Sætir morð­hótunum og ó­hróðri í vin­sælum Facebook-hópi

„Það er svo ótrúlega mikið af viðbjóði sem er tengt þessu en ég held áfram að halda hópnum uppi svo það sé vettvangur fyrir konur sem virkilega þurfa á því að halda. Ég hugsa alltaf að af ef það er að minnsta kosti ein kona sem fær hjálp með hræðilegt mál, þá er allt hitt þess virði,“ segir Linda Sæberg.

Linda er stjórnandi Facebook-hópsins Mæðra tips! þar sem tæplega fjörutíu þúsund konur koma saman og ræða allt sem tengist móðurhlutverkinu, börnum og barneignum. Hún tók við sem stjórnandi fyrir um átta árum og á þeim tíma hefur fjöldi meðlima fimmfaldast. Til marks um virknina hafa yfir tvö þúsund færslur birst í hópnum í júlí og oftar en ekki bætist við flóð af athugasemdum.

„Þetta tekur alveg ótrúlega mikinn tíma og tekur oft ótrúlega á því þær gera svolítið óraunhæfar kröfur, eins og ég fái greitt fyrir þetta,“ segir Linda.

Linda er ein við stjórnvölinn en þrátt fyrir að hafa yfirumsjón heimsækir hún síðuna afar sjaldan. Þess í stað reiðir hún sig á að meðlimir hópsins tilkynni henni um brot á reglunum, sem meðal annars banna hatursorðræðu og peningaóskir.

„Ég er í fullri vinnu með risastórt heimili og ég athuga oft á dag ef eitthvað er tilkynnt. Eins fæ ég líka mjög mörg skilaboð þar sem konur eru með frekar óraunhæfar kröfur til mín um þennan Facebook-hóp. Þetta er bara Facebook-hópur sem þú skráir þig í eða ekki. Þetta er ekki félag sem þú ert hluti af á neinn hátt.“

Tengdi sitt nafn við raunir annarra

Nýlegur eiginleiki í Facebook-hópum er að fólk getur skrifað færslur nafnlaust. Eiginleikinn er mikið notaður í hópnum á borð við Beauty tips!, Fjármálatips og einnig Mæðra tips!. Áður en nafnlausu færslurnar stóðu til boða tók Linda við færslum fyrir hönd kvenna sem óskuðu eftir nafnleysi og undir sínu eigin nafni. 

„Eftir margar beiðnir frá mörgum konum sem þurftu að spyrja nafnlaust um mjög viðkvæm málefni, sem kannski tengdust börnunum sínum og vantaði stað til að spyrja út í eitthvað, þá bauð ég upp á það,“ segir hún.

Hún hafi velt fyrir sér hvernig hún myndi leysa það og ákvað að taka skýrt fram að um væri að ræða nafnlaust innlegg sem stjórnandi birti.

„Ég gerði þetta í mörg, mörg ár sem gerir það að verkum að ég hef enga tölu á því hversu oft ég eða fjölskyldumeðlimir mínir vorum spurð út í færslurnar því þau héldu að ég væri að birta þær.“

Þótt Lindu berist ein og ein skilaboð þegar gamlar færslur í hennar nafni birtast notendum hópsins þá er áreitið mun minna. Nýlegi möguleikinn með nafnlausum færslum hafi verið mikill léttir fyrir hana. Að þurfa ekki að tengja sitt nafn við raunir annarra.

Sér nöfn allra þrátt fyrir nafnleysið

Linda hikar ekki við að eyða þeim færslum sem hún telur ekki þurfa að vera nafnlausar.

„Mér finnst gríðarleg aukning á því að fólk nýti sér frekar að skrifa nafnlaust þó það sé ekki neitt sem þarf að vera nafnlaust. Ef þetta kemur upp á vegginn hjá mér og það er ekki viðkvæmt málefni þá eyði ég því.“

Sama á við um alls konar hatursorðræðu og dónalegar athugasemdir. Vert er að taka fram að þrátt fyrir nafnlausa eiginleikann getur stjórnandi Facebook-hóps alltaf séð nöfn þeirra sem birta færslur eða skrifa athugasemdir.

„Ég held þær geri sér ekki grein fyrir því að stjórnandinn sjái öll nöfnin,“ segir Linda.

„Ef ég sé sama nafnið koma upp aftur og aftur í dónalegum færslum eða athugasemdum þá eyði ég þeim umsvifalaust út úr hópnum. Þær verða oft hissa og senda á mig til að láta vita að þær hafi dottið út úr hópnum. Þá segi ég þeim að þær hafi verið fjarlægðar úr hópnum og sendi skjáskot af færslunum þeirra. Ég heyri sjaldnast í þeim aftur.“

Hún tekur skýrt fram að það sé ekki málfrelsi innan hópsins þegar komi að minnihlutahópum. Þrátt fyrir að hún sjái nöfnin á bak við nafnlausu innleggin segist Linda hafa sett sér þá reglu að gefa þau aldrei upp. Ekki nema lögreglan hafi samband.

„Ég geri undantekningar ef barn eða kona er í hættu og lögreglan hefur samband við mig. Þá hef ég gefið upp nafn viðkomandi.“

Tveir menn sem hótuðu lífláti

Það líður vart sá dagur sem Linda fær ekki neikvæð eða dónaleg skilaboð frá notendum hópsins, síðast nokkrum klukkustundum áður en undirrituð ræddi við hana. Hún er því með sérstakan tengilið hjá lögreglunni bæði vegna færslna sem birtast í hópnum en einnig fyrir hennar eigið öryggi.

„Þetta er ótrúlega mikið áreiti. Ég hef fengið hótanir bæði frá konum inni í hópnum og kærustum þeirra,“ segir hún.

„Ég hef verið í samskiptum við barnavernd ef ég sé þannig innlegg. Ég hef fengið hótanir. Það voru tveir menn á eftir mér í ótengdum málum sem hótuðu að drepa mig. Ég hef líka fengið margar hótanir frá mönnum sem er verið að ræða þarna inni.“

Karlmenn sækist mikið eftir því að komast í hópinn, sér í lagi um helgar. Linda telur það tengjast næturlífinu. Hún fer yfir allar umsóknir en svara þarf spurningum til að komast þar inn. Umsóknirnar skipta hundruðum og áður en spurningarnar stóðu til boða þurfti hún að rýna í aðgang hvers og eins sem sótti um aðgang.

Hugsar oft um að hætta

„Þetta tekur á og það hafa komið mörg erfið mál upp þarna þar sem ég hef verið með lögreglunni langt fram á nótt að lesa. Það eru mörg mál sem sitja enn í mér en í öllum þessum málum veit ég að það var einhver sem fékk hjálp,“ segir Linda.

Það lá því beinast við að spyrja hvort hún hefði íhugað að hætta sem stjórnandi og svarar hún því strax já.

„Ég hef oft hugsað um að eyða hópnum og láta hann byrja annars staðar. Hvort ég eigi bara að eyða þessu með þeim útskýringum að konurnar leyfi sér svo mikið og verði svo svakalega dónalegar að ég ráði ekki við þetta,“ segir hún en tekur fram að hún hafi tekið sér pásu frá stjórnendastörfunum.

„Ég greindist með krabbamein og fór í gegnum erfiða krabbameinsbaráttu og tók aftur við þegar það var búið. Ég hef margoft hugsað að ég geti ekki staðið í þessu og velt fyrir mér hvort ég ætti að hætta. Það er svo rosalega mikið af viðkvæmum málefnum sem fara í gegn og ég get ekki hugsað mér að setja þetta í hendurnar á hverjum sem er.“

Í umfjöllun breska fjölmiðilsins Metro er haft eftir Söru Hodge, sálfræðingi með áherslu á samskipti á netinu, þar sem hún segir þá sem mótmæla harðlega reglum stjórnenda hópanna upplifa að verið sé að taka af þeim frelsi internetsins. Það búist ekki við því að heðgun þeirra sé vöktuð og komi upp ákveðin valdabarátta.

„Bara Facebook-hópur“

Linda telur að þrátt fyrir dónalega umræðu og hótanir sé hópurinn hjálplegur.

„Í grunninn er þetta ótrúlega hjálpsamur og góður hópur og það er ótrúlega margar flottar og hjálplegar konur. Þær verða bara ótrúlega háværar þessar leiðinlegu dæmandi athugasemdir. Það er kannski ekki annað hægt þegar það er fjörutíu þúsund manna viðkvæmur hópur að tala saman,“ segir Linda.

„Ég sé oft seinna meir að einhver skrifar og þakkar fyrir hvað hún fékk mikla hjálp og hvað allt gangi betur. Það er alveg mikil hjálp sem á sér stað.“

Linda minnir sig á að hún sé ekki ábyrg fyrir því þegar konur séu dónalegar hver við aðra. Facebook krefjist þess að hafa stjórnanda í hverjum hópi.

„Þetta er bara Facebook-hópur.“