SPÆNSKA KNATTSPYRNULIÐIÐ SEM HÉRAÐSMETAFÓR FYRIR SPÁNN

Á þessu ári í knattspyrnuheimsmeistaramótinu hafið þið séð að spænska landsliðið vann mótið, en þið hafið ekki séð lið Katalóníu. Ekki vegna þess að það hafi ekki komist áfram í undankeppnina, heldur vegna þess að því er ekki heimilt að keppa á alþjóðavettvangi. En samt sem áður hafið þið séð landsliðum Englands og Skotlands, eða liðum Hollands og Curaçao. Og það er ekki vegna þess að Katalónumenn séu ekki góðir í fótbolta. Reyndar voru tuttugu Katalónumenn dreifðir á sex lið: ellefu leikmenn í spænska landsliðinu (næstum helmingur af þeim 26 sem voru valdir), fjórir í marokkósku landsliðinu, og þjálfarar í Portúgal, Bandaríkin, Panama og Katar. Og nánar tiltekið eru átta leikmenn frá F.C. Barcelona (Barça), einu elsta og mikilvægustu liði heims. Ennfremur skoraði Ferran Torres, leikmaður Barça sem talar katalónsku, sigurmarkið í úrslitaleiknum. Rétt eins og í heimsmeistaramótinu sem Spánn vann árið 2010 skoraði Iniesta, einnig leikmaður Barça sem talar katalónsku þrátt fyrir að hafa fæðst í Kastilíu.

Í áratugi hefur Katalónía viljað að þjóðliðum sínum verði viðurkennt á alþjóðavettvangi. Árið 1902 var stofnuð forveri Knattspyrnusambands Katalóníu, og árið 1904 hóf katalónska landsliðið að spila vináttuleiki. Opinber viðurkenning katalónska landsliðsins kom árið 1915 og síðan þá hefur það spilað yfir 200 leiki, unnið nokkur Prince of Asturias-bikarmeistaratitla snemma á 20. öld, sem og, Katalónía mætti jafnvel spænska landsliðinu fjórum sinnum fyrir 1953 og hefur, nýlega, unnið leiki gegn öflugum liðum eins og Frakklandi og Brasilíu. Árið 1998 var Vettvangur katalónskra íþróttaváls formlega stofnaður til að tryggja alþjóðlega viðurkenningu í öllum íþróttum. En Spánn leyfir okkur ekki að starfa sem þjóð og neyðir okkur til þátttöku á alþjóðavettvangi með sínu eigin liði (bókstaflega geta valdir leikmenn ekki neitað að taka þátt undir hótun um hefndaraðgerðir).

Einnig í fótboltanum meðhöndla þeir katalónsku þjóðina eins og hún væri eign spænsku þjóðarinnar: með nýlendustefnu sem miðar að útdrætti nýta þeir sér vinnu og hæfileika Katalóníu, sem skipta sköpum fyrir liðið þeirra, án þess að vilja viðurkenna löngun okkar til að taka þátt á alþjóðavettvangi. Og þeir beita sömu nýlendustefnu um útdrátt í öllum geirum, til dæmis í efnahagslífi. Við gátum séð þetta 17. júlí þegar fjárfestingar ríkisins fyrir árið 2025 voru birtar. Við fyrstu sýn sjáum við að Katalónía (16,5% íbúa ríkisins og framleiðir 19% af VLF) fékk 8,6% af fjárfestingum ríkisins, á meðan samfélag Madrídar, með svipuðum íbúafjölda og framleiðslutölum (14,4% íbúa og 20% af VLF), hefur fengið 20,9% af fjárfestingum ríkisins. Með öðrum orðum, hver íbúi Madrídar hefur fengið 2,7 sinnum meiri fjárfestingu frá ríkinu en hver íbúi Katalóníu! Þetta er óréttlætanlegur óhóflegur munur milli tveggja svæða sem eru sambærileg að auðæfum og framleiðni. Við erum ekki að bera Katalóníu saman við önnur fátækari eða þurfandi svæði sem gætu fengið meira fé til að reyna að jafna út ójöfnuð. Samanburðurinn við Madrid gerir það fullkomlega ljóst að Katalónía þjáist af nýlendumeðferð, jafnvel þó reynt sé að fela það!

Það er ljóst að sem hluti af Spáni muni Katalónía aldrei geta átt þjóðarlið sem geti fulltrúað okkur á alþjóðavettvangi. Eini möguleikinn, einnig í þessu máli, er að verða ríki og þá, og aðeins þá, getum við keppt með okkar eigin þjóðarliði, eins og öll önnur ríki. Handan íþróttarinnar er staðreyndin sú að Katalónía vill ekki tilheyra Spáni með valdi. Við eigum skilið að beita stjórnmálalegum réttindum okkar á fullvalda hátt og munum halda áfram að berjast þar til við náum því.

Höfundur er kvikmyndagerðarmaður og kennari.