„Gott og vel við skulum trúa ráð­herranum“

Þá gerir hann athugasemd við að ráðherrann hafi ekki strax leiðrétt rangfærslu um samskipti hennar við forsætisráðherra Hollands. Alþjóðastjórnmálafræðingur telur að Íslendingar gætu áfram veitt sama hlutfall úr þeim fiskistofnum sem þeir nýti sér í dag ef þeir þyrftu að undirgangast sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna. 

Guðlaugur Þór fjallar í aðsendri grein um þá atburðarás sem hófst þegar Rob Jetten, forsætisráðherra Hollands, sagði í hollenska þinginu að Ísland yrði að lúta sameiginlegri stefnu Evrópusambandsins í sjávarútvegsmálum komi til inngöngu. Þorgerður Katrín hefur sagt að ef gengið yrði til viðræðna myndu íslensk stjórnvöld fara fram á að fá undanþágu frá stefnunni og það komi ekki til greina að veita afslátt af þeirri kröfu.

Eftir að greint var frá ummælum hollenska forsætisráðherrans sagði Þorgerður Katrín að hans yfirlýsing væri „ekki í samræmi við mín samtöl, meðal annars við Hollendinga og mína kollega.“

Í fyrstu var ranglega fullyrt að utanríkisráðherra hefði rætt mögulega undanþágu Íslands við forsætisráðherra Hollands. Fréttin var síðar leiðrétt og tekið fram að hið rétta væri að Þorgerður Katrín sagðist einungis hafa átt samtöl við ónafngreinda Hollendinga og aðra kollega sína í Evrópu.

Siðareglur kveði á um að rangfærslur séu skjótt leiðréttar

Guðlaugur Þór setur spurningamerki við að meira en vika hafi liðið áður en ráðherrann gerði athugasemd við þá fullyrðingu að hún hafi rætt málið við hollenska forsætisráðherrann.

„Utanríkisráðherra brást ókvæða við fréttum af svörum hollenska forsætisráðherrans og þann 9. júlí mótmælti hún orðum hans. Af þeim fréttum mátti ráða að forsætisráðherra Hollands hefði sagt eitthvað allt annað við hana, en heilum 11 dögum seinna - eftir mikla umræðu í þjóðfélaginu - hélt hún því fram að rangt hefði verið eftir henni haft,“ skrifar Guðlaugur í aðsendri grein á Vísi.

„Gott og vel við skulum trúa ráðherranum en það er í meira lagi sérstakt að ráðherra leiðrétti ekki fréttina fyrr en löngu seinna af mörgum ástæðum, ekki síst vegna þess að það stendur í siðareglum ráðherra að; ,,Ráðherra hefur frumkvæði að því að leiðrétta, eins fljótt og auðið er, rangar eða villandi upplýsingar, sem og hvers kyns misskilning er varðar málefni sem heyrir undir ráðherra.““

Guðlaugur bætir við að utanríkisráðherra verði að svara því hvort Ísland yrði aðili að sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni eða ekki.

„Er ráðherrann að halda því fram að kollegar eða einhverjir Hollendingar (Hollendingar eru 18,1 milljón.) hafi lofað því að við værum ekki aðilar að sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni?

Er ríkisstjórnin/ráðherra telur að við verðum ekki aðilar að sameiginlegu stefnunni þá á þjóðin á rétt á að vita; hvort að það var gert, hverjir lofuðu, og í hvaða umboði.“

Aflaheimildir byggi á veiðireynslu á svæðinu

Í sameiginlegri fiskveiðistefnu Evrópusambandsins er kveðið á um að úthlutun aflaheimilda til einstakra aðildarríkja skuli gerð á grundvelli reglunnar um hlutfallslegan stöðugleika. Reglan um hlutfallslegan stöðugleika miðar að því að úthluta aflaheimildum samkvæmt þeirri veiðireynslu sem fiskiskip aðildarríkja höfðu á árunum 1973 til 1978. Þetta kemur fram í svargrein Þorvarðar Kjerulfs Sigurjónssonar alþjóðastjórnmálafræðings á Evrópuvef Háskóla Íslands.

„Reglan um hlutfallslegan stöðugleika yrði íslenskum útgerðum að öllum líkindum hagstæð þar sem veiðireynsla Íslendinga er mikil og aðliggjandi strandir og landið í heild sinni mjög háð sjávarútvegi. Erfitt er að spá fyrir um niðurstöður samninga Íslands og ESB en talið er að reglan gæti tryggt Íslendingum áfram sama hlutfall úr þeim fiskistofnum sem þeir veiða nú, þar sem Íslendingar einir hafa veiðireynslu innan 200 mílna efnahagslögsögu Íslands á undanförnum áratugum,“ skrifar Þorvarður.