Verum ekki lítil - Ákall til ungu kynslóðarinnar Kristrún Ágústsdóttir skrifar 28. ágúst 2026 10:32 Þegar ég hóf nám við Háskóla Íslands fyrir tveimur árum hafði ég ekki mikinn áhuga á stúdentapólitík. Það kemur þeim sem þekkja mig kannski á óvart, enda hef ég alltaf haft mikinn áhuga á stjórnmálum og gaman af félagsstörfum. Stúdentapólitíkina þekkti ég þó aðeins lauslega og taldi ég hana ekki vera fyrir mig. Ég vissi að þar væru tvær fylkingar, Vaka og Röskva, og eins og svo margir hafði ég einhverja fyrirframgefna mynd af hvorri þeirra. Þegar leið á veturinn neyddist ég síðan, eins og flestir háskólanemar, til að kynnast stúdentapólitíkinni betur. Ekki endilega af eigin frumkvæði, heldur í gegnum samfélagsmiðla, kosningabaráttu og auðvitað símtölin. Því ef það er eitthvað sem Vaka og Röskva geta sameinast um þá er það trúin á að háskólanemar svari í símann. Þegar ég fór loksins að hlusta á það sem báðar hreyfingarnar höfðu að segja varð mér ljóst að ég vildi ekki velja fylkingu út frá fyrirframákveðnum hugmyndum. Ég kynnti mér málin og tók síðan afstöðu. Ég valdi Vöku. Það sem heillaði mig við Vöku er að þar kemur saman fólk með ólíkan bakgrunn og ólíkar pólitískar skoðanir, en sameinast um ákveðin grunngildi og sameiginlega hagsmuni. Maður þarf ekki að vera sammála um allt til að geta setið við sama borð og unnið saman. Það er þess vegna sem mér finnst umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst stundum svo einkennileg. Háskólinn kennir manni margt, en eitt af því mikilvægasta er hvernig maður kemst að niðurstöðu. Að afla sér upplýsinga, kynna sér heimildir, spyrja spurninga og beita gagnrýninni hugsun. Við eigum ekki að byrja á svarinu og leita svo að rökum sem passa við það. Við eigum að kanna málið fyrst og taka síðan afstöðu. Þess vegna finnst mér umræðan fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna oft svo einkennileg. Á morgun erum við ekki að kjósa um aðild að Evrópusambandinu, heldur um aðildarviðræður. Með já-i fáum við samning á borðið og þar með svör við spurningunum sem skipta okkur máli. Við eigum ekkert að óttast slíkt ferli. Noregur hefur tvisvar farið í aðildarviðræður við ESB, fengið samning og kosið um hann í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í bæði skiptin sögðu Norðmenn nei og gengu einfaldlega ekki inn. Já núna varðveitir því bæði framtíðar já-ið og framtíðar nei-ið. Það heldur báðum dyrum opnum og gefur okkur tækifæri til að taka þessa stóru ákvörðun þegar við vitum raunverulega hvað okkur stendur til boða. Það gerir nei ekki. Nei lokar dyrunum áður en við vitum hvað er hinum megin og byggir ákvörðunina á ágiskunum. Á rúmri öld höfum við Íslendingar öðlast fullveldi og sjálfstæði, byggt upp öflugri sjávarútveg, umbreytt landbúnaði og tekið gríðarlegum framförum á öllum sviðum. Það er saga sterkra og framsýnna Íslendinga sem þorðu að líta út fyrir landsteinana, sækja sér þekkingu og semja um eigin hagsmuni. Við höfum ekki náð þessum árangri með því að gefa okkur fyrirfram að niðurstaðan yrði slæm. Við höfum farið sterk, stolt og örugg að samningaborðinu og barist fyrir því sem skiptir okkur máli. Af hverju ætti Ísland að gera eitthvað annað? Við erum lítil þjóð, en við eigum ekki að gera lítið úr okkur sjálfum eða gefa okkur fyrirfram að við getum ekki náð góðri niðurstöðu. Þann 29. ágúst vil ég ekki loka neinum dyrum fyrir Ísland vegna þess að ég er ekki alveg viss. Ég vil kynna mér valkostina með því að fá svörin á borðið og taka þannig upplýsta ákvörðun. Þess vegna ætla ég að segja já til að sjá þann 29. ágúst. Höfundur er verkfræðinemi við HÍ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Þegar ég hóf nám við Háskóla Íslands fyrir tveimur árum hafði ég ekki mikinn áhuga á stúdentapólitík. Það kemur þeim sem þekkja mig kannski á óvart, enda hef ég alltaf haft mikinn áhuga á stjórnmálum og gaman af félagsstörfum. Stúdentapólitíkina þekkti ég þó aðeins lauslega og taldi ég hana ekki vera fyrir mig. Ég vissi að þar væru tvær fylkingar, Vaka og Röskva, og eins og svo margir hafði ég einhverja fyrirframgefna mynd af hvorri þeirra. Þegar leið á veturinn neyddist ég síðan, eins og flestir háskólanemar, til að kynnast stúdentapólitíkinni betur. Ekki endilega af eigin frumkvæði, heldur í gegnum samfélagsmiðla, kosningabaráttu og auðvitað símtölin. Því ef það er eitthvað sem Vaka og Röskva geta sameinast um þá er það trúin á að háskólanemar svari í símann. Þegar ég fór loksins að hlusta á það sem báðar hreyfingarnar höfðu að segja varð mér ljóst að ég vildi ekki velja fylkingu út frá fyrirframákveðnum hugmyndum. Ég kynnti mér málin og tók síðan afstöðu. Ég valdi Vöku. Það sem heillaði mig við Vöku er að þar kemur saman fólk með ólíkan bakgrunn og ólíkar pólitískar skoðanir, en sameinast um ákveðin grunngildi og sameiginlega hagsmuni. Maður þarf ekki að vera sammála um allt til að geta setið við sama borð og unnið saman. Það er þess vegna sem mér finnst umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst stundum svo einkennileg. Háskólinn kennir manni margt, en eitt af því mikilvægasta er hvernig maður kemst að niðurstöðu. Að afla sér upplýsinga, kynna sér heimildir, spyrja spurninga og beita gagnrýninni hugsun. Við eigum ekki að byrja á svarinu og leita svo að rökum sem passa við það. Við eigum að kanna málið fyrst og taka síðan afstöðu. Þess vegna finnst mér umræðan fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna oft svo einkennileg. Á morgun erum við ekki að kjósa um aðild að Evrópusambandinu, heldur um aðildarviðræður. Með já-i fáum við samning á borðið og þar með svör við spurningunum sem skipta okkur máli. Við eigum ekkert að óttast slíkt ferli. Noregur hefur tvisvar farið í aðildarviðræður við ESB, fengið samning og kosið um hann í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í bæði skiptin sögðu Norðmenn nei og gengu einfaldlega ekki inn. Já núna varðveitir því bæði framtíðar já-ið og framtíðar nei-ið. Það heldur báðum dyrum opnum og gefur okkur tækifæri til að taka þessa stóru ákvörðun þegar við vitum raunverulega hvað okkur stendur til boða. Það gerir nei ekki. Nei lokar dyrunum áður en við vitum hvað er hinum megin og byggir ákvörðunina á ágiskunum. Á rúmri öld höfum við Íslendingar öðlast fullveldi og sjálfstæði, byggt upp öflugri sjávarútveg, umbreytt landbúnaði og tekið gríðarlegum framförum á öllum sviðum. Það er saga sterkra og framsýnna Íslendinga sem þorðu að líta út fyrir landsteinana, sækja sér þekkingu og semja um eigin hagsmuni. Við höfum ekki náð þessum árangri með því að gefa okkur fyrirfram að niðurstaðan yrði slæm. Við höfum farið sterk, stolt og örugg að samningaborðinu og barist fyrir því sem skiptir okkur máli. Af hverju ætti Ísland að gera eitthvað annað? Við erum lítil þjóð, en við eigum ekki að gera lítið úr okkur sjálfum eða gefa okkur fyrirfram að við getum ekki náð góðri niðurstöðu. Þann 29. ágúst vil ég ekki loka neinum dyrum fyrir Ísland vegna þess að ég er ekki alveg viss. Ég vil kynna mér valkostina með því að fá svörin á borðið og taka þannig upplýsta ákvörðun. Þess vegna ætla ég að segja já til að sjá þann 29. ágúst. Höfundur er verkfræðinemi við HÍ.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun