„Að deila og drottna“ - hugleiðingar miðaldra konu að kvöldlagi Ingibjörg Einarsdóttir skrifar 11. júlí 2026 09:02 „Að deila og drottna“ (divide et impera) er gömul valdastefna sem gengur út á að halda fólki sundruðu svo það geti ekki sameinast. Ef hópur stendur saman er hann sterkur. Ef hann er klofinn verður auðveldara að stjórna honum. Undanfarið hefur þetta hugtak verið mér ofarlega í huga. Ég er nýkomin úr heimsókn til sonar míns. Ég fór ekki í frí. Ég fór vegna þess að ég þurfti að sækja honum meðferð sem er einfaldlega ekki í boði á Íslandi. Ég fór vegna raunverulegs kerfisvanda. Þess vegna á ég erfitt með að horfa upp á samfélagið festast mánuðum saman í deilum um tákn og fána á meðan stærri verkefni sitja eftir. Ég ætla ekki að dæma hvor fylkingin hefur rétt fyrir sér. Ég velti frekar fyrir mér hvort við séum öll farin að eyða svo mikilli orku í það sem sundrar okkur að við höfum minni orku í það sem sameinar okkur. Við eigum að geta verið ósammála af virðingu. En þegar umræðan verður að linnulausu skotgrafastríði gleymast spurningarnar sem skipta mestu máli. Af hverju er það ekki sjálfsagt að öll börn fái þá þjónustu sem lög kveða á um? Af hverju höfum við sætt okkur við geðheilbrigðiskerfi sem bregst bæði börnum og fullorðnum? Af hverju er heilbrigðiskerfið undir svona miklu álagi? Af hverju gleymum við öldruðum, fjölskyldum í vanda og þeim sem standa höllum fæti? Hvar týndist samkenndin? Ég trúi því ekki að lausnin felist í því að setja fólk í sífellt fleiri kassa. Ég trúi því að allir eigi sama tilverurétt, sömu mannréttindi og sömu reisn - óháð því hverjir þeir eru. Kannski hef ég rangt fyrir mér. Kannski er þetta bara hugleiðing miðaldra konu í örmögnun. En eitt veit ég. Ég hef ekki lengur áhuga á að taka þátt í umræðu sem skilar fyrst og fremst meiri sundrungu. Ég vil frekar taka þátt í umræðu sem spyr hvernig við getum tryggt að ekkert foreldri þurfi að fara með barn sitt úr landi til að bjarga lífi þess. Hvernig við getum byggt upp heilbrigðis- og geðheilbrigðiskerfi sem stendur undir nafni. Hvernig við getum skapað samfélag þar sem fólk er ekki fyrst og fremst skilgreint eftir fylkingum heldur eftir sameiginlegri mennsku. Við þurfum ekki að vera sammála um allt. En við þurfum að geta sameinast um það sem skiptir mestu máli. Kannski er kominn tími til að fá „fullorðna fólkið“ aftur inn í stofuna. Höfundur er móðir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Halldór 22.08.2026 Halldór Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Freyja Þórisdóttir skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Hvað var afaðlagað? Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Fullveldi - ættaróðal eða verkfæri sjálfstæðrar þjóðar? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy skrifar Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Gylliboðin sem ekki standast Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Er ekki alltaf brjálað að gera? Sigríður Indriðadóttir skrifar Skoðun Spliff, Donk & Gengja á Alþingi Benedikt V Warén skrifar Skoðun Bannmenn og bruggarar Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen skrifar Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson skrifar Skoðun Lærum lýðræði Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun Referendum: What Is Path Dependence? Carl Baudenbacher skrifar Sjá meira
„Að deila og drottna“ (divide et impera) er gömul valdastefna sem gengur út á að halda fólki sundruðu svo það geti ekki sameinast. Ef hópur stendur saman er hann sterkur. Ef hann er klofinn verður auðveldara að stjórna honum. Undanfarið hefur þetta hugtak verið mér ofarlega í huga. Ég er nýkomin úr heimsókn til sonar míns. Ég fór ekki í frí. Ég fór vegna þess að ég þurfti að sækja honum meðferð sem er einfaldlega ekki í boði á Íslandi. Ég fór vegna raunverulegs kerfisvanda. Þess vegna á ég erfitt með að horfa upp á samfélagið festast mánuðum saman í deilum um tákn og fána á meðan stærri verkefni sitja eftir. Ég ætla ekki að dæma hvor fylkingin hefur rétt fyrir sér. Ég velti frekar fyrir mér hvort við séum öll farin að eyða svo mikilli orku í það sem sundrar okkur að við höfum minni orku í það sem sameinar okkur. Við eigum að geta verið ósammála af virðingu. En þegar umræðan verður að linnulausu skotgrafastríði gleymast spurningarnar sem skipta mestu máli. Af hverju er það ekki sjálfsagt að öll börn fái þá þjónustu sem lög kveða á um? Af hverju höfum við sætt okkur við geðheilbrigðiskerfi sem bregst bæði börnum og fullorðnum? Af hverju er heilbrigðiskerfið undir svona miklu álagi? Af hverju gleymum við öldruðum, fjölskyldum í vanda og þeim sem standa höllum fæti? Hvar týndist samkenndin? Ég trúi því ekki að lausnin felist í því að setja fólk í sífellt fleiri kassa. Ég trúi því að allir eigi sama tilverurétt, sömu mannréttindi og sömu reisn - óháð því hverjir þeir eru. Kannski hef ég rangt fyrir mér. Kannski er þetta bara hugleiðing miðaldra konu í örmögnun. En eitt veit ég. Ég hef ekki lengur áhuga á að taka þátt í umræðu sem skilar fyrst og fremst meiri sundrungu. Ég vil frekar taka þátt í umræðu sem spyr hvernig við getum tryggt að ekkert foreldri þurfi að fara með barn sitt úr landi til að bjarga lífi þess. Hvernig við getum byggt upp heilbrigðis- og geðheilbrigðiskerfi sem stendur undir nafni. Hvernig við getum skapað samfélag þar sem fólk er ekki fyrst og fremst skilgreint eftir fylkingum heldur eftir sameiginlegri mennsku. Við þurfum ekki að vera sammála um allt. En við þurfum að geta sameinast um það sem skiptir mestu máli. Kannski er kominn tími til að fá „fullorðna fólkið“ aftur inn í stofuna. Höfundur er móðir.
Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson Skoðun
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar
Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson Skoðun