Lýsa yfir þungum áhyggjum af notkun gervigreindar við tónlistarsköpun Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 30. júní 2026 07:46 Félagið beinir orðum sínum sérstaklega að bandaríska útgefandanum Universal Music Group. EPA/SARAH YENESEL Félag íslenskra hljómlistarmanna (FÍH) og systursamtök þess á Norðurlöndum lýsa yfir alvarlegum áhyggjum vegna vaxandi samstarfs plötuútgefenda við tæknifyrirtæki og stafræna tónlistarþjónustu, þar á meðal Spotify um notkun gervigreindar. Þetta kemur fram í yfirlýsingu. Þar er bent á að plötuútgefendur hafi farið að leyfa notkun á tónlistarsöfnum sínum í þjálfun gervigreindar og framleiðslu á tilbúnni tónlist, án þess að leita samþykkis þeirra hljómlistarmanna sem hljóðfæraleikurinn og raddirnar eru upprunar frá. Er plötuútgefandinn Universal Music Group (UMG) sérstaklega nefndur sem dæmi í tilkynningunni, félagið hafi þegar gert samninga við gervigreindarfyrirtæki eins og Udio og Spotify og leitar nú jafnframt að nýjum heimildum frá flytjendum í gegnum uppfærðar samningsklásúlur, sem félagið segir að bendi til þess að upprunalegu samningarnir hafi aldrei veitt slíkar heimildir. FÍH og hin norrænu systurfélögin undirstriki sérstaklega stöðu hljómlistarmanna í bakgrunni, það er hljómlistarmanna sem spila á hljóðupptökum án þess að vera nafngreindir á þeim. Réttindi þeirra séu að jafnaði ekki háð skriflegum samningum við plötuútgefendur og því geti útgefendur ekki borið hönd yfir höfuð sér þegar komi að leyfisveitingum fyrir gervigreind. Félögin segjast hafna alfarið öllum tilraunum útgefenda varðandi að gera tilkall til réttinda ónafngreindra flytjenda í tengslum við gervigreind. Yfirlýsinguna styðji einnig FIM (alþjóðasamband stéttarfélaga tónlistarflytjenda),IAO (alþjóðasamband tónlistarflytjenda) og BÍL (Bandalag íslenskra listamanna) „Tónlist er ekki bara gögn. Hún er mannleg tjáning, sköpunarkraftur og menning,“ segir í yfirlýsingunni. FÍH og öll norrænu félögin sem undirrituðu fara fram á að plötuútgefendur, gervigreindarfyrirtæki og stafrænar tónlistarþjónustur taki beinan þátt í samningaviðræðum við fulltrúa hljómlistarmanna og að framtíð gervigreindar í tónlist byggi á kjarasamningum sem tryggi samþykki, gagnsæi, sanngjarna þóknun og virðingu fyrir listrænum réttindum. Tónlist Gervigreind Höfundar- og hugverkaréttur Mest lesið Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Innlent Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Innlent „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ Innlent „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ Innlent Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Innlent Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Innlent Nei-hliðin vann á ástríðunni Innlent „Stórkostlegur ósigur“ bæði Samfylkingar og Viðreisnar Innlent Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Innlent Fleiri fréttir Piparúða beitt við handtöku í Hafnarfirði „Stórkostlegur ósigur“ bæði Samfylkingar og Viðreisnar Lögreglan í Vestmannaeyjum óskar eftir vitnum Nei-hliðin vann á ástríðunni „Landsbyggðin okkar stendur sterk” Ríkisstjórnin virði niðurstöðuna og taki málið af dagskrá Ferðalagið með ruslið ætti ekki að lengjast þó þjónustan færist fjær Niðurstaðan sé töluvert áfall fyrir ríkisstjórnina Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Segir niðurstöðuna áfall fyrir ríkisstjórnina Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Ofurölva ungmenni hlupu öll á brott nema eitt Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Lokatölur í Norðausturkjördæmi: Nei jók forskotið undir lokin Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Lokatölur úr Suðurkjördæmi: Sextíu prósent sögðu nei Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Dró saman á milli fylkinga í lokatölum Reykjavíkur norður Margra ára vegferð í vændum sigri já-ið „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ „Alveg skýrt að unga fólkið segir nei“ „Hefði viljað meira afgerandi stuðning við Nei-ið í fyrstu tölum“ Allt hnífjafnt í Kraganum samkvæmt fyrstu tölum Sextíu prósent segja já í Reykjavík norður 56 prósent segja nei í Norðausturkjördæmi Meirihluti segir já í Reykjavík suður „Ég er mjög kátur“ Sjá meira
Þar er bent á að plötuútgefendur hafi farið að leyfa notkun á tónlistarsöfnum sínum í þjálfun gervigreindar og framleiðslu á tilbúnni tónlist, án þess að leita samþykkis þeirra hljómlistarmanna sem hljóðfæraleikurinn og raddirnar eru upprunar frá. Er plötuútgefandinn Universal Music Group (UMG) sérstaklega nefndur sem dæmi í tilkynningunni, félagið hafi þegar gert samninga við gervigreindarfyrirtæki eins og Udio og Spotify og leitar nú jafnframt að nýjum heimildum frá flytjendum í gegnum uppfærðar samningsklásúlur, sem félagið segir að bendi til þess að upprunalegu samningarnir hafi aldrei veitt slíkar heimildir. FÍH og hin norrænu systurfélögin undirstriki sérstaklega stöðu hljómlistarmanna í bakgrunni, það er hljómlistarmanna sem spila á hljóðupptökum án þess að vera nafngreindir á þeim. Réttindi þeirra séu að jafnaði ekki háð skriflegum samningum við plötuútgefendur og því geti útgefendur ekki borið hönd yfir höfuð sér þegar komi að leyfisveitingum fyrir gervigreind. Félögin segjast hafna alfarið öllum tilraunum útgefenda varðandi að gera tilkall til réttinda ónafngreindra flytjenda í tengslum við gervigreind. Yfirlýsinguna styðji einnig FIM (alþjóðasamband stéttarfélaga tónlistarflytjenda),IAO (alþjóðasamband tónlistarflytjenda) og BÍL (Bandalag íslenskra listamanna) „Tónlist er ekki bara gögn. Hún er mannleg tjáning, sköpunarkraftur og menning,“ segir í yfirlýsingunni. FÍH og öll norrænu félögin sem undirrituðu fara fram á að plötuútgefendur, gervigreindarfyrirtæki og stafrænar tónlistarþjónustur taki beinan þátt í samningaviðræðum við fulltrúa hljómlistarmanna og að framtíð gervigreindar í tónlist byggi á kjarasamningum sem tryggi samþykki, gagnsæi, sanngjarna þóknun og virðingu fyrir listrænum réttindum.
Tónlist Gervigreind Höfundar- og hugverkaréttur Mest lesið Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Innlent Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Innlent „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ Innlent „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ Innlent Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Innlent Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Innlent Nei-hliðin vann á ástríðunni Innlent „Stórkostlegur ósigur“ bæði Samfylkingar og Viðreisnar Innlent Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Innlent Fleiri fréttir Piparúða beitt við handtöku í Hafnarfirði „Stórkostlegur ósigur“ bæði Samfylkingar og Viðreisnar Lögreglan í Vestmannaeyjum óskar eftir vitnum Nei-hliðin vann á ástríðunni „Landsbyggðin okkar stendur sterk” Ríkisstjórnin virði niðurstöðuna og taki málið af dagskrá Ferðalagið með ruslið ætti ekki að lengjast þó þjónustan færist fjær Niðurstaðan sé töluvert áfall fyrir ríkisstjórnina Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Segir niðurstöðuna áfall fyrir ríkisstjórnina Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Ofurölva ungmenni hlupu öll á brott nema eitt Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Lokatölur í Norðausturkjördæmi: Nei jók forskotið undir lokin Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Lokatölur úr Suðurkjördæmi: Sextíu prósent sögðu nei Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Dró saman á milli fylkinga í lokatölum Reykjavíkur norður Margra ára vegferð í vændum sigri já-ið „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ „Alveg skýrt að unga fólkið segir nei“ „Hefði viljað meira afgerandi stuðning við Nei-ið í fyrstu tölum“ Allt hnífjafnt í Kraganum samkvæmt fyrstu tölum Sextíu prósent segja já í Reykjavík norður 56 prósent segja nei í Norðausturkjördæmi Meirihluti segir já í Reykjavík suður „Ég er mjög kátur“ Sjá meira