Heita milljónum til að leysa fjölda morða og mannshvarfa Samúel Karl Ólason skrifar 25. ágúst 2026 11:20 Frá mótmælum í Seattle árið 2019, þegar fólk af frumbyggjaættum mótmælti aðgerðaleysi yfirvalda vegna myrtra og týndra kvenna. AP/Ted S. Warren Forsvarsmenn Alríkislögreglu Bandaríkjanna (FBI) hafa heitið 25 þúsund dala (um þrjár milljónir króna) lágmarksverðlaunum fyrir upplýsingar í málum tuga manna og kvenna af frumbyggjaættum sem hafa horfið eða verið myrt. Tæplega 1.500 slík mál voru óleyst í Bandaríkjunum í lok síðasta árs en ofbeldi hefur lengi leikið samfélög fólks af frumbyggjaættum vestanhafs grátt. Verðlaunaveitingarnar eiga að ná til rúmlega fimmtíu óleystra mála. Flest þeirra eru minna en tíu ára gömul en nokkur ná langt aftur í tímann, samkvæmt AP fréttaveitunni. Fjölskyldumeðlimir fórnarlamba og sérfræðingar segjast í samtali við blaðamenn efast um að verðlaunaféð dugi til. Innan samfélags fólks af frumbyggjaættum sé mjög lítið traust til alríkisyfirvalda. FBI og ráðuneyti málefna fólks af frumbyggjaættum sjá um rannsóknir glæpa á verndarsvæðum Bandaríkjanna. Þau eru nærri því tvö hundruð talsins og má finna víðs vegar um vestanverð Bandaríkin. Á ensku eru þessi svæði kölluð „Indian country“. Þann tíunda ágúst var stofnaður listi yfir týnt fólk af frumbyggjaættum í Nýju Mexíkó og á yfirráðasvæði Navajo-þjóðarinnar. Það er liður í áætlun yfirvalda sem snýst um að ná betur utan um umfang vandans á landsvísu. Á listanum fyrir Nýju Mexíkó og Navajo eru 206 nöfn. Frá því hann var stofnaður hafa átta nöfn verið fjarlægð af honum en tólf hefur verið bætt við. Í lok síðasta árs mátti sjá á gögnum FBI að í Bandaríkjunum voru rétt tæplega 1.500 óleyst mál sem snúa að týndu fólki af frumbyggjaættum. Efast um árangur Mary Kathryn Nagle, sem tilheyrir Cherokee-þjóðinni í Oklahoma og er lögmaður margra skyldmenna fólks sem er týnt, sagði í samtali við blaðamann AP að starfsmenn FBI mæti reglulega til að rannsaka glæpi en fái litla aðstoð frá íbúum vegna takmarkaðs trausts og vegna þess að fólk óttast að vera refsað af öðrum innan samfélaganna. Hún vonast þó til þess að hærra verðlaunafé muni hjálpa og leiða til þess að einhver mál leysist. „Það er fólk þarna sem veit hvað kom fyrir skyldmenni okkar.“ Önnur kona sem rætt var við sagði að verðlaunafé í málum sem þessum hefði ítrekað ekki fengist greitt. „Mín skoðun er sú að innan verndarsvæðasamfélaga er fólk einstaklega tregt til að uppljóstra um glæpi vina eða ættingja til dómskerfis sem hefur ekki þjónað þeim vel,“ sagði Luana Ross hjá Háskólanum í Washington. Bræður myrtir Eitt málanna fimmtíu snýr að morði bræðranna Matthew og Philip Reagan. Þeir eru ekki af frumbyggjaættum en voru myrtir á verndarsvæði Navajo-þjóðarinnar árið 2020. Þeir voru á leið til Kaliforníu og ætluðu að koma við á Canyon de Chelly í Arizona í leiðinni. Talið er að GPS-tæki þeirra hafi sent þá eftir röngum vegi þar sem bíll þeirra festist í leðju. Þegar þeir voru á gangi í leit að aðstoð voru þeir skotnir til bana. Eiginkona eins þeirra sagði blaðamanni að hún teldi litlar líkur á því að hækkun verðlaunanna fyrir upplýsingar um morðingjana myndi leiða til einhvers. Það dygði ekki til að fá einhvern úr smáu samfélagi til að benda á svo grimmilega morðingja. „Þú þyrftir að heita einhverjum mikilli og alvöru vernd. Ég meina, þeir myrtu tvo menn grimmilega.“ Bandaríkin Erlend sakamál Mest lesið Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Innlent Maðurinn sem féll í Stuðlagil látinn Innlent Kvíðir vetrinum framundan Innlent Taka frá sex daga fyrir mál Írisar Helgu Innlent Dómur Hæstaréttar í kosningamáli góðar fréttir fyrir Trump Erlent Lítur ummæli Ólafs Ragnars alvarlegum augum Innlent „Með ljótar tennur og þunnt hár“: Orðin langþreytt á athugasemdum um útlitið Erlent „Eiginlega bara óforskammað“ Innlent Sitji ekki á Kjarval að drekka þúsund króna kaffi Innlent Loðnumjöl nýtt sem áburður á gulrætur Innlent Fleiri fréttir Sögulega óvinsæll Trump en stríðið er óvinsælla Heita milljónum til að leysa fjölda morða og mannshvarfa Saka Svíþjóðardemókrata um að „pissa í eigið tjald“ „Með ljótar tennur og þunnt hár“: Orðin langþreytt á athugasemdum um útlitið Myrtu fjörutíu manns í kirkju Hyggjast ógilda vegabréfsáritanir allt að 200 þúsund hælisleitenda Dómur Hæstaréttar í kosningamáli góðar fréttir fyrir Trump Dómur Hæstaréttar í kosningamáli góðar fréttir fyrir Trump Tólf handteknir í tengslum við áreksturinn í Bretlandi Liðskona Pussy Riot segist hafa unnið fyrir rússnesku leyniþjónustuna „Við þurfum ekki á Kanada að halda“ Heimshöfin aldrei heitari Hollendingar líklega ekki með í Eurovision á næsta ári Sprengjur heimsstyrjaldanna springa á ný í gróðureldum Vilja frið en ætla ekki að gefast upp Ríkisstjóri Texas í herferð gegn þvottastöðvum múslima á flugvöllum Færir Selenskí eldflaugateikningar Hinn grunaði í sverðaárásinni í Fagersta í Svíþjóð nafngreindur Heilsu Haralds konungs hrakar Kanada vilji fríðindi þess að vera hluti af Bandaríkjunum Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Skildi sjö ára son sinn eftir á Fuji-fjalli Tveir hinna látnu lögreglumenn Nokkrir látnir eftir árekstur lögreglubíls Þingkosningar í Bandaríkjunum: Meira en helmingslíkur á að Demókratar nái öldungadeildinni TikTok gert að greiða Bandaríkjunum sögulega upphæð Einn látinn og tveir drengir alvarlega særðir í Fagersta Gerðu tvöfalda árás á verslunarmiðstöð fjarri víglínunni Fundu rússneskt vopnabúr í skógi fyrir utan Berlín Sjá meira
Verðlaunaveitingarnar eiga að ná til rúmlega fimmtíu óleystra mála. Flest þeirra eru minna en tíu ára gömul en nokkur ná langt aftur í tímann, samkvæmt AP fréttaveitunni. Fjölskyldumeðlimir fórnarlamba og sérfræðingar segjast í samtali við blaðamenn efast um að verðlaunaféð dugi til. Innan samfélags fólks af frumbyggjaættum sé mjög lítið traust til alríkisyfirvalda. FBI og ráðuneyti málefna fólks af frumbyggjaættum sjá um rannsóknir glæpa á verndarsvæðum Bandaríkjanna. Þau eru nærri því tvö hundruð talsins og má finna víðs vegar um vestanverð Bandaríkin. Á ensku eru þessi svæði kölluð „Indian country“. Þann tíunda ágúst var stofnaður listi yfir týnt fólk af frumbyggjaættum í Nýju Mexíkó og á yfirráðasvæði Navajo-þjóðarinnar. Það er liður í áætlun yfirvalda sem snýst um að ná betur utan um umfang vandans á landsvísu. Á listanum fyrir Nýju Mexíkó og Navajo eru 206 nöfn. Frá því hann var stofnaður hafa átta nöfn verið fjarlægð af honum en tólf hefur verið bætt við. Í lok síðasta árs mátti sjá á gögnum FBI að í Bandaríkjunum voru rétt tæplega 1.500 óleyst mál sem snúa að týndu fólki af frumbyggjaættum. Efast um árangur Mary Kathryn Nagle, sem tilheyrir Cherokee-þjóðinni í Oklahoma og er lögmaður margra skyldmenna fólks sem er týnt, sagði í samtali við blaðamann AP að starfsmenn FBI mæti reglulega til að rannsaka glæpi en fái litla aðstoð frá íbúum vegna takmarkaðs trausts og vegna þess að fólk óttast að vera refsað af öðrum innan samfélaganna. Hún vonast þó til þess að hærra verðlaunafé muni hjálpa og leiða til þess að einhver mál leysist. „Það er fólk þarna sem veit hvað kom fyrir skyldmenni okkar.“ Önnur kona sem rætt var við sagði að verðlaunafé í málum sem þessum hefði ítrekað ekki fengist greitt. „Mín skoðun er sú að innan verndarsvæðasamfélaga er fólk einstaklega tregt til að uppljóstra um glæpi vina eða ættingja til dómskerfis sem hefur ekki þjónað þeim vel,“ sagði Luana Ross hjá Háskólanum í Washington. Bræður myrtir Eitt málanna fimmtíu snýr að morði bræðranna Matthew og Philip Reagan. Þeir eru ekki af frumbyggjaættum en voru myrtir á verndarsvæði Navajo-þjóðarinnar árið 2020. Þeir voru á leið til Kaliforníu og ætluðu að koma við á Canyon de Chelly í Arizona í leiðinni. Talið er að GPS-tæki þeirra hafi sent þá eftir röngum vegi þar sem bíll þeirra festist í leðju. Þegar þeir voru á gangi í leit að aðstoð voru þeir skotnir til bana. Eiginkona eins þeirra sagði blaðamanni að hún teldi litlar líkur á því að hækkun verðlaunanna fyrir upplýsingar um morðingjana myndi leiða til einhvers. Það dygði ekki til að fá einhvern úr smáu samfélagi til að benda á svo grimmilega morðingja. „Þú þyrftir að heita einhverjum mikilli og alvöru vernd. Ég meina, þeir myrtu tvo menn grimmilega.“
Bandaríkin Erlend sakamál Mest lesið Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Innlent Maðurinn sem féll í Stuðlagil látinn Innlent Kvíðir vetrinum framundan Innlent Taka frá sex daga fyrir mál Írisar Helgu Innlent Dómur Hæstaréttar í kosningamáli góðar fréttir fyrir Trump Erlent Lítur ummæli Ólafs Ragnars alvarlegum augum Innlent „Með ljótar tennur og þunnt hár“: Orðin langþreytt á athugasemdum um útlitið Erlent „Eiginlega bara óforskammað“ Innlent Sitji ekki á Kjarval að drekka þúsund króna kaffi Innlent Loðnumjöl nýtt sem áburður á gulrætur Innlent Fleiri fréttir Sögulega óvinsæll Trump en stríðið er óvinsælla Heita milljónum til að leysa fjölda morða og mannshvarfa Saka Svíþjóðardemókrata um að „pissa í eigið tjald“ „Með ljótar tennur og þunnt hár“: Orðin langþreytt á athugasemdum um útlitið Myrtu fjörutíu manns í kirkju Hyggjast ógilda vegabréfsáritanir allt að 200 þúsund hælisleitenda Dómur Hæstaréttar í kosningamáli góðar fréttir fyrir Trump Dómur Hæstaréttar í kosningamáli góðar fréttir fyrir Trump Tólf handteknir í tengslum við áreksturinn í Bretlandi Liðskona Pussy Riot segist hafa unnið fyrir rússnesku leyniþjónustuna „Við þurfum ekki á Kanada að halda“ Heimshöfin aldrei heitari Hollendingar líklega ekki með í Eurovision á næsta ári Sprengjur heimsstyrjaldanna springa á ný í gróðureldum Vilja frið en ætla ekki að gefast upp Ríkisstjóri Texas í herferð gegn þvottastöðvum múslima á flugvöllum Færir Selenskí eldflaugateikningar Hinn grunaði í sverðaárásinni í Fagersta í Svíþjóð nafngreindur Heilsu Haralds konungs hrakar Kanada vilji fríðindi þess að vera hluti af Bandaríkjunum Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Skildi sjö ára son sinn eftir á Fuji-fjalli Tveir hinna látnu lögreglumenn Nokkrir látnir eftir árekstur lögreglubíls Þingkosningar í Bandaríkjunum: Meira en helmingslíkur á að Demókratar nái öldungadeildinni TikTok gert að greiða Bandaríkjunum sögulega upphæð Einn látinn og tveir drengir alvarlega særðir í Fagersta Gerðu tvöfalda árás á verslunarmiðstöð fjarri víglínunni Fundu rússneskt vopnabúr í skógi fyrir utan Berlín Sjá meira