Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar 29. ágúst 2026 12:02 Í dag á sjálfan Höfuðdaginn sjálfan fær íslenska þjóðin dauðafæri fyrir opnu marki til að segja valda- og auðklíkunni sem öllu vill ráða hér á landi og hafa afskipti af í skjóli auðs, valds, einokunar og kúgunar, upp störfum, aftengja áhrif hennar og ráða sinni för sjálf án þeirra afskipta. Þjóðinni er í raun haldið í gíslingu af framangreindri klíku valds, verðtryggingar, hárra vaxta, spillingar, fákeppni og frændhygli. Bjartur í Sumarhúsum, sá mikli bóndadurgur og afglapi er Nóbelsskáldið skapaði og ritaði um stundaði kotbúskap í heiðarbýli við illan leik. Hann gekk svo langt að svelta konuna sína og börn og vildi enga hjálp því hann vildi vera sjálfstæður. Bjartur sagðist heldur ekki borga skuldir óreiðumanna. Það er nokkuð kunnuglegur tónn í umræðunni um Evrópumálin undanfarnar vikur og rímar við það að Íslendingar þurfi að greiða fyrir aðrar þjóðir, gangi landið í ESB. Ævi Bjarts var vægast sagt nöturleg og endaði illa í bókinni. Samt lifir hugsunar- og heimóttarháttur Bjarts enn góðu lífi meðal sumra Íslendinga enn þann dag í dag.Önnur skáldsagnapersóna kemur mér til hugar í dag. Það er Bör Börsson jr. úr samnefndum bókum eftir norska rithöfundinn Johan Falkberget. Bör Börsson gat stundum verið klókur en hann hagnaðist yfirleitt á því að glópalánið elti hann. Í dag mun sem stoltur Íslendingur kjósa JÁ og rökin eru eftirfarandi: 1. Ísland á allt sitt undir því að stórþjóðir virði sameiginlegar leikreglur á alþjóða vettvangi. 2. Ef viðunandi samningur myndi nást við ESB opnar það á upptöku evru. Það gæti orðið einhver mesta kjarabót fyrir almenning hér á landi í langan tíma. Lægri vextir, stöðugur gjaldmiðill og verðmætur gjaldmiðill. Vaxtakostnaður almennings, ríkis, sveitarfélaga og lögaðila myndi lækka gífurlega og tugir milljarða sparast. 3. Ég vill sjá alvöru samkeppni á matvörumarkaði, markaði banka, tryggingafélaga og í annarri þjónustu við almenning. 4. Svo er það geopólitíkin sem fólk verður að líta til. Gefum okkur að Norðmenn hætti í EES samningnum þar sem þeir borga 95% af öllum aðildargjöldum og, annar hvort ganga í ESB eða gera tvíhliða samning við ESB líkt og Sviss er með, þá er EES samningnum sjálfhætt. Þess vegna væri það algjört glapræði að loka hurðinni á ESB í dag. 5. Það verður aumt fyrir Íslendinga ef niðurstaðan í dag verður NEI og þurfa svo að koma skríðandi til ESB og sækja um aðild eða önnur úrræði þegar og ef Norðmenn gefast upp á EES samningnum og ganga í ESB, eða gera tvíhliða samning við ESB. En kjarninn er þessi. ESB er ekki fullkomið, hefur aldrei verið fullkomið og mun aldrei verða fullkomið. En það er mun betra heldur en að öll landamæri séu lokuð og tollamúrar úti um allt. Slíkt leiðir til deilna milli ríkja sem geta endað með stríðsátökum. Evrópa hefur séð nóg af þeim í gegnum aldirnar eða síðustu 2000 árin eða svo. Evrópusambandið og forveri þess, Evrópubandalagið byggðist upp í kringum gamla Kola og Stálbandalagið, en bandalaginu var ætlað að tryggja tollfrjáls viðskipti milli stofnríkja þess og enn fremur að tryggja og treysta frið milli Frakklands og vestur Þýzkalands eftir síðari heimsstyrjöld. Ekki er heldur unnt að líta fram hjá þeirri staðreynd að Evrópusamstarfið hefur tryggt frið í vestur Evrópu í 81 ár. Það er lengsta friðartímabil í álfunni síðan á tímum Rómverja fyrir um 2000 árum en þá ríkti um 200 ára friðartímabil sem nefnist Pax Romana og stóð frá 27 árum fyrir Krist til ársins 180 eftir Krist. En hvað sem því líður þá lifa þeim Bör Börsson og Bjartur í Sumarhúsum góðu lífi meðal þjóðarinnar. Bjartur myndi stoltur kjósa NEI í dag enda sjálfstæður einangrunarsinni. Bör Börsson myndi kjósa eftir því hvernig hann myndi græða sem mest á atkvæði sínu og gildir þá einu um hvorn kostinn hann kysi, bara svo fremi sem hann græddi. Ég vill ekki vera eins og Bjartur í Sumarhúsum á nokkurn einasta hátt. Þess vegna mun ég kjósa JÁ fyrir mig, börnin mín og komandi kynslóðir sem erfa munu landið okkar. Höfundur er lögfræðingur, faðir og annt um mannréttindi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Í dag á sjálfan Höfuðdaginn sjálfan fær íslenska þjóðin dauðafæri fyrir opnu marki til að segja valda- og auðklíkunni sem öllu vill ráða hér á landi og hafa afskipti af í skjóli auðs, valds, einokunar og kúgunar, upp störfum, aftengja áhrif hennar og ráða sinni för sjálf án þeirra afskipta. Þjóðinni er í raun haldið í gíslingu af framangreindri klíku valds, verðtryggingar, hárra vaxta, spillingar, fákeppni og frændhygli. Bjartur í Sumarhúsum, sá mikli bóndadurgur og afglapi er Nóbelsskáldið skapaði og ritaði um stundaði kotbúskap í heiðarbýli við illan leik. Hann gekk svo langt að svelta konuna sína og börn og vildi enga hjálp því hann vildi vera sjálfstæður. Bjartur sagðist heldur ekki borga skuldir óreiðumanna. Það er nokkuð kunnuglegur tónn í umræðunni um Evrópumálin undanfarnar vikur og rímar við það að Íslendingar þurfi að greiða fyrir aðrar þjóðir, gangi landið í ESB. Ævi Bjarts var vægast sagt nöturleg og endaði illa í bókinni. Samt lifir hugsunar- og heimóttarháttur Bjarts enn góðu lífi meðal sumra Íslendinga enn þann dag í dag.Önnur skáldsagnapersóna kemur mér til hugar í dag. Það er Bör Börsson jr. úr samnefndum bókum eftir norska rithöfundinn Johan Falkberget. Bör Börsson gat stundum verið klókur en hann hagnaðist yfirleitt á því að glópalánið elti hann. Í dag mun sem stoltur Íslendingur kjósa JÁ og rökin eru eftirfarandi: 1. Ísland á allt sitt undir því að stórþjóðir virði sameiginlegar leikreglur á alþjóða vettvangi. 2. Ef viðunandi samningur myndi nást við ESB opnar það á upptöku evru. Það gæti orðið einhver mesta kjarabót fyrir almenning hér á landi í langan tíma. Lægri vextir, stöðugur gjaldmiðill og verðmætur gjaldmiðill. Vaxtakostnaður almennings, ríkis, sveitarfélaga og lögaðila myndi lækka gífurlega og tugir milljarða sparast. 3. Ég vill sjá alvöru samkeppni á matvörumarkaði, markaði banka, tryggingafélaga og í annarri þjónustu við almenning. 4. Svo er það geopólitíkin sem fólk verður að líta til. Gefum okkur að Norðmenn hætti í EES samningnum þar sem þeir borga 95% af öllum aðildargjöldum og, annar hvort ganga í ESB eða gera tvíhliða samning við ESB líkt og Sviss er með, þá er EES samningnum sjálfhætt. Þess vegna væri það algjört glapræði að loka hurðinni á ESB í dag. 5. Það verður aumt fyrir Íslendinga ef niðurstaðan í dag verður NEI og þurfa svo að koma skríðandi til ESB og sækja um aðild eða önnur úrræði þegar og ef Norðmenn gefast upp á EES samningnum og ganga í ESB, eða gera tvíhliða samning við ESB. En kjarninn er þessi. ESB er ekki fullkomið, hefur aldrei verið fullkomið og mun aldrei verða fullkomið. En það er mun betra heldur en að öll landamæri séu lokuð og tollamúrar úti um allt. Slíkt leiðir til deilna milli ríkja sem geta endað með stríðsátökum. Evrópa hefur séð nóg af þeim í gegnum aldirnar eða síðustu 2000 árin eða svo. Evrópusambandið og forveri þess, Evrópubandalagið byggðist upp í kringum gamla Kola og Stálbandalagið, en bandalaginu var ætlað að tryggja tollfrjáls viðskipti milli stofnríkja þess og enn fremur að tryggja og treysta frið milli Frakklands og vestur Þýzkalands eftir síðari heimsstyrjöld. Ekki er heldur unnt að líta fram hjá þeirri staðreynd að Evrópusamstarfið hefur tryggt frið í vestur Evrópu í 81 ár. Það er lengsta friðartímabil í álfunni síðan á tímum Rómverja fyrir um 2000 árum en þá ríkti um 200 ára friðartímabil sem nefnist Pax Romana og stóð frá 27 árum fyrir Krist til ársins 180 eftir Krist. En hvað sem því líður þá lifa þeim Bör Börsson og Bjartur í Sumarhúsum góðu lífi meðal þjóðarinnar. Bjartur myndi stoltur kjósa NEI í dag enda sjálfstæður einangrunarsinni. Bör Börsson myndi kjósa eftir því hvernig hann myndi græða sem mest á atkvæði sínu og gildir þá einu um hvorn kostinn hann kysi, bara svo fremi sem hann græddi. Ég vill ekki vera eins og Bjartur í Sumarhúsum á nokkurn einasta hátt. Þess vegna mun ég kjósa JÁ fyrir mig, börnin mín og komandi kynslóðir sem erfa munu landið okkar. Höfundur er lögfræðingur, faðir og annt um mannréttindi.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun