Ákafir þátttakendur beggja fylkinga rugli fólk viljandi í ríminu Bjarki Sigurðsson skrifar 17. ágúst 2026 12:02 Eiríkur Bergmann er prófessor í stjórnmálafræði. Vísir/Ívar Fannar Erfitt er fyrir kjósendur að átta sig á því hvað þeir eru að greiða atkvæði um þann 29. ágúst næstkomandi vegna upplýsingamengunar frá báðum fylkingum segir stjórnmálafræðingur. Þær tileinki sér báðar ákveðna anga popúlisma. Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa já og nei fylkingarnar sakað hvor aðra um lygar, hálfsannleik og vísvitandi upplýsingaóreiðu. Tólf dagar eru í að þjóðin gangi að kjörborðinu og umræðan við það að ná hápunkti. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir töluverða upplýsingamengun vera í kringum umræðu um atkvæðagreiðsluna. „Evrópusambandið er gríðarlega flókið fyrirbæri og hefur ekki verið í viðamikilli umræðu á Íslandi. Þannig það er hægt að fleygja mörgu fram sem ekki endilega stenst skoðun. Svo er engin sátt um það í samfélaginu hvað sé satt og rétt og hverjir hafi þekkinguna til að greina þar á milli. Þess vegna er gríðarlega mikið af hálfsannleik, rangindum og skökkum þáttum á floti í almannarýminu,“ segir Eiríkur. Það geri fólki erfiðara fyrir að átta sig á því hvað það er að greiða atkvæði um. „Þetta er allt öðruvísi kosning heldur en við erum vön þar sem lögmál umræðunnar eru miklu skýrari og augljósari vegna reynslunnar. Við höfum farið í gegnum þær svo oft áður að það er búið að leggja ákveðnar brautir í kringum umræðuna. Núna eru þessar brautir einfaldlega ekki til staðar. Það er augljóslega þannig að ákafir þátttakendur beggja vegna nýta sér þetta ástand til að rugla fólk í ríminu sínum málstað til framdráttar,“ segir Eiríkur. Eiríkur telur erlend áhrif hafa verið lítil sem engin. Hins vegar tileinki báðar fylkingar sér anga popúlisma. „Það er líka áhugavert að margt í þessari umræðu endurspeglar umræðuna sem átti sér stað í Bretlandi í aðdraganda Brexit-kosninganna fyrir tíu árum. Það er margt sem kallast á við þá umræðu sem var alls ekki á traustum grundvelli,“ segir Eiríkur. Evrópusambandið Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Brexit Tengdar fréttir Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39 Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Innlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Innlent Fleiri fréttir Íkveikja í Miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ Sjá meira
Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa já og nei fylkingarnar sakað hvor aðra um lygar, hálfsannleik og vísvitandi upplýsingaóreiðu. Tólf dagar eru í að þjóðin gangi að kjörborðinu og umræðan við það að ná hápunkti. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir töluverða upplýsingamengun vera í kringum umræðu um atkvæðagreiðsluna. „Evrópusambandið er gríðarlega flókið fyrirbæri og hefur ekki verið í viðamikilli umræðu á Íslandi. Þannig það er hægt að fleygja mörgu fram sem ekki endilega stenst skoðun. Svo er engin sátt um það í samfélaginu hvað sé satt og rétt og hverjir hafi þekkinguna til að greina þar á milli. Þess vegna er gríðarlega mikið af hálfsannleik, rangindum og skökkum þáttum á floti í almannarýminu,“ segir Eiríkur. Það geri fólki erfiðara fyrir að átta sig á því hvað það er að greiða atkvæði um. „Þetta er allt öðruvísi kosning heldur en við erum vön þar sem lögmál umræðunnar eru miklu skýrari og augljósari vegna reynslunnar. Við höfum farið í gegnum þær svo oft áður að það er búið að leggja ákveðnar brautir í kringum umræðuna. Núna eru þessar brautir einfaldlega ekki til staðar. Það er augljóslega þannig að ákafir þátttakendur beggja vegna nýta sér þetta ástand til að rugla fólk í ríminu sínum málstað til framdráttar,“ segir Eiríkur. Eiríkur telur erlend áhrif hafa verið lítil sem engin. Hins vegar tileinki báðar fylkingar sér anga popúlisma. „Það er líka áhugavert að margt í þessari umræðu endurspeglar umræðuna sem átti sér stað í Bretlandi í aðdraganda Brexit-kosninganna fyrir tíu árum. Það er margt sem kallast á við þá umræðu sem var alls ekki á traustum grundvelli,“ segir Eiríkur.
Evrópusambandið Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Brexit Tengdar fréttir Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39 Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Innlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Innlent Fleiri fréttir Íkveikja í Miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ Sjá meira
Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent