Ísland sé frjálst meðan sól gyllir haf Ólafur Hannesson skrifar 28. ágúst 2026 08:52 Það má segja að það sé eitt jákvætt við þjóðaratkvæðagreiðsluna núna á laugardaginn. Þessi vegferð hefur fengið marga til að vega og meta stöðu Íslands, hvaðan við höfum komið í gegn um aldirnar og hvert við erum komin í dag. Fólk sest niður og metur stöðuna í dag og reynir að átta sig á hvaða stefna mun leiða okkur í “rétta” átt. Það er alltaf gott að fara yfir þessa hluti og ná að meta stöðuna eins og hún er í dag. Það er að minnsta kosti vonandi að sem flestir hafi nýtt þetta tækifæri til að íhuga stöðu lands og þjóðar í stóra samhenginu. Þetta hafa verið áhugaverðar vikur fram að atkvæðagreiðslunni og margt sagt og gert í baráttunni beggja vegna sem margir hafa eðlilega sett spurningamerki við. Það hefði verið óskandi að það hefði ekki orðið jafn mikil skautun í samfélaginu yfir sumartíman en það er auðvitað ákveðinn hluti af kosningabaráttu, það myndast lið og fólk fer fram með mismiklum hita í umræðunni. Það er margt sem ég hef við baráttu já sinna að athuga eins og misvísandi upplýsingar og bjögun staðreynda. Þetta hefur sýnt sig meðal annars í orðum þingmanna sem hafa sett fram fullyrðingar eins og lækkum vöruverðs um 25%, sen stenst ekki skoðun, að við séum þegar 75% í ESB, sem ekki er rétt og að við missum ekkert fullveldi þrátt fyrir staðreyndina um að við verðum að breyta stjórnarskrá til að heimila þetta mikla fullveldisframsal sem fylgir aðild að ESB. Ýmislegt hefur verið sett fram til að gera lítið úr afleiðingum þess að fara í þessa vegferð sem kostar milljarða, tíma og tækifæri. Já til að sjá hefur sett fram ýmis myndbönd þar sem að skoða í pakkann er sett í fagran búning án þess að setja nein rök fram. Í einu myndbandi já til að sjá líkja þau viðræðum við ESB eins og að máta peysu. Gallinn er þó sá að peysan er forljót og ermarnar eru allt of langar. Það reyndar kemur ekki í ljós fyrr en síðar að þessi peysa sem þau vilja að fólk máti er í raun spennitreyja, og um leið og við myndum ganga inn í sambandið eru hendurnar festar. Það er lítið mál fyrir fylkingarnar að stilla málunum upp með sínu ljósi hvert og svona auglýsingar sem gera lítið úr mikilvegi og þunga þessarar ákvörðunar eru ekki til þess fallnar að dýpka og auðga umræðuna og hvetja fólk til að setja sig inn í málin. Það hefur reyndar verið línan hjá já hliðinni allan tímann, að fólk þurfi nú ekki að kynna sér málin fyrir kosningarnar, jafnvel ráðherrar töluðu með þeim hætti í vor. Og af hverju ætli það sé? Svarið er auðvitað einfalt, þau vita sem er að ef að fólk kynnir sér raunverulega hvað ESB er og hvað gæti fylgt aðild að sambandinu þá verður það mun líklegra til að kjósa nei á laugardaginn. Ég hef þó mikla trú á íslenskri þjóð þegar kemur að þessu, það hafa verið fjölmargar greinar skrifaðar, mörg hlaðvörp og umræðuþættir þar sem vel hefur verið farið yfir þessi mál, það er vonandi að fólk hafi hlustað, lesið og kynnt sér málið til hlítar. Í allri þessari umræðu hefur þjóðarstoltið látið á sér kræla hjá manni. Í hvert skipti sem ég heyri já-liða tala niður Ísland og að við verðum að fara undir pilsfaldinn hjá ESB þá verður mér hugsað til þeirrar baráttu sem þjóðin háði í gegn um aldirnar við náttúruöflin og erfiðleika og tókst þrátt fyrir allt að lifa af. Mér verður hugsað til þeirra staðreyndar að Ísland er eitt ríkasta land í heimi. Mér verður hugsað til þess hversu stórbrotin stökk við höfum tekið á lýðveldistímanum til velsældar. Við erum mögnuð sem þjóð og höfum allt í hendi okkar að halda áfram á þeirri vegferð að byggja upp frábært land utan ESB. Ég er ekki tilbúinn í það mikla fullveldisframsal sem felst í inngöngu í ESB. Ég er ekki tilbúinn að binda hendur okkar inn í hnignandi sambandi þar sem tækifæri okkar eru nú þegar fullnýtt með EES aðild. Í upphafi skal endinn skoða, þetta á vel við hér, áður en fólk vill fara með okkur í þessa feigðarför sem fylgir aðild að ESB er gott að skoða málin og átta sig fyllilega hvað aðild að ESB þýðir í raun og veru. Þrátt fyrir þær miklu erjur sem hafa átt sér stað munum við halda áfram sameinuð, við setjum þennan ágreining til hliðar og vinnum saman að bjartri framtíð. Ef nei-ið verður ofan á er hægt að jarða þessa ESB umræðu til margra ára og hægt að einbeita sér að því að lagafæra og fínpússa það sem við þurfum að lagfæra í okkar frábæra samfélagi. Ég mun spila Ísland er land þitt áður en ég mæti á kjörstað. Þetta lag veitir manni innblástur og stolt yfir því að vera Íslendingur, það er góð áminning fyrir kosninguna. Við viljum eins og lagið lokar að „Ísland sé frjálst meðan sól gyllir haf“. Þetta eru ekki orðin tóm. Tryggjum að það sé áfram raunin og kjósum nei á laugardaginn. Höfundur er framkvæmdastjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Það má segja að það sé eitt jákvætt við þjóðaratkvæðagreiðsluna núna á laugardaginn. Þessi vegferð hefur fengið marga til að vega og meta stöðu Íslands, hvaðan við höfum komið í gegn um aldirnar og hvert við erum komin í dag. Fólk sest niður og metur stöðuna í dag og reynir að átta sig á hvaða stefna mun leiða okkur í “rétta” átt. Það er alltaf gott að fara yfir þessa hluti og ná að meta stöðuna eins og hún er í dag. Það er að minnsta kosti vonandi að sem flestir hafi nýtt þetta tækifæri til að íhuga stöðu lands og þjóðar í stóra samhenginu. Þetta hafa verið áhugaverðar vikur fram að atkvæðagreiðslunni og margt sagt og gert í baráttunni beggja vegna sem margir hafa eðlilega sett spurningamerki við. Það hefði verið óskandi að það hefði ekki orðið jafn mikil skautun í samfélaginu yfir sumartíman en það er auðvitað ákveðinn hluti af kosningabaráttu, það myndast lið og fólk fer fram með mismiklum hita í umræðunni. Það er margt sem ég hef við baráttu já sinna að athuga eins og misvísandi upplýsingar og bjögun staðreynda. Þetta hefur sýnt sig meðal annars í orðum þingmanna sem hafa sett fram fullyrðingar eins og lækkum vöruverðs um 25%, sen stenst ekki skoðun, að við séum þegar 75% í ESB, sem ekki er rétt og að við missum ekkert fullveldi þrátt fyrir staðreyndina um að við verðum að breyta stjórnarskrá til að heimila þetta mikla fullveldisframsal sem fylgir aðild að ESB. Ýmislegt hefur verið sett fram til að gera lítið úr afleiðingum þess að fara í þessa vegferð sem kostar milljarða, tíma og tækifæri. Já til að sjá hefur sett fram ýmis myndbönd þar sem að skoða í pakkann er sett í fagran búning án þess að setja nein rök fram. Í einu myndbandi já til að sjá líkja þau viðræðum við ESB eins og að máta peysu. Gallinn er þó sá að peysan er forljót og ermarnar eru allt of langar. Það reyndar kemur ekki í ljós fyrr en síðar að þessi peysa sem þau vilja að fólk máti er í raun spennitreyja, og um leið og við myndum ganga inn í sambandið eru hendurnar festar. Það er lítið mál fyrir fylkingarnar að stilla málunum upp með sínu ljósi hvert og svona auglýsingar sem gera lítið úr mikilvegi og þunga þessarar ákvörðunar eru ekki til þess fallnar að dýpka og auðga umræðuna og hvetja fólk til að setja sig inn í málin. Það hefur reyndar verið línan hjá já hliðinni allan tímann, að fólk þurfi nú ekki að kynna sér málin fyrir kosningarnar, jafnvel ráðherrar töluðu með þeim hætti í vor. Og af hverju ætli það sé? Svarið er auðvitað einfalt, þau vita sem er að ef að fólk kynnir sér raunverulega hvað ESB er og hvað gæti fylgt aðild að sambandinu þá verður það mun líklegra til að kjósa nei á laugardaginn. Ég hef þó mikla trú á íslenskri þjóð þegar kemur að þessu, það hafa verið fjölmargar greinar skrifaðar, mörg hlaðvörp og umræðuþættir þar sem vel hefur verið farið yfir þessi mál, það er vonandi að fólk hafi hlustað, lesið og kynnt sér málið til hlítar. Í allri þessari umræðu hefur þjóðarstoltið látið á sér kræla hjá manni. Í hvert skipti sem ég heyri já-liða tala niður Ísland og að við verðum að fara undir pilsfaldinn hjá ESB þá verður mér hugsað til þeirrar baráttu sem þjóðin háði í gegn um aldirnar við náttúruöflin og erfiðleika og tókst þrátt fyrir allt að lifa af. Mér verður hugsað til þeirra staðreyndar að Ísland er eitt ríkasta land í heimi. Mér verður hugsað til þess hversu stórbrotin stökk við höfum tekið á lýðveldistímanum til velsældar. Við erum mögnuð sem þjóð og höfum allt í hendi okkar að halda áfram á þeirri vegferð að byggja upp frábært land utan ESB. Ég er ekki tilbúinn í það mikla fullveldisframsal sem felst í inngöngu í ESB. Ég er ekki tilbúinn að binda hendur okkar inn í hnignandi sambandi þar sem tækifæri okkar eru nú þegar fullnýtt með EES aðild. Í upphafi skal endinn skoða, þetta á vel við hér, áður en fólk vill fara með okkur í þessa feigðarför sem fylgir aðild að ESB er gott að skoða málin og átta sig fyllilega hvað aðild að ESB þýðir í raun og veru. Þrátt fyrir þær miklu erjur sem hafa átt sér stað munum við halda áfram sameinuð, við setjum þennan ágreining til hliðar og vinnum saman að bjartri framtíð. Ef nei-ið verður ofan á er hægt að jarða þessa ESB umræðu til margra ára og hægt að einbeita sér að því að lagafæra og fínpússa það sem við þurfum að lagfæra í okkar frábæra samfélagi. Ég mun spila Ísland er land þitt áður en ég mæti á kjörstað. Þetta lag veitir manni innblástur og stolt yfir því að vera Íslendingur, það er góð áminning fyrir kosninguna. Við viljum eins og lagið lokar að „Ísland sé frjálst meðan sól gyllir haf“. Þetta eru ekki orðin tóm. Tryggjum að það sé áfram raunin og kjósum nei á laugardaginn. Höfundur er framkvæmdastjóri.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun