„Að deila og drottna“ - hugleiðingar miðaldra konu að kvöldlagi Ingibjörg Einarsdóttir skrifar 11. júlí 2026 09:02 „Að deila og drottna“ (divide et impera) er gömul valdastefna sem gengur út á að halda fólki sundruðu svo það geti ekki sameinast. Ef hópur stendur saman er hann sterkur. Ef hann er klofinn verður auðveldara að stjórna honum. Undanfarið hefur þetta hugtak verið mér ofarlega í huga. Ég er nýkomin úr heimsókn til sonar míns. Ég fór ekki í frí. Ég fór vegna þess að ég þurfti að sækja honum meðferð sem er einfaldlega ekki í boði á Íslandi. Ég fór vegna raunverulegs kerfisvanda. Þess vegna á ég erfitt með að horfa upp á samfélagið festast mánuðum saman í deilum um tákn og fána á meðan stærri verkefni sitja eftir. Ég ætla ekki að dæma hvor fylkingin hefur rétt fyrir sér. Ég velti frekar fyrir mér hvort við séum öll farin að eyða svo mikilli orku í það sem sundrar okkur að við höfum minni orku í það sem sameinar okkur. Við eigum að geta verið ósammála af virðingu. En þegar umræðan verður að linnulausu skotgrafastríði gleymast spurningarnar sem skipta mestu máli. Af hverju er það ekki sjálfsagt að öll börn fái þá þjónustu sem lög kveða á um? Af hverju höfum við sætt okkur við geðheilbrigðiskerfi sem bregst bæði börnum og fullorðnum? Af hverju er heilbrigðiskerfið undir svona miklu álagi? Af hverju gleymum við öldruðum, fjölskyldum í vanda og þeim sem standa höllum fæti? Hvar týndist samkenndin? Ég trúi því ekki að lausnin felist í því að setja fólk í sífellt fleiri kassa. Ég trúi því að allir eigi sama tilverurétt, sömu mannréttindi og sömu reisn - óháð því hverjir þeir eru. Kannski hef ég rangt fyrir mér. Kannski er þetta bara hugleiðing miðaldra konu í örmögnun. En eitt veit ég. Ég hef ekki lengur áhuga á að taka þátt í umræðu sem skilar fyrst og fremst meiri sundrungu. Ég vil frekar taka þátt í umræðu sem spyr hvernig við getum tryggt að ekkert foreldri þurfi að fara með barn sitt úr landi til að bjarga lífi þess. Hvernig við getum byggt upp heilbrigðis- og geðheilbrigðiskerfi sem stendur undir nafni. Hvernig við getum skapað samfélag þar sem fólk er ekki fyrst og fremst skilgreint eftir fylkingum heldur eftir sameiginlegri mennsku. Við þurfum ekki að vera sammála um allt. En við þurfum að geta sameinast um það sem skiptir mestu máli. Kannski er kominn tími til að fá „fullorðna fólkið“ aftur inn í stofuna. Höfundur er móðir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
„Að deila og drottna“ (divide et impera) er gömul valdastefna sem gengur út á að halda fólki sundruðu svo það geti ekki sameinast. Ef hópur stendur saman er hann sterkur. Ef hann er klofinn verður auðveldara að stjórna honum. Undanfarið hefur þetta hugtak verið mér ofarlega í huga. Ég er nýkomin úr heimsókn til sonar míns. Ég fór ekki í frí. Ég fór vegna þess að ég þurfti að sækja honum meðferð sem er einfaldlega ekki í boði á Íslandi. Ég fór vegna raunverulegs kerfisvanda. Þess vegna á ég erfitt með að horfa upp á samfélagið festast mánuðum saman í deilum um tákn og fána á meðan stærri verkefni sitja eftir. Ég ætla ekki að dæma hvor fylkingin hefur rétt fyrir sér. Ég velti frekar fyrir mér hvort við séum öll farin að eyða svo mikilli orku í það sem sundrar okkur að við höfum minni orku í það sem sameinar okkur. Við eigum að geta verið ósammála af virðingu. En þegar umræðan verður að linnulausu skotgrafastríði gleymast spurningarnar sem skipta mestu máli. Af hverju er það ekki sjálfsagt að öll börn fái þá þjónustu sem lög kveða á um? Af hverju höfum við sætt okkur við geðheilbrigðiskerfi sem bregst bæði börnum og fullorðnum? Af hverju er heilbrigðiskerfið undir svona miklu álagi? Af hverju gleymum við öldruðum, fjölskyldum í vanda og þeim sem standa höllum fæti? Hvar týndist samkenndin? Ég trúi því ekki að lausnin felist í því að setja fólk í sífellt fleiri kassa. Ég trúi því að allir eigi sama tilverurétt, sömu mannréttindi og sömu reisn - óháð því hverjir þeir eru. Kannski hef ég rangt fyrir mér. Kannski er þetta bara hugleiðing miðaldra konu í örmögnun. En eitt veit ég. Ég hef ekki lengur áhuga á að taka þátt í umræðu sem skilar fyrst og fremst meiri sundrungu. Ég vil frekar taka þátt í umræðu sem spyr hvernig við getum tryggt að ekkert foreldri þurfi að fara með barn sitt úr landi til að bjarga lífi þess. Hvernig við getum byggt upp heilbrigðis- og geðheilbrigðiskerfi sem stendur undir nafni. Hvernig við getum skapað samfélag þar sem fólk er ekki fyrst og fremst skilgreint eftir fylkingum heldur eftir sameiginlegri mennsku. Við þurfum ekki að vera sammála um allt. En við þurfum að geta sameinast um það sem skiptir mestu máli. Kannski er kominn tími til að fá „fullorðna fólkið“ aftur inn í stofuna. Höfundur er móðir.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun