Framtíð lýðveldisins Íslands Snorri Sturluson skrifar 2. september 2026 09:32 Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun