Ógn felist í hótunum Paul Watson-samtakanna

Hópur fólks er um borð í skipinu Bandero til að fylgja eftir Aðgerð 86 sem Paul Watson-samtökin skipulögðu. Markmið þeirra er að stöðva hvalveiðar á Íslandi og sigldu þau inn í íslenska lögsögu á laugardag. Síðan þá hefur Landhelgisgæslan fylgst með skipinu. 

Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýðsfélags Akraness, gagnrýndi aðgerðarleysi Landhelgisgæslunnar en áréttaði Ásgeir Erlendsson, upplýsingafulltrúi Landhelgisgæslunnar, að þar sem skipið væri ekki innan landhelgi Íslands hefði gæslan ekki heimild til að vísa þeim frá.

Hins vegar fari skipverjar að ógna öðrum innan lögsögunnar hafi Landhelgisgæslan heimild til að bregðast við. Skipverjarnir hafa þegar sagst ætla að gera allt sem þeir geta til að koma í veg fyrir að veiddir verði hvalir á meðan þau eru nálægt ströndum Íslands. Þá sagði Rod Corodano leiðangursstjóri að allir um borð væru tilbúnir að dvelja í fangaklefa.

„Auðvitað er það þannig að það er frjáls för skipa. En við höfum síðan skoðun á því og það eru reglur um það hvernig skip eiga að haga sér. Þarna liggja auðvitað fyrir alvarlegar yfirlýsingar um það hvað mönnum gengur til í þessum efnum og íslensk stjórnvöld munu auðvitað aldrei láta það líðast að menn komist upp með það að ógna velferð eða lífi íslenskra sjómanna,“ segir Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra.

„Þetta mál snýst í mínum huga ekki um hvalveiðar eða afstöðu til þeirra, skoðanir um það eru auðvitað skiptar á Íslandi. Kjarnaatriðið hér er öryggi manna sem eru við störf í löglegri atvinnugrein og búa núna við hótanir erlendra aðila um að ætla, eins og þeir hafa orðað það, að grípa til allra mögulegra aðgerða til að stöðva hvalveiðar. Í því felst ógn.“

Geti komið til þess að einhver verði handtekinn

Landhelgisgæslan hafi teiknað upp ákveðnar sviðsmyndir og undirbúið viðbragð sem fer eftir því hvar skipið er statt og alvarleikastigi.

„Auðvitað eru stofnanir alltaf að horfa til þess hvert er meðalhorfið í svona aðstæðum,“ segir Þorbjörg.

Hún segist ekki getað útskýrt áætlunina nákvæmlega en fullyrðir að það muni aldrei líðast að menn komist upp með það að ætla að ógna velferð eða lífi íslenskra sjómanna við löglega atvinnu. Staðan muni breytast ef skipið siglir inn fyrir landhelgi Íslands.

„Þar eru heimildir okkar ríkari en stóra markmiðið er auðvitað alltaf hið sama. Við verjum öryggi, velferð og líf manna sem þarna eru á hafi úti og það á í sjálfu sér líka við um þessa erlendu áhöfn. Það er stóra markmiðið.“

Verði atvikið svo alvarlegt koma handtökur til greina og hefur gæslan heimild til að leiða skipið til hafnar eftir því sem þörf þykir á.

„Þegar alvarleikastigið er orðið það að það er verið að láta að því liggja eða segja það jafnvel með berum orðum að það eigi að stöðva þessar veiðar með öllum tiltækum ráðum, þá grípum við til aðgerða.“

Ekki verið að bera saman sambærilega hluti

Þorbjörg vísar í Landhelgisgæsluna og ríkislögreglustjóra aðspurð hvort mögulega séu einhverjir tengdir samtökunum hér á landi en ekki um borð í skipinu. Í fréttatilkynningu sem Paul Watson-samtökin sendu á fréttastofu í kvöld fylgir með mynd sem meðlimur samtakanna tók í dag. Myndin er tekin í Hvalfirði og virðist sá sem tók myndina vera á þurru landi.

Við höfum dæmi um það að lögreglustjóri hefur hér áður vísað glæpasamtökum úr landi, Bandidos. Hvernig er öðruvísi farið með þessi samtök?

„Í þeim tilvikum þegar svo var þá hefur það byggt á því að Europol hefur skilgreint viðkomandi samtök sem skipulögð brotasamtök. Það hefur þá áhrif á viðbragðið. Þannig að þegar við erum í svona samanburði þá verðum við að horfa til þess að bera saman rétta og sambærilega hluti og það er ekki alveg svo í þessu tilviki,“ segir Þorbjörg.

Áðurnefndur Rod var þá annar þeirra sem komu hingað til lands árið 1986 og sökktu hvalveiðiskipunum Hval 6 og 7. Þorbjörg segir að hennar persónulega skoðun sé sú að taka ætti tillit til fyrri gjörðir áhafnarmeðlima við gerð á áhættumatinu.

„Mér finnst sjálfri að það eigi að koma til skoðunar þegar verið er að meta það hversu líklegir menn eru til að efna þessar hótanir sínar að við lítum þá á hver sagan er.“