Lokum ekki augunum fyrir tækifærum – segjum já og sjáum samninginn Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar 28. ágúst 2026 12:23 Á morgun greiðum við atkvæði um það hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við ESB. Við greiðum ekki atkvæði um aðild eða inngöngu í ESB í þessari þjóðaratkvæðagreiðslu. Mikilvægt er að hafa þetta hugfast vegna þess að margir hafa reynt að telja kjósendum trú um eitthvað allt annað með ólýðræðislegri upplýsingaóreiðu undanfarna daga, vikur og mánuði. Sjáum samninginn og tökum upplýsta ákvörðun Með jái á morgun fáum við, að loknum aðildarviðræðum, samning á borðið og þá getur hver og einn metið hann fyrir sig út frá staðreyndum en ekki getgátum. Eftirlátum ekki fyrrverandi forseta, talsmönnum sérhagsmunaafla eða stjórnmálaflokka segja okkur hvað aðildarsamningur muni innihalda eða hvað hann muni ekki innihalda. Fáum samning á borðið svo við getum sjálf tekið upplýsta ákvörðun um hann í annarri þjóðaratkvæðagreiðslu, ákvörðun sem byggir á staðreyndum en ekki getgátum og upplýsingaóreiðu. Höldum öllum möguleikum og tækifærum opnum – segjum já og sjáum samninginn! Aukin alþjóðasamvinna hefur alltaf styrkt Ísland Allar stærstu ákvarðanir okkar í utanríkismálum á 20. öldinni þar sem við höfum aukið og dýpkað alþjóðasamvinnu hafa ávallt verið okkur til góðs. Aðildin að NATO og EFTA og EES samningurinn eru dæmi um þetta. Á grundvelli fullveldis okkar og sjálfstæðis ákváðum við að deila fullveldinu með vinaþjóðum þar sem hagsmunir okkar fara saman. Ekki var skortur á úrtöluröddum gegn þessum ákvörðunum en í dag er óumdeilt að EFTA, NATO og EES eru grunnstoðirnar í utanríksstefnu Íslands og tryggja öryggi okkar og efnahagslega velsæld. Allir sammála í dag um mikilvægi EES samningsins – líka hörðustu andstæðingar hans fyrir 30 árum Ísland hefur verið aðili að evrópska efnahagssvæðinu í rúm 30 ár í gegnum EES samninginn. Í því felst í raun aukaaðild að ESB þar sem við tökum upp stóran hluta löggjafar sambandsins. Hún er þó því marki brennd að við höfum lítil sem engin áhrif á mótun hennar. Fullveldi okkar styrkist því með því að fá sæti við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar um mál og málefni sem varða okkur. Eitt það besta sem komið hefur út úr umræðunni undanfarna daga er að nú tala allir vel um EES samninginn og telja hann gríðarlega mikilvægan fyrir Ísland. Það á jafnvel við um menn sem hömuðust gegn EES fyrir þrjátíu árum en mæra nú samninginn. Engu að síður eru þeir mættir aftur á vettvang með sömu rökin og þeir notuðu fyrir þrjátíu árum gegn EES samningnum til þess að berjast berjast gegn aðildarviðræðum – og til þess að koma í veg fyrir að almenningur geti séð hvað býðst í aðildarsamningi. Væri fyndið ef þetta væri ekki svona sorglegt því í þessu kristallast barátta fyrir sérhagsmunum á kostnað almannahagsmuna. Sótt að lýðræðisgildum og alþjóðalögum Breytt heimsmynd og uppgangur öfgaafla sem berjast gegn þeim lýðræðis- og mannréttindagildum sem við, eins og vinaþjóðir okkar í ESB, höldum í heiðri kalla á að við endurskoðum stöðu okkar í heiminum. Herskáir þjóðarleiðtogar í austri og vestri sækja líka að okkur og gildum okkar. Innrás Pútín í Úkraínu og ásælni og yfirgangur Trump gagnvart nágrönnum okkar og vinum á Grænlandi og Kanada sýna svo ekki verður um villst að smáþjóð, sem á allt sitt undir virðingu fyrir alþjóðalögum, verður að skoða það af fullri alvöru hvort henni sé ekki betur borgið sem fullgildur meðlimur í ríkjasambandi sem byggir einmitt á virðingunni fyrir samningum og alþjóðalögum. Í þeim efnum er ESB einfaldlega eina hugsanlega skjólið auk þess að vera nærtækasta lausnin vegna aukaaðildarinnar í gegnum EES samninginn. Sagan sýnir að við höfum ekkert að óttast - göngum stolt til aðildarviðræðna Með því að segja já á morgun höldum við opnum möguleikum og tækifærum fyrir Ísland til framtíðar en höfum samt möguleika á því að fella aðildarsamning í síðari þjóðaratkvæðagreiðslunni ef samningurinn reynist ekki ásættanlegur. Við höfum því allt að vinna með því að segja já á morgun en engu að tapa. Sagan kennir okkur einnig að stórar ákvarðanir um aukna alþjóðasamvinnu hafa alltaf reynst gæfuspor fyrir þjóðina þótt þær hafi verið erfiðar og umdeildar í umræðunni í aðdraganda þeirra. Það er engin ástæða til að ætla annað en að það sama gildi um aðildarviðræður við ESB. Í ljósi sögunnar er því engin ástæða til annars en ganga stolt og vongóð til viðræðna við ESB. Þjóðaratkvæðagreiðslan á morgun snýst um framtíðina og nú er það þjóðin sem ræður. Lokum ekki augunum fyrir tækifærum og möguleikum – segjum já á morgun og sjáum samninginn! Höfundur er bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar í Hafnarfirði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Árni Rúnar Þorvaldsson Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Á morgun greiðum við atkvæði um það hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við ESB. Við greiðum ekki atkvæði um aðild eða inngöngu í ESB í þessari þjóðaratkvæðagreiðslu. Mikilvægt er að hafa þetta hugfast vegna þess að margir hafa reynt að telja kjósendum trú um eitthvað allt annað með ólýðræðislegri upplýsingaóreiðu undanfarna daga, vikur og mánuði. Sjáum samninginn og tökum upplýsta ákvörðun Með jái á morgun fáum við, að loknum aðildarviðræðum, samning á borðið og þá getur hver og einn metið hann fyrir sig út frá staðreyndum en ekki getgátum. Eftirlátum ekki fyrrverandi forseta, talsmönnum sérhagsmunaafla eða stjórnmálaflokka segja okkur hvað aðildarsamningur muni innihalda eða hvað hann muni ekki innihalda. Fáum samning á borðið svo við getum sjálf tekið upplýsta ákvörðun um hann í annarri þjóðaratkvæðagreiðslu, ákvörðun sem byggir á staðreyndum en ekki getgátum og upplýsingaóreiðu. Höldum öllum möguleikum og tækifærum opnum – segjum já og sjáum samninginn! Aukin alþjóðasamvinna hefur alltaf styrkt Ísland Allar stærstu ákvarðanir okkar í utanríkismálum á 20. öldinni þar sem við höfum aukið og dýpkað alþjóðasamvinnu hafa ávallt verið okkur til góðs. Aðildin að NATO og EFTA og EES samningurinn eru dæmi um þetta. Á grundvelli fullveldis okkar og sjálfstæðis ákváðum við að deila fullveldinu með vinaþjóðum þar sem hagsmunir okkar fara saman. Ekki var skortur á úrtöluröddum gegn þessum ákvörðunum en í dag er óumdeilt að EFTA, NATO og EES eru grunnstoðirnar í utanríksstefnu Íslands og tryggja öryggi okkar og efnahagslega velsæld. Allir sammála í dag um mikilvægi EES samningsins – líka hörðustu andstæðingar hans fyrir 30 árum Ísland hefur verið aðili að evrópska efnahagssvæðinu í rúm 30 ár í gegnum EES samninginn. Í því felst í raun aukaaðild að ESB þar sem við tökum upp stóran hluta löggjafar sambandsins. Hún er þó því marki brennd að við höfum lítil sem engin áhrif á mótun hennar. Fullveldi okkar styrkist því með því að fá sæti við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar um mál og málefni sem varða okkur. Eitt það besta sem komið hefur út úr umræðunni undanfarna daga er að nú tala allir vel um EES samninginn og telja hann gríðarlega mikilvægan fyrir Ísland. Það á jafnvel við um menn sem hömuðust gegn EES fyrir þrjátíu árum en mæra nú samninginn. Engu að síður eru þeir mættir aftur á vettvang með sömu rökin og þeir notuðu fyrir þrjátíu árum gegn EES samningnum til þess að berjast berjast gegn aðildarviðræðum – og til þess að koma í veg fyrir að almenningur geti séð hvað býðst í aðildarsamningi. Væri fyndið ef þetta væri ekki svona sorglegt því í þessu kristallast barátta fyrir sérhagsmunum á kostnað almannahagsmuna. Sótt að lýðræðisgildum og alþjóðalögum Breytt heimsmynd og uppgangur öfgaafla sem berjast gegn þeim lýðræðis- og mannréttindagildum sem við, eins og vinaþjóðir okkar í ESB, höldum í heiðri kalla á að við endurskoðum stöðu okkar í heiminum. Herskáir þjóðarleiðtogar í austri og vestri sækja líka að okkur og gildum okkar. Innrás Pútín í Úkraínu og ásælni og yfirgangur Trump gagnvart nágrönnum okkar og vinum á Grænlandi og Kanada sýna svo ekki verður um villst að smáþjóð, sem á allt sitt undir virðingu fyrir alþjóðalögum, verður að skoða það af fullri alvöru hvort henni sé ekki betur borgið sem fullgildur meðlimur í ríkjasambandi sem byggir einmitt á virðingunni fyrir samningum og alþjóðalögum. Í þeim efnum er ESB einfaldlega eina hugsanlega skjólið auk þess að vera nærtækasta lausnin vegna aukaaðildarinnar í gegnum EES samninginn. Sagan sýnir að við höfum ekkert að óttast - göngum stolt til aðildarviðræðna Með því að segja já á morgun höldum við opnum möguleikum og tækifærum fyrir Ísland til framtíðar en höfum samt möguleika á því að fella aðildarsamning í síðari þjóðaratkvæðagreiðslunni ef samningurinn reynist ekki ásættanlegur. Við höfum því allt að vinna með því að segja já á morgun en engu að tapa. Sagan kennir okkur einnig að stórar ákvarðanir um aukna alþjóðasamvinnu hafa alltaf reynst gæfuspor fyrir þjóðina þótt þær hafi verið erfiðar og umdeildar í umræðunni í aðdraganda þeirra. Það er engin ástæða til að ætla annað en að það sama gildi um aðildarviðræður við ESB. Í ljósi sögunnar er því engin ástæða til annars en ganga stolt og vongóð til viðræðna við ESB. Þjóðaratkvæðagreiðslan á morgun snýst um framtíðina og nú er það þjóðin sem ræður. Lokum ekki augunum fyrir tækifærum og möguleikum – segjum já á morgun og sjáum samninginn! Höfundur er bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar í Hafnarfirði.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun