Tvö hundruð prósent fleiri til­kynningar um vændi

Þetta er meðal þess sem fram kemur í tilkynningu frá Embætti ríkislögreglustjóra sem birt hefur nýja skýrslu um tilkynnt kynferðisbrot fyrstu þrjá mánuði ársins. Þar segir að mest áberandi sé veruleg fjölgun tilkynninga um kynferðislega áreitni og stafræn kynferðisbrot sem hafi aukist um 64 prósent milli ára auk mikillar fjölgunar tilkynninga um vændi. Á sama tímabili hafi tilkynntum nauðgunum fækkað lítilega milli ára.

Á tímabilinu hafi verið tilkynnt um 153 kynferðisbrot til lögreglu, samanborið við 140 á sama tímabili árið 2025 sem er níu prósent aukning milli ára. Segir að ef litið sé til lengra tímabils megi sjá að brotin voru flest fyrstu þrjá mánuði ársins árin 2019, 2021 og 2022. Kynferðisbrotunum fækkaði eftir það en fjölgaði í ár miðað við síðastliðin þrjú ár.

Segir í tilkynningunni að lögregla skrái bæði hvenær kynferðisbrotið átti sér stað og hvenær það var tilkynnt til lögreglu, þar sem í hluta mála líði langur tími þar á milli. Tölur fyrir nýleg tímabil geti því enn breyst eftir því sem eldri brot eru tilkynnt. Tilkynntar nauðganir á tímabilinu hafi verið 47, fjórum færri en á sama tímabili í fyrra. Sé hins vegar horft til brota sem áttu sér stað þessa fyrstu þrjá mánuði fjölgaði þeim milli ára, úr 34 í fjörutíu.

Aukning í öllum flokkum

Fram kemur að tilkynningar um kynferðislega áreitni og stafræn kynferðisbrot hafi verið 46 á tímabilinu, samanborið við 28 í fyrra og því um 64 prósenta aukningu að ræða. Samanborið við meðaltal sama tímabils síðustu þriggja ára nemi aukningin um 45 prósentum. Kynferðisbrot gegn börnum voru 29 talsins eða sextán prósent fleiri en á sama tímabili árið 2025.

„Tilkynningar um vændi jukust milli ára, úr 11 málum fyrstu þrjá mánuði ársins 2025 í 19 mál á sama tímabili 2026, sem er 73 prósenta aukning. Samanborið við meðaltal sama tímabils síðustu þriggja ára þar á undan er um þreföldun að ræða eða 200 prósent aukningu. Sveiflur í þessum flokki geta tengst frumkvæðisvinnu lögreglu og aukinni áherslu stjórnvalda á skipulagða brotastarfsemi fremur en raunbreytingu á tíðni brota.“

Þá segir ennfremur að konur hafi veirð 83 prósent brotaþola í öllum tilkynntum kynferðisbrotum. Hlutfallið enn hærra í nauðgunarmálum eða 95 prósent. Hlutföllin snúist við þegar litið sé til grunaðra en karlar voru níutíu prósent þeirra sem grunaðir voru um kynferðisbrot á tímabilinu og 98 prósent grunaðra í nauðgunarmálum. Töluverður aldursmunur var milli brotaþola og grunaðra. Meðalaldur brotaþola var 24 ár en meðalaldur grunaðra 34 ára. Tæpur helmingur brotaþola eða 48 prósent var undir átján ára aldri.

• skýrsla_ríkislögreglustjóra_um_ofbeldisbrotPDF1.6MB
  Sækja skjal