægri sköttum, meiri þjónustu og hraðari uppbyggingu allt á sama tíma. Erfiðara er hins vegar að láta dæmið ganga upp. Það sést til að mynda á því að verðbólga fór í tveggja stafa tölu á vakt síðustu ríkisstjórnar og stýrivextir voru meira en níu prósent í næstum fimmtán mánuði samfleytt. Það leiddi meðal annars til þess að vaxtagjöld heimila rúmlega tvöfölduðust milli 2021 og 2024. En þetta var bara fínt samkvæmt formanni Sjálfstæðisflokksins. Þetta þurfti ekkert að laga.

Það að reka ríkissjóð réttu megin við, stórlækka skuldir ríkissjóðs og leggja fram langtímastefnu um alvöru vöxt á grunni velferðar í stað þess að reka hagvöxt á innflutningi á fólki með tilheyrandi álagi á alla innviði er þvæla að mati Framsóknarflokksins. Það er ekki sókn.

Hvað er þá sókn og hvernig á að fjármagna hana? Með meiri skuldum? Með minni sameiginlegri þjónustu? Eða með sölu eigna sem skila almenningi tekjum og yfirráðum til framtíðar?

Þessu þurfa Sjálfstæðisflokkur og Framsókn að svara.

Á meðan mun ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur halda áfram að laga Ísland, að taka til eftir óráðsíuflokkana sem svo augljóslega vinna bara fyrir suma. Á meðan mun stefna hennar verða að laga grunninn svo þjóðin öll geti haldið áfram að vaxa og sækja og gert Ísland að enn betra landi fyrir alla sem hér búa.

Höfundur er framkvæmdastjóri þingflokks Samfylkingarinnar.