Stærsta rafflugvélin fær grænt ljós á fyrsta flug

Flugleyfið er veitt X1 en svo nefnist tilraunaútgáfa Heart Aerospace af ES 30-farþegaflugvél sinni. Þegar hún hefur sig til flugs verður hún að öllum líkindum langstærsta rafmagnsflugvél heims til þessa, með sæti fyrir allt að þrjátíu farþega. Icelandair er aðili að ráðgjafanefnd um þróun flugvélarinnar og verður hún núna að teljast líklegust til að leiða orkuskipti íslensks innanlandsflugs.

Fyrir Íslendinga sem ferðast mikið innanlands er sérlega spennandi við flugvélina sú staðhæfing framleiðandans að rekstrarkostnaður hennar verði meira en fjörutíu prósentum lægri en hefðbundinna flugvéla. Hagkvæmni hennar verði til að endurvekja flug til smærri staða sem í seinni tíð hafa þótt of litlir til að standa undir arðbæru flugi. Stutt flugbrautaþörf og lítill hávaði geri henni kleift að sinna nýjum flugleiðum út frá minni flugvöllum.

Vísir sagði í byrjun júnímánaðar frá akstursprófunum flugvélarinnar en þá birti Heart Aerospace þetta myndband:

Í fréttatilkynningu Heart Aerospace fyrir helgi segir að ákvörðun bandarísku flugmálastjórnarinnar, um að veita X1-tilraunaflugvélinni lofthæfisvottorð, heimili fyrirtækinu að hefja flugprófanir þegar í stað. Engin tímasetning er þó gefin upp um hvenær stefnt er á fyrsta flugið en haft eftir Anders Forslund, stofnanda og forstjóra, að fyrirtækið sé núna tilbúið að koma X1-vélinni í loftið.

Frumgerðin var fyrst sýnd í Gautaborg haustið 2024. Í frétt Stöðvar 2 hér að neðan frá þeim degi má einnig sjá tölvugert myndskeið af henni á flugi í litum Icelandair:

ES 30 verður ekki hrein rafmagnsflugvél heldur hybrid. Framleiðandinn segir hana geta þjónað 200 kílómetra löngum flugleggjum eingöngu á rafmagni en 800 kílómetra flugleggjum sem tvinn-vél og þá á vistvænu SAF-eldsneyti sem viðbót. Hleðslutími á flugvelli milli ferða er sagður verða þrjátíu mínútur. 

Flugvélin færi létt með að sinna flugleiðinni Reykjavík-Vestmannaeyjar eingöngu á rafmagni en bein loftlína þar á milli er um 112 kílómetrar. Bein lína milli Reykjavíkur og Akureyrar er um 250 kílómetrar sem þýðir að þar gæti hún flogið á rafmagni á um 80 prósentum leiðarinnar. Milli Reykjavíkur og Ísafjarðar eru um 222 kílómetrar í beinni línu sem gæti þýtt rafmagn á 90 prósentum flugsins.

Hún er þróuð með það í huga að aðeins þurfi einn flugmann til að fljúga henni. Mikil sjálfvirkni er sögð gera óþarft að hafa tvo flugmenn. Heart Aerospace áætlar núna að hún verði komin í almennt farþegaflug flugfélaga árið 2031, sem er talsverð seinkun miðað við fyrri áform.

Heart Aerospace byrjaði sem sænskt fyrirtæki með höfuðstöðvar í Gautaborg og norræna bakhjarla. Ákvörðun þess í fyrra um að flytja höfuðstöðvar sínar til Kaliforníu þótti áfall fyrir Svíþjóð og evrópska tæknigeirann. Skýringar fyrirtækisins voru túlkaðar svo að Bandaríkin byðu upp á betra umhverfi til nýsköpunar og tækniþróunar en Evrópa. Markaðsgreinandi lýsti þessu sem dæmi um hvernig reglugerðafargan Evrópu væri að hrekja nýsköpun í burtu.