Ó­venju annasamur júlí á fæðingar­deild Land­spítala

Greint er frá þessu í Morgunblaðinu í dag. Þar er rætt við Guðlaugu Erlu Vilhjálmsdóttur, yfirljósmóður á fæðingardeild, sem segir að í hennar samanburði á fæðingum í júlí megi sjá að júlímánuður í ár sé sá stærsti síðustu átta ár.

Til samanburðar hafi fæðst rúmlega 280 börn á Landspítalanum í júní og flest börn fæðst í október. Haft er eftir Guðlaugu í frétt Morgunblaðsins að yfirleitt fari meðaltal á sólahring á þessum árstíma ekki yfir tíu, og sé frekar í kringum átta eða níu.

Hún segir að miðað við sónartölur hafi deildin búist við fjölda fæðinga en einhverjar konur hafi farið í sónar annars staðar. Tölur hennar eigi aðeins við um Landspítala, ekki fæðingardeildir á til dæmis Akranesi, Akureyri eða annars staðar á landinu.

Frjósemi aldrei minni

Hún segir þetta ekki endilega þýða að fleiri börn muni fæðast í ár en önnur ár. Fram kom í samantekt Hagstofunnar um frjósemi í maí að fjöldi lifandi fæddra barna á Íslandi árið 2025 hefði verið 4.387 sem var lítilsháttar fjölgun frá árinu 2024 þegar 4.311 börn fæddust. Alls fæddust 2.292 drengir og 2.095 stúlkur en það jafngildir 1.094 drengjum á móti hverjum 1.000 stúlkum.

Í samantekt Hagstofunnar kom einnig fram að helsti mælikvarði á frjósemi væri fjöldi lifandi fæddra barna á ævi hverrar konu. Yfirleitt sé miðað við að frjósemi þurfi að vera um 2,1 barn til að viðhalda mannfjölda til lengri tíma litið. Árið 2025 var frjósemi kvenna búsettra á Íslandi 1,56 og hefur hún aldrei verið minni frá því að mælingar hófust árið 1853 fyrir utan árið 2024 þegar frjósemi var einnig 1,56. Frjósemi hefur ekki farið upp fyrir 2,0 hér á landi síðan árið 2012 þegar hún var 2,1.

Á vef Hagstofu kom jafnframt fram að frjósemi á Norðurlöndunum hefur minnkað á undanförnum árum, líkt og á Íslandi. Á síðasta ári var fjöldi lifandi fæddra barna á hverja konu rúmlega 1,4 í Svíþjóð, um 1,5 í Noregi og Danmörku en í Finnlandi var hún 1,3. Í Færeyjum fór frjósemin upp í 2,1 árið 2025 miðað við 1,9 árið á undan. Á Grænlandi var frjósemin 1,7 árið 2025 en hún hefur minnkað hratt síðustu ár og var þannig 2,12 árið 2020.